[Luận văn 2022] Thực hành quyền công tố trong giai đoạn xét xử sơ thẩm vụ án đánh bạc trên địa bàn tỉnh Thanh Hóa – ThS. Dương Tuấn Anh
Định dạng | Link tải |
Định dạng | Link tải |
Tính cấp thiết của đề tài Luận văn
Thực hành quyền công tố (THQCT) là chức năng của Viện kiểm sát nhân dân (VKSND) trong tố tụng hình sự để thực hiện việc buộc tội của Nhà nước đối với người phạm tội, được thực hiện ngay từ khi tiếp nhận giải quyết tố giác, tin báo về tội phạm, kiến nghị khởi tố và trong suốt quá trình khởi tố, điều tra, truy tố, xét xử vụ án hình sự.
Trong giai đoạn xét xử vụ án hình sự VKSND có nhiệm vụ THQCT: Công bố cáo trạng, công bố quyết định truy tố theo thủ tục rút gọn, quyết định khác về việc buộc tội đối với bị cáo tại phiên tòa; xét hỏi, xem xét vật chứng xem xét tại chỗ; Luận tội, tranh tụng, rút một phần hoặc toàn bộ quyết định truy tố; kết luận về tội khác bằng hoặc nhẹ hơn; phát biểu quan điểm của Viện kiểm sát (VKS) về việc giải quyết vụ án tại tòa; kháng nghị bản án, quyết định của Tòa án trong trường hợp oan, sai, bỏ lọt tội phạm và người phạm tội; thực hiện nhiệm vụ, quyền hạn khác khi THQCT trong giai đoạn xét xử sơ thẩm (XXST) theo quy định của Bộ luật tố tụng hình sự (BLTTHS).
Về cơ sở lý luận THQCT trong giai đoạn XXST vụ án hình sự nói chung, vụ án đánh bạc nói riêng được quy định trong pháp luật tố tụng hình sự, Luật hình sự và các văn bản dưới luật hướng dẫn …, bước đầu đã tháo gỡ được một số khó khăn, vướng mắc, bất cập khi THQCT trong giai đoạn xét xử. Tuy nhiên, khi THQCT tại phiên tòa xét xử vụ án hình sự nói chung và vụ án đánh bạc nói riêng tại tỉnh Thanh Hóa; theo các quy định của BLTTHS năm 2015 cũng bộc lộ một số vấn đề bất cập, hạn chế ảnh hưởng đến chất lượng tranh tụng của kiểm sát viên (KSV) tại phiên tòa sẽ được tác giả dự kiến tập trung nghiên cứu giải quyết như: Tòa án (Hội đồng xét xử) vừa thực hiện chức năng xét xử vừa thực hiện chức năng buộc tội (khởi tố vụ án và yêu cầu VKS khởi tố); Hội đồng xét xử (HĐXX) có thẩm quyền xét xử ngoài cả phạm vi mà cáo trạng VKS truy tố; trình sự xét hỏi tại phiên tòa làm giảm đi vai trò tranh tụng của bên buộc tội và bên bào chữa; việc không quy định giữa những người tham gia tố tụng tại phiên tòa được hỏi lẫn nhau dẫn đến chưa phát huy được tinh thần tranh tụng; có hoạt động buộc tôi nhưng thiếu hoạt động bào chữa…
Về thực tiễn: Vẫn còn xảy ra một số vụ án VKS truy tố chưa đầy đủ chứng cứ buộc tội, gỡ tội, chất lượng xây dựng hồ sơ vụ án đánh bạc chưa đảm bảo yêu cầu, chất lượng tranh tụng của kiểm sát viên còn hạn chế, công tác chỉ đạo điều hành, kiểm tra, giám sát chưa được chặt chẽ; bản án sơ thẩm còn bị cấp phúc thẩm xử sửa án; ý thức, trách nhiệm, năng lực trình độ, bản lĩnh của một số KSV, chưa đáp ứng yêu cầu cải cách tư pháp.
Thanh Hóa là một tỉnh nằm ở vị trí phía Bắc Trung bộ của Việt Nam, có diện tích rộng, người đông, hàng năm kinh tế tăng trưởng đạt cao, đồng thời cũng là môi trường để các loại tội phạm tập trung hoạt động trong đó có tội phạm đánh bạc gia tăng cả về số vụ, số tiền và số người tham gia với quy mô, tính chất, thủ đoạn tinh vi và phức tạp, ảnh hưởng đến an ninh, trật tự và an toàn xã hội. Đòi hỏi các cơ quan tư pháp nói chung trong đó VKSND hai cấp ở tỉnh Thanh Hóa nói riêng ngày càng áp lực trong việc đấu tranh phòng, chống làm giảm loại tội phạm này.
Công tác THQCT trong giai đoạn xét xử sơ thẩm vụ án đánh bạc trong 5 năm gần đây (2017 – 2021) trên địa bàn tỉnh Thanh Hóa đã cơ bản bảo đảm đúng người, đúng tội, đúng pháp luật, hạn chế oan, sai, bỏ lọt tội phạm góp phần giữ vững an ninh chính trị, trật tự an toàn xã hội phục vụ cho sự nghiệp phát triển kinh tế – xã hội của tỉnh. Tuy nhiên công tác THQCT trong giai đoạn XXST vụ án đánh bạc vẫn để xảy ra một số vi phạm về tố tụng, về áp dụng tội danh, điều luật, khung, khoản, bản án sơ thẩm bị cấp phúc thẩm sửa án… Nguyên nhân của những hạn chế tồn tại có cả từ cơ sở lý luận và thực tiễn. Chính vì vậy, tác giả chọn đề tài: “Thực hành quyền công tố trong giai đoạn xét xử sơ thẩm vụ án đánh bạc trên địa bàn tỉnh Thanh Hóa” làm Luận văn Thạc sĩ Luật học.
Tình hình nghiên cứu liên quan đến đề tài
Hoạt động THQCT trong giai đoạn điều tra, truy tố, XXST vụ án hình sự nói chung đang thu hút sự quan tâm nghiên cứu của nhiều sinh viên, học viên, nghiên cứu sinh, các thầy, cô giáo nhất là những người đang công tác trong ngành kiểm sát, các công trình khoa học liên quan đến đề tài này có thể kể đến một số công trình tiêu biểu sau đây:
Thứ nhất, Nhóm các Luận văn Thạc sĩ, Tiến sĩ
Trần Thị Liên, Luận án Tiến sĩ Luật học (2019) “Thực hành quyền công tố trong giai đoạn xét xử sơ thẩm vụ án hình sự”. Đề tài Luận án đã chỉ rõ và đề cập cụ thể đến hoạt động THQCT trong giai đoạn XXST vụ án hình sự nói chung nhưng chưa đi sâu, làm rõ vấn đề THQCT trong giai đoạn XXST vụ án đánh bạc ở một đơn vị địa phương, do vậy đây là vấn đề tác giải tiếp tục nghiên cứu vấn đề THQCT trong giai đoạn xét xử sơ thẩm vụ án đánh bạc tại một địa phương cụ thể;
Nguyễn Hoài Nam, Luận án Tiến sĩ Luật học (2018), “Thực hành quyền công tố và kiểm sát xét xử của Viện kiểm sát nhân dân cấp cao ở Việt Nam hiện nay”. Đây là luận án tập trung phân tích cơ sở lý luận và thực tiễn về THQCT và KSXX ở cấp phúc thẩm của VKS cấp cao;
Đặng Khắc Thắng, Luận văn Thạc sĩ Luật học (2017), “Thực hành quyền công tố trong giai đoạn điều tra các tội phạm cờ bạc từ thực tiễn thành phố Hải Phòng”. Đây là đề tài có tính thực tiễn về THQCT trong giai đoạn điều tra các tội phạm đánh bạc giúp cho tác giả nhận diện đầy đủ hơn về các hình thức của tội phạm đánh bạc;
Trương Khắc Dương, Luận văn Thạc sĩ Luật học (2018), “Thực hành quyền công tố trong giai đoạn xét xử sơ thẩm vụ án hình sự từ thực tiễn Thành phố Bắc Ninh, tỉnh Bắc Ninh. Đây là đề tài luận văn cho tác giả thấy được cách tiếp cận về THQCT trong giai đoạn XXST một vụ án cụ thể ở địa phương cụ thể, tuy nhiên luận văn không đề cập đến THQCT trong giai đoạn xét xử sơ thẩm vụ án đánh bạc;
Đoàn Đình Thắng, Luận văn Thạc sĩ Luật học (2020), “Thực hành quyền công tố trong giai đoạn xét xử sơ thẩm vụ án ma túy từ thực tiễn tỉnh Bắc Ninh”;
Thứ hai, Nhóm các đề tài khoa học, sách chuyên khảo
Giáo trình đào tạo “Nghiệp vụ kiểm sát”, Giáo trình “Thực hành quyền công tố trong TTHS” của Trường đại học kiểm sát Hà Nội;
Nguyễn Ngọc Hòa (2018), “Bình luận khoa học Bộ luật hình sự năm 2015 – sửa đổi bổ sung năm 2017 phần các tội phạm”, Nxb Tư pháp;
Đề tài khoa học cấp Bộ: “Những giải pháp nâng cao chất lượng thực hành quyền công tố và kiểm sát các hoạt động tư pháp”, Viện Khoa học kiểm sát – VKSNDTC năm 2008;
Đây là những công trình khoa học giúp cho tác giả tiếp cận để nghiên cứu về cơ sở lý luận công tác THQCT và kiểm sát hoạt động tư pháp.
Thứ ba, Nhóm các bài viết đăng trên tạp chí khoa học
Vũ Đức Hạnh (2018), “Một số vấn đề về thực hành quyền công tố trong Tố tụng hình sự Việt Nam”, Tạp chí Kiểm sát số 5/2018;
Phạm Minh Tuyên (2020) “Tội đánh bạc, tội tổ chức đánh bạc theo BLHS 2015 – những vướng mắc và kiến nghị”, Tạp chí Tòa Án năm 2020;
“Thực trạng và giải pháp nâng cao chất lượng công tác thực hành quyền công tố và kiểm sát điều tra các vụ án đánh bạc trên địa bàn huyện Nghĩa Hành, tỉnh Quảng Ngãi” năm 2018 trên trang thông tin điện tử của VKSND tỉnh Quảng Ngãi;
Các công trình khoa học trên giúp cho tác giả tiếp cận ở nhiều góc độ thực tiễn để hoàn thiện đến đề tài của mình.
Như vậy có thể thấy, mỗi công trình nghiên cứu đã công bố thể hiện quan điểm của các tác giả về quyền công tố, THQCT, thực hành quyền công tố trong tố tụng hình sự và trong giai đoạn xét xử vụ án hình sự. Một số công trình nghiên cứu đã tập trung vào nội dung thực hành quyền công tố trong giai đoạn XXST vụ án hình sự tại địa phương cụ thể, và đề xuất các giải pháp gắn liền với điều kiện của địa phương đó. Các kết quả trên sẽ được tác giải tiếp tục kế thừa có chọn lọc, vận dụng hợp lý vào các nội dung cụ thể của luận văn. Tuy nhiên, hiện nay chưa có công trình khoa học nào nghiên cứu cụ thể, chuyên sâu về THQCT trong giai đoạn XXST vụ án Đánh bạc trên một địa bàn cụ thể là tỉnh Thanh Hóa cho nên đề tài, luận văn không trùng lặp với bất cứ công trình khoa học nào khác.
Định dạng | Link tải |