[Luận văn 2022] Thực hành quyền công tố trong việc giải quyết tố giác, tin báo tội phạm sản xuất, buôn bán hàng giả trên địa bàn tỉnh Hà Nam – ThS. Nhữ Văn Hùng

[Luận văn 2022] Thực hành quyền công tố trong việc giải quyết tố giác, tin báo tội phạm sản xuất, buôn bán hàng giả trên địa bàn tỉnh Hà Nam – ThS. Nhữ Văn Hùng

Tính cấp thiết của việc nghiên cứu đề tài

Trong những năm qua, hàng giả đang có mặt tại rất nhiều phân khúc của thị trường, từ các cửa hàng tạp hóa trên các phiên chợ vùng sâu, vùng xa đến hè phố đô thị, thậm chí len lỏi vào cả những siêu thị cao cấp ở những thành phố lớn. Vấn nạn này làm ảnh hưởng không nhỏ đến sức khỏe, tài chính, làm suy giảm niềm tin của người tiêu dùng, tạo ra sự cạnh tranh không bình đẳng với các cơ sở sản xuất, kinh doanh được pháp luật bảo hộ… Thực tiễn đó đặt ra cho các cơ quan Nhà nước nói chung, đặc biệt là các cơ quan tiến hành tố tụng nói riêng những nhiệm vụ hết sức nặng nề trong đấu tranh phòng chống tội phạm về sản xuất, buôn bán hàng giả để làm trong sạch, lành mạnh thị trường hàng hóa cũng như nâng cao hiệu lực, hiệu quả quản lý của Nhà nước đối với nền kinh tế.

Thực hành quyền công tố trong việc giải quyết tố giác, tin báo về tội phạm sản xuất, buôn bán hàng giả là một trong những hoạt động thực hiện chức năng, nhiệm vụ của VKSND trong giai đoạn giải quyết nguồn tin về tội phạm. Trên cơ sở đề ra các yêu cầu kiểm tra, xác minh và nhiều hoạt động khác thuộc nội dung thực hành quyền công tố, VKS đảm bảo kết quả kiểm tra, xác minh, cơ quan tiến hành tố tụng là có căn cứ và hợp pháp, thể hiện bằng các quyết định khởi tố hoặc quyết định không khởi tố vụ án hình sự về tội sản xuất, buôn bán hàng giả, từ đó cơ quan tiến hành tố tụng mới có thể điều tra, truy tố, xét xử và kết án đối với người đã thực hiện hành vi phạm tội. Vì thế, thực hành quyền công tố trong việc giải quyết tố giác, tin báo về tội phạm sản xuất, buôn bán hàng giả đóng vai trò quan trọng thứ yếu trong hoạt động của VKS để đấu tranh chống loại tội phạm này, là tiền đề để vận hành toàn bộ quá trình tố tụng tiếp theo.

Hà Nam nằm trên trục giao thông Bắc – Nam, trên địa bàn tỉnh các khu công nghiệp, cụm công nghiệp đang phát triển mạnh mẽ, trình độ dân trí còn hạn chế, tâm lý thích sử dụng hàng giá rẻ nên là thị trường hấp dẫn đối với các đối tượng sản xuất, buôn bán hàng giả. Để góp phần làm trong sạch thị trường hàng hóa trên địa bàn tỉnh Hà Nam, hoạt động THQCT trong việc giải quyết tố giác, tin báo về tội phạm sản xuất, buôn bán hàng giả phải được đẩy mạnh và tăng cường hơn nữa. Mặc dù đã đạt được những kết quả nhất định, công tác này vẫn còn một số hạn chế vướng mắc như việc giải quyết tố giác, tin báo về tội phạm của CQĐT còn chưa kịp thời; việc trưng cầu giám định còn nhiều bất cập; việc định tội trong nhiều trường hợp còn nhầm lẫn, sai sót (ví dụ là sản xuất hàng giả thuần túy hay là lương thực, thực phẩm, phụ gia thực phẩm giả; thuốc chữa bệnh, thuốc phòng bệnh giả,…; là sản xuất hàng giả hay sản xuất hàng xâm phạm quyền sở hữu công nghiệp,… Từ đó làm ảnh hưởng tới hiệu quả đấu tranh phòng chống tội phạm về sản xuất, buôn bán hàng giả nói chung. Trong bối cảnh đó, hiện chưa có công trình khoa học nào nghiên cứu một cách sâu sắc, toàn diện về hoạt động của VKS trong giải quyết tố giác, tin báo về tội phạm sản xuất, buôn bán hàng giả trên địa bàn tỉnh Hà Nam, khiến cho việc đưa ra các giải pháp để nâng cao hiệu quả hoạt động này còn thiếu các luận cứ, luận chứng về lý luận và thực tiễn.

Từ những đòi hỏi nêu trên, học viên lựa chọn đề tài: “Thực hành quyền công tố trong việc giải quyết tố giác, tin báo về tội phạm sản xuất, buôn bán hàng giả trên địa bàn tỉnh Hà Nam” làm luận văn thạc sĩ luật học của mình để giải quyết các vấn đề mà lý luận và thực tiễn đã đặt ra.

Tình hình nghiên cứu có liên quan

Để có cơ sở lý luận cho việc thực hiện đề tài luận văn, tác giả đã nghiên cứu các công trình khoa học sau đây:

Nhóm các công trình nghiên cứu là các luận văn, luận án:

Luận án tiến sĩ của tác giả Bùi Thị Hạnh, Thực hành quyền công tố và kiểm sát việc áp dụng các biện pháp ngăn chặn, Học viện Cảnh sát nhân dân, năm

Luận án tiến sĩ của tác giả Tôn Thiện Phương: Thực hành quyền công tố trong tố tụng hình sự từ thực tiễn tỉnh Nghệ An, Học viện khoa học xã hội, năm

Luận án tiến sĩ của tác giả Nguyễn Văn Khoát: Thực hành quyền công tố và kiểm sát điều tra kiểm sát xét xử sơ thẩm các vụ án cố ý gây thương tích hoặc gây tổn hại cho sức khoẻ người khác ở Việt Nam, tại Học viện khoa học xã hội, năm

Luận văn tiến sỹ luật học của tác giả Phạm Tài Tuệ “Các tội phạm về hàng giả theo pháp luật hình sự Việt Nam”, Học viện khoa học xã hội Việt Nam, năm

Luận văn thạc sỹ của tác giả Vũ Minh Hải “Chống sản xuất, buôn bán hàng giả tại chi cục quản lý thị trường tỉnh Hải Dương”, Đại học quốc gia Hà Nội, năm

Nhóm các công trình là các đề tài khoa học, sách chuyên khảo:

Đề tài khoa học cấp Bộ: “Đổi mới công tác thực hành quyền công tố, kiểm sát việc tiếp nhận, giải quyết tố giác, tin báo về tội phạm, kiến nghị khởi tố của VKSND theo quy định của BLTTHS năm 2015”, Vụ Pháp chế và Quản lý khoa học VKSND tối cao, năm

Sách chuyên khảo của tác giả Lê Hữu Thể (chủ biên): Thực hành quyền công tố và kiểm sát hoạt động tư pháp trong giai đoạn điều tra, Tư pháp 2005.

Nhóm các công trình là các bài viết khoa học:

Bài “Một số vấn đề về thực hành quyền công tố trong Tố tụng hình sự Việt Nam”, Vũ Đức Hạnh, Tạp chí Kiểm sát số 5/2018;

Bài “Công tố và thực hành quyền công tố trong tố tụng hình sự”, Trần Đình Nhã, (2014), Tạp chí nghiên cứu luật pháp;

Có thể thấy, các công trình nghiên cứu trên đã nêu được quan điểm của các tác giả về các khái niệm như quyền công tố; thực hành quyền công tố; thực hành quyền công tố trong các giai đoạn tố tụng hình sự; đặc biệt, công trình nghiên cứu của Vụ Pháp chế và Quản lý khoa học VKSND tối cao đã nghiên cứu sâu về đổi mới công tác thực hành quyền công tố, kiểm sát việc tiếp nhận, giải quyết tố giác, tin báo về tội phạm, kiến nghị khởi tố của VKSND theo quy định của BLTTHS năm 2015, từ đó đưa ra được những giải pháp, kiến nghị phù hợp với tình hình công tác ở giai đoạn nghiên cứu. Ngoài ra, cũng có các công trình nghiên cứu về công tác đấu tranh phòng, chống tội phạm sản xuất, buôn bán hàng giả theo quy định của pháp luật hình sự và công tác đấu tranh phòng chống loại tội phạm này ở các địa bàn cụ thể. Tuy nhiên, hiện nay chưa có công trình khoa học nào nghiên cứu cụ thể, chuyên sâu về thực hành quyền công tố trong việc giải quyết tố giác, tin báo về tội phạm đối với tội sản xuất, buôn bán hàng giả trên một địa bàn cụ thể là tỉnh Hà Nam. Do đó, đề tài “Thực hành quyền công tố trong việc giải quyết tố giác, tin báo về tội phạm sản xuất, buôn bán hàng giả trên địa bàn tỉnh Hà Nam” là đề tài nghiên cứu mới, không trùng hợp với bất kỳ đề tài, chuyên đề nghiên cứu nào trước đó. Tuy nhiên, các công trình nghiên cứu trước đó cũng là cơ sở khoa học, cung cấp nhiều luận điểm phong phú để tác giả tham khảo khi thực hiện công trình của bản thân.