[Luận văn 2019] Pháp luật về thu hồi nợ trong hoạt động cho vay của Ngân hàng thương mại và thực tiễn áp dụng tại Ngân hàng Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn Việt Nam Chi nhánh Vĩnh Phúc II – ThS. Đặng Thị Thu Giang

PHẦN MỞ ĐẦU

1. Lý do chọn đề tài

Trong nền kinh tế thị trường các ngân hàng thương mại luôn phải đối mặt với nguy cơ rủi ro từ hoạt động tín dụng nói chung và hoạt động cho vay nói riêng. Để phòng ngừa và khắc phục các hậu quả của rủi ro trong hoạt động tín dụng mỗi ngân hàng thương mại đều phải thực hiện tốt công tác thu hồi nợ.

Thực tế cho thấy, trong thời gian qua công tác thu hồi nợ từ hoạt động kinh doanh của ngân hàng thương mại tuy đã thu được một số thành tựu nhất định nhưng trong quá trình thực hiện vẫn còn bộc lộ nhiều khó khăn, vướng mắc, dẫn tới kết quả thu hồi nợ từ hoạt động tín dụng chưa đạt được như kỳ vọng. Có nhiều lý do khác nhau dẫn đến những khó khăn, vướng mắc này như do ngân hàng buông lỏng quản lý, việc cấp tín dụng không minh bạch, áp dụng các chính sách tín dụng kém hợp lý… hoặc do hệ thống pháp luật hiện hành đã và đang bộc lộ những hạn chế, bất cập.

Với mong muốn tìm hiểu thực trạng công tác thu hồi nợ trong hoạt động cho vay của ngân hàng thương mại nhằm chỉ ra những hạn chế, bất cập của khung pháp lý về hoạt động này và đề xuất các giải pháp hoàn thiện, tác giả quyết định lựa chọn đề tài “Pháp luật về thu hồi nợ trong hoạt động cho vay của Ngân hàng thương mại và thực tiễn áp dụng tại Ngân hàng Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn Việt Nam Chi nhánh Vĩnh Phúc II” để làm luận văn thạc sĩ theo định hướng ứng dụng với mong muốn đóng góp một phần nhỏ bé của mình vào việc hoàn thiện thể chế pháp lý cho công tác thu hồi nợ trong hoạt động cho vay của ngân hàng thương mại ở Việt Nam hiện nay.

2. Tình hình nghiên cứu đề tài

Liên quan đến việc nghiên cứu các quy định của pháp luật về hoạt động thu hồi nợ trong hoạt động cho vay ngân hàng thương mại nói chung cũng như tại Agribank nói riêng trong những năm qua đã có nhiều luận văn thạc sỹ các công trình nghiên cứu khoa học, các bài báo, bài viết đăng tải trên tạp chí, báo in báo mạng viết các chủ đề có liên quan. Có thể kể đến một số luận văn thạc sỹ viết về các đề tài tương tự như:

– Thực tiễn thi hành pháp luật về xử lý nợ xấu trong hoạt động cho vay tại Ngân hàng Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn Việt Nam, tác giả Nguyễn Văn Anh người hướng dẫn khoa học: TS Nguyễn Minh Hằng năm 2016;

– Pháp luật về xử lý nợ quá hạn trong hoạt động cho vay của ngân hàng thương mại ở Việt Nam, tác giả Nguyễn Thị Thu Hương năm 2012;

– Pháp luật về bảo vệ quyền chủ nợ của ngân hàng thương mại trong hoạt động cho vay bằng biện pháp thế chấp quyền sử dụng đất ở, tác giả Dương Thị Ngọc Anh, người hướng dẫn TS. Nguyễn Văn Tuyển, năm 2014;

– Thực trạng pháp luật về xử lý nợ xấu của ngân hàng thương mại từ thực tiễn tại Ngã hàng Thương mại Cổ phần Á Châu, tác giả Vũ Thị Anh Đào, năm 2017…

Ngoài ra, còn có các bài viết đăng trên các tạp chí như Nghiên cứu luật pháp, Luật học, Nhà nước và Pháp luật, Dân chủ và pháp luật… đưa ra những phân tích đánh giá liên quan đến công tác xử lý nợ xấu hiện nay tại các ngân hàng thương mại.

Tuy nhiên có thể thấy rằng các luận văn, bài viết, bài bảo nêu trên hầu hết chỉ tập trung nghiên cứu một phần rất nhỏ trong công tác thu hồi nợ của ngân hàng thương mại, chủ yếu nghiên cứu các quy định của pháp luật liên quan đến xử lý nợ xấu nợ quá hạn. Thực tế chưa có công trình nào đi vào nghiên cứu một cách bao quát, toàn diện pháp luật về hoạt động thu hồi nợ của ngân hàng thương mại (bao gồm nợ trong hạn, quá hạn nợ xấu..) cũng như đưa ra tổng thể các biện pháp thu hồi nợ hiện nay pháp luật cho phép các ngân hàng thương mại được phép thực hiện. Trên cơ sở này, tác giả đã lựa chọn đề tài nghiên cứu “Pháp luật về thu hồi nợ trong hoạt động cho vay của Ngân hàng thương mại và thực tiễn thực hiện tại Ngân hàng Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn Việt Nam Chi nhánh Vĩnh Phúc II” nhằm phân tích một cách có hệ thống các quy định thực trạng pháp luật liên quan đến hoạt động thu hồi nợ cũng như thực tiễn thực hiện tại đơn vị tác giả đang công tác – Agribank Chi nhánh Vĩnh Phúc II.

3. Mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu

Mục đích nghiên cứu của luận văn là làm sáng tỏ những vấn đề lý luận cơ bản liên quan đến hoạt động thu hồi nợ, pháp luật về thu hồi nợ, quy định của pháp luật hiện hành về thu hồi nợ trong hoạt động cho vay của ngân hàng thương mại và thực tiễn áp dụng tại Ngân hàng Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn Việt Nam Chi nhánh Vĩnh Phúc II. Trên cơ sở này, đánh giá thực trạng tìm ra những vướng mắc, khó khăn từ đó đưa ra các giải pháp hoàn thiện pháp luật và nâng cao hiệu quả thực hiện tại chính doanh nghiệp này.

Để đạt được mục đích nêu trên luận văn có nhiệm vụ:

– Nghiên cứu ở mức độ khái quát những vấn đề lý luận về thu hồi nợ và pháp luật về thu hồi nợ trong hoạt động cho vay của ngân hàng thương mại;

– Đánh giá thực trạng pháp luật về thu hồi nợ, thực tiễn áp dụng pháp luật về thu hồi nợ tại Ngân hàng Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn Việt Nam Chi nhánh Vĩnh Phúc II, trong đó nhấn mạnh vào việc đánh giá những ưu điểm, hạn chế của khung pháp luật về thu hồi nợ trong hoạt động cho vay của ngân hàng thương mại ở Việt Nam hiện nay.

– Đề xuất một số giải pháp nhằm nâng cao hiệu quả thu hồi nợ trong hoạt động cho vay của ngân hàng thương mại nói chung và Ngân hàng Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn Việt Nam Chi nhánh Vĩnh Phúc II nói riêng.

4. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu

Đối tượng nghiên cứu của luận văn là các quan điểm, lý thuyết về thu hồi nợ và pháp luật về thu hồi nợ trong hoạt động cho vay của ngân hàng thương mại, các quy định pháp luật hiện hành về thu hồi nợ trong hoạt động cho vay của ngân hàng thương mại, tỉnh hình thực tiễn áp dụng pháp luật về thu hồi nợ trong hoạt động cho vay tại Agribank Chi nhánh Vĩnh Phúc II.

Phạm vi nghiên cứu của luận văn tập trung vào vấn đề điều chỉnh pháp luật đối với hoạt động thu hồi nợ trong hoạt động cho vay của ngân hàng thương mại và thực tiễn thực hiện hoạt động này tại Agribank Chi nhánh Vĩnh Phúc II.

5. Các phương pháp nghiên cứu

Để giải quyết các vấn đề lý luận và thực tiễn đặt ra của đề tài, luận văn sử dụng các phương pháp nghiên cứu phổ biến như phương pháp phân tích tổng hợp, khái quát hóa, phương pháp chứng minh, giải thích bình luận khoa học…

6. Ý nghĩa khoa học và thực tiễn của đề tài

Kết quả nghiên cứu của luận văn có giá trị tham khảo cho các cơ cơ quan hữu quan trọng quá trình hoạch định chính sách, xây dựng và hoàn thiện pháp luật về thu hồi nợ trong hoạt động cho vay của ngân hàng thương mại. Đồng thời, đối với các ngân hàng thương mại nói chung Agribank chi nhánh Vĩnh Phúc II nói riêng các vấn đề được phân tích trong luận văn có thể là cơ sở để các chủ thể hoàn thiện hơn các quy định nội bộ sao cho phù hợp với quy định pháp luật đồng thời có giá trị thực tiễn góp phần đẩy mạnh hiệu quả của hoạt động trên tại đơn vị.

Luận văn cũng có thể được sử dụng như một nguồn tài liệu tham khảo trong công tác nghiên cứu và giảng dạy khoa học luật ngân hàng. Ngoài ra, luận văn còn là nguồn tài liệu tham khảo cho bất kỳ cá nhân nào quan tâm đến vấn đề thu hồi nợ trong hoạt động cho vay của ngân hàng thương mại.

6. Bố cục của luận văn

Luận văn được thiết kế thành 3 chương như sau:

Chương 1: Những vấn đề lý luận về thu hồi nợ và pháp luật về thu hồi nợ trong hoạt động cho vay của ngân hàng thương mại.

Chương 2: Thực trạng pháp luật về thu hồi nợ trong hoạt động cho vay của ngân hàng thương mại và thực tiễn áp dụng tại Ngân hàng Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn Việt Nam Chi nhánh Vĩnh Phúc II.

Chương 3: Các giải pháp nâng cao hiệu quả thu hồi nợ trong hoạt động cho vay của Ngân hàng thương mại.