[Luận văn 2022] Trả hồ sơ để điều tra bổ sung trong giai đoạn xét xử sơ thẩm vụ án hình sự, thực tiễn tỉnh Bắc Giang – ThS. Vũ Thị Hoa
Định dạng | Link tải |
Định dạng | Link tải |
Tính cấp thiết của đề tài
Quá trình giải quyết VAHS trải qua nhiều giai đoạn tố tụng từ khởi tố, điều tra, truy tố đến xét xử. Trong đó, giai đoạn xét xử là một giai đoạn quan trọng, có sự tổng hợp, đánh giá toàn bộ hệ thống chứng cứ để đưa ra bản án kết luận về tội phạm và hình phạt. Thực hiện chiến lược cải cách tư pháp theo Nghị quyết số 49-NQ/TW của Bộ Chính trị, nhiều chủ trương, nhiệm vụ lớn của cải cách tư pháp đã được TAND triển khai thực hiện nghiêm túc, trong đó có lĩnh vực TTHS. Mô hình tổ chức, chức năng, nhiệm vụ của TAND tiếp tục được kiện toàn và có nhiều đổi mới theo hướng tiếp cận dần với mô hình tổ chức, hoạt động của một nền tư pháp hiện đại. Hiện nay, TAND tối cao xây dựng và triển khai thực hiện Đề án “Cải cách tư pháp tại TAND đến năm 2030, định hướng đến năm 2045”. Trong đó, đề án nhấn mạnh việc làm rõ nội hàm quyền tư pháp, hoàn thiện tổ chức và hoạt động của Tòa án, tăng cường sự lãnh đạo của Đảng và sự giám sát của cơ quan dân cử cũng như việc làm rõ cơ chế kiểm soát quyền lực giữa Tòa án và các cơ quan nhà nước khác.
Theo định hướng trên, nâng cao chất lượng xét xử án hình sự là nhiệm vụ quan trọng của chiến lược cải cách tư pháp. Để nâng cao chất lượng xét xử các VAHS, việc áp dụng đúng đắn, đầy đủ, chính xác các quy định pháp luật là một trong những yêu cầu đặt ra hàng đầu. Tuy nhiên, với tình hình tội phạm có xu hướng ngày càng phức tạp, việc đảm bảo đầy đủ các chứng cứ làm rõ các vấn đề cần phải chứng minh trong VAHS, truy tố đầy đủ hành vi, người phạm tội trở nên khó khăn và tiềm ẩn khả năng việc khởi tố, điều tra, truy tố vi phạm nghiêm trọng về thủ tục tố tụng. Giải quyết các vấn đề đó, trả hồ sơ để ĐTBS trong giai đoạn xét xử sơ thẩm là một trong những nhiệm vụ, quyền hạn quan trọng và cần thiết của Tòa án để đảm bảo kết quả xét xử được chính xác, phản ánh đúng nội dung vụ án, xét xử đúng người, đúng tội.
Bên cạnh đó, hiện nay quy định pháp luật về trả hồ sơ để ĐTBS trong giai đoạn xét xử sơ thẩm được quy định trong BLTTHS 2015 và được hướng dẫn bởi thông tư 02/2017/TTLT-VKSNDTC-TANDTC-BCA-BQP Quy định việc phối hợp giữa các cơ quan tiến hành tố tụng trong thực hiện một số quy định của BLTTHS về trả hồ sơ để ĐTBS (viết tắt là “Thông tư 02/2017”) và các văn bản liên quan. So với BLTTHS 2003, BLTTHS 2015 đã có những điều chỉnh cần thiết, giúp hoạt động trả hồ sơ để ĐTBS được thực hiện một cách đúng đắn, có hiệu quả. Tuy nhiên, BLTTHS 2015 vẫn còn tồn tại một số bất cập gây khó khăn trong hoạt động trả hồ sơ ĐTBS. Do đó, cần có những giải pháp hoàn thiện pháp luật và định hướng cho việc áp dụng pháp luật trên thực tế.
Đối với thực tiễn hoạt động trả hồ sơ để ĐTBS tại tỉnh Bắc Giang, bên cạnh những kết quả đáng ghi nhận thì vẫn tồn tại nhiều hạn chế trong hoạt động trả hồ sơ để ĐTBS. Nhiều vụ án Tòa án không xác định được đúng trường hợp trả hồ sơ gây khó khăn cho việc giải quyết yêu cầu ĐTBS. Điều đó dẫn đến việc giải quyết vụ án kéo dài gây lãng phí thời gian, công sức, tài sản của Nhà nước và ảnh hưởng đến quyền, lợi ích hợp pháp của công dân. Vì vậy, việc nghiên cứu trên cơ sở nhận thức đúng đắn trong việc trả hồ sơ để ĐTBS, từ đó tìm ra nguyên nhân và giải pháp nâng cao chất lượng trả hồ sơ để ĐTBS trong giai đoạn xét xử sơ thẩm VAHS tại tỉnh Bắc Giang là một yêu cầu cấp thiết.
Từ những lý do trên, tác giả chọn đề tài: “Trả hồ sơ để điều tra bổ sung trong giai đoạn xét xử sơ thẩm vụ án hình sự từ thực tiễn tỉnh Bắc Giang” làm đề tài luận văn thạc sĩ.
Tổng quan tình hình nghiên cứu đề tài
Vấn đề trả hồ sơ để ĐTBS là một trong những vấn đề quan trọng và có được sự quan tâm, đầu tư nghiên cứu của nhiều tác giả. Trong những năm qua, nước ta có nhiều công trình nghiên cứu về chế định trả hồ sơ để ĐTBS nói chung và trong giai đoạn xét xử sơ thẩm nói riêng. Trong đó, có thể kể đến các công trình tiêu biểu sau:
Cuốn sách “Bình luận khoa học Bộ luật tố tụng hình sự năm 2015” của tác giả Trần Văn Biên, Đinh Thế Hưng, Nxb Hồng Đức, Hà Nội năm 2016. Tác giả đưa ra các vấn đề lý luận và bình luận khoa học về quy định pháp luật trả hồ sơ để ĐTBS trong BLTTHS 2015 và so sánh với BLTTHS 2003.
Luận văn thạc sĩ “Trả hồ sơ để điều tra bổ sung trong tố tụng hình sự Việt Nam” của tác giả Hoàng Thị Thùy Linh, Đại học Luật Hà Nội năm 2016. Luận văn thạc sĩ “Trả hồ sơ để điều tra bổ sung trong giai đoạn xét xử hình sự sơ thẩm theo pháp luật tố tụng hình sự Việt Nam từ thực tiễn Quận 12 thành phố Hồ Chí Minh” của tác giả Phan Thanh Nguyễn, Học viện khoa học
xã hội, Viện hàn lâm khoa học xã hội Việt Nam năm 2017.
Luận văn thạc sĩ “Trả hồ sơ để điều tra bổ sung trong giai đoạn xét xử sơ thẩm vụ án hình sự và thực tiễn áp dụng tại tỉnh Bắc Kạn” của tác giả Hoàng Út Lệ, Đại học Luật Hà Nội năm 2019.
Luận văn thạc sĩ“Chế định trả hồ sơ để điều tra bổ sung trong tố tụng hình sự Việt Nam” của tác giả Nguyễn Thị Hải Châu, Khoa Luật, Đại học Quốc gia Hà Nội năm 2010.
Luận văn thạc sĩ “Trả hồ để đều tra bổ sung trong giai đoạn xét xử sơ thẩm vụ tra sự theo Bộ luật tố tụng hình sự năm 2015” của tác giả Nguyễn Văn Duy, Đại học Luật Hà Nội năm 2015.
Luận văn thạc sĩ “Trả hồ sơ để điều tra bổ sung trong giai đoạn chuẩn bị xét xử sơ thẩm vụ án hình sự và thực tiễn tại Tòa án nhân dân tỉnh Cao Bằng” của tác giả Lý Thị Hoài,Đại học Luật Hà Nội năm 2020.
Luận văn thạc sĩ “Trả hồ sơ để điều tra bổ sung của Tòa án cấp sơ thẩm những vấn đề lý luận và thực tiễn” của tác giả Trần Xuân Huệ, Khoa Luật, Đại học Quốc gia Hà Nội năm 2009.
Luận văn thạc sĩ “Chế định trả hồ sơ để điều tra bổ sung của Tòa án trên cơ sở thực tiễn của Tòa án thành phố Hà Nội” của tác giả Nguyễn Thị Ngọc Lan, Khoa Luật, Đại học Quốc gia Hà Nội năm 2014.
Một số bài viết được đăng trên các tạp chí chuyên ngành và các trang thông tin uy tín nghiên cứu về vấn đề trả hồ sơ để ĐTBS như:
Bài viết “Nâng cao chất lượng thực hành quyền công tố, kiểm sát điều tra các vụ án hình sự, hạn chế việc trả hồ sơ để điều tra bổ sung giữa các cơ quan tiến hành tố tụng” của tác giả Trần Thế Vinh, đăng trên Tạp chí kiểm sát, số 22/2014.
Bài viết “Vấn đề trả hồ sơ để điều tra bổ sung của Tòa án cấp sơ thẩm” của tác giả Nguyễn Văn Linh, đăng trên Tạp chí Tòa án nhân dân điện tử năm 2019.
Bài viết “Bàn về chế định trả hồ sơ để điều tra bổ sung của Tòa án cấp sơ thẩm” của tác giả Lê Đình Nghĩa, đăng trên Tạp chí Tòa án nhân dân điện tử năm 2020.
Bài viết “Hoàn thiện quy định của Bộ luật tố tụng hình sự về tòa án cấp sơ thẩm trả hồ sơ để điều tra bổ sung” của tác giả Vũ Gia Lâm, đăng trên Tạp chí Tòa án nhân dân, số 08 năm 2013.
Bài viết “Trả hồ sơ để điều tra bổ sung nhìn từ góc độ chức năng buộc tội và chức năng xét xử” của tác giả Lê Tiến Châu đăng trên Tạp chí kiểm sát, số 17 năm 2008.
Định dạng | Link tải |