[Luận văn 2022] Kiểm sát điều tra vụ án vi phạm quy định về tham gia giao thông đường bộ trên địa bàn tỉnh Nam Định – ThS. Nguyễn Thị Thuần

[Luận văn 2022] Kiểm sát điều tra vụ án vi phạm quy định về tham gia giao thông đường bộ trên địa bàn tỉnh Nam Định – ThS. Nguyễn Thị Thuần

Tính cấp thiết của việc nghiên cứu luận văn

Hiện nay tai nạn giao thông đang diễn ra hằng ngày gây thiệt hại lớn về người và tài sản. Hằng năm, Ủy ban an toàn giao thông quốc gia đều chỉ đạo và tổ chức triển khai thực hiện quyết liệt với Kế hoạch Năm An toàn giao thông. Theo thống kê của Phòng cảnh sát giao thông tỉnh Nam Định, năm 2020 trên địa bàn tỉnh xảy ra 133 vụ tai nạn giao thông làm chết 56 người, bị thương 106 người và thiệt hại về tài sản; đến năm 2021 nhờ nỗ lực thực hiện đồng bộ các giải pháp kiềm chế, kéo giảm tai nạn giao thông của tỉnh và các ngành chức năng, sự vào cuộc quyết liệt, tình hình tai nạn giao thông trên địa bàn tỉnh đã có chuyển biến tích cực trên cả 3 tiêu chí: số vụ giảm 12 vụ (tương đương 9%); giảm 5 người chết (tương đương 8,9%) và giảm 11 người bị thương (tương đương 11%); không xảy ra tai nạn giao thông đặc biệt nghiêm trọng. Kết quả trên một phần cũng là do năm 2021, cả nước nói chung và địa bàn tỉnh Nam Định nói riêng có một giai đoạn giãn cách xã hội với thời gian dài, đóng góp vào việc hạn chế vụ tai nạn giao thông đường bộ. Tuy vậy, tình hình an ninh trật tự và trật tự an toàn giao thông trên địa bàn tỉnh vẫn tiềm ẩn nhiều yếu tố phức tạp: nguyên nhân khách quan là do phần lớn các tuyến quốc lộ, tỉnh lộ đã được xây dựng, nâng cấp nhưng về cơ bản vẫn nhỏ hẹp, không đáp ứng được sự gia tăng của phương tiện tham gia giao thông… Nguyên nhân chủ quan: Tình trạng người điều kiển phương tiện ô tô, mô tô vi phạm vẫn còn diễn ra, nhất là vi phạm về tốc độ không chú ý quan sát, đi không đúng làn đường, trong hơi thở chứa nồng độ cồn… Những nguyên nhân trên đã đang là mối quan tâm lo lắng của chính quyền và cả xã hội, làm phát sinh tội phạm trong lĩnh vực giao thông đường bộ.

Để bảo đảm trật tự an toàn giao thông góp phần kìm chế tai nạn giao thông, nhất là các vụ việc có dấu hiệu tội Vi phạm quy định về tham gia giao thông đường bộ thì việc điều tra, xử lý của Cơ quan điều tra (CQĐT) góp phần không nhỏ trong công cuộc giữ gìn an ninh trật tự an toàn giao thông trên địa bàn tỉnh Nam Định.

Thực tiễn những năm qua cho thấy, công tác điều tra, kiểm sát điều tra có nhiều cố gắng và đạt kết quả tốt; nhờ thực hiện tốt công tác kiểm sát điều tra mà hoạt động điều tra của CQĐT đã đạt được những kết quả đáng kể: việc điều tra nghiêm minh, đúng người, đúng tội, đúng pháp luật là bài học cảnh tỉnh cho mỗi người dân khi tham gia giao thông nâng cao ý thức chấp hành luật giao thông đã góp phần tích cực vào công tác đấu tranh chống tội phạm trong lĩnh vực an toàn giao thông đường bộ, bảo đảm kiềm chế, giảm thiểu tai nạn giao thông. Tuy nhiên, bên cạnh những kết quả đạt được, hoạt động của Viện kiểm sát nhân dân trong lĩnh vực này vẫn còn những hạn chế nhất định chưa đáp ứng được yêu cầu của xã hội và công cuộc cải cách tư pháp hiện nay như: số lượng kiểm sát viên kiểm sát loại án này còn thiếu, khi kiểm sát chưa chú trọng vào khâu kiểm sát ban đầu như khám nghiệm hiện trường, khám nghiệm tử thi; hay do nguyên nhân khách quan: hệ thống pháp luật về tố tụng hình sự có nhiều bất cập, chậm được sửa đổi bổ sung… Do nhiều nguyên nhân chủ quan và khách quan, hoạt động kiểm sát điều tra các vụ án vi phạm quy định về tham gia giao thông đường bộ cũng còn bộc lộ những hạn chế nhất định ảnh hưởng nhất định đến quá trình đấu tranh phòng, chống tội phạm tại địa phương.

Xuất phát từ thực tế trên, bản thân học viên là Kiểm sát viên đang công tác tại Viện kiểm sát nhân dân nhận thấy hoạt động kiểm sát điều tra vụ án vi phạm quy định về tham gia giao thông đường bộ là một vấn đề thực tiễn đòi hỏi cần phải đưa ra để tăng cường hiệu quả đấu tranh chống tội phạm ở địa phương và tội phạm về Vi phạm quy định an toàn giao thông nói riêng, cần thiết phải tổng kết, nghiên cứu vấn đề này, học viên lựa chọn đề tài: “Kiểm sát điều tra vụ án vi phạm quy định về tham gia giao thông đường bộ trên địa bàn tỉnh Nam Định”, làm luận văn tốt nghiệp cao học của mình.

Tình hình nghiên cứu của luận văn

Hiện nay đã có khá nhiều công trình nghiên cứu ở các cấp độ khác nhau đề cập đến, dưới các góc nhìn khác nhau về tội Vi phạm quy định về tham gia giao thông đường bộ. Các nghiên cứu này đã được thể hiện trong nhiều công trình khoa học được công bố trên sách, báo, tạp chí chuyên ngành và các luận án tiến sĩ, luận văn thạc sĩ, một số giáo trình giảng dạy môn pháp luật, phần lớn đã tập trung làm rõ được các vấn đề lý luận và pháp lý có liên quan và thực tiễn trên một địa bàn nhất định. Có thể nêu ra như luận văn của tác giả Trần Thị Mỹ Hạnh với đề tài: “Tội vi phạm quy định về tham gia giao thông đường bộ thực tiễn từ thành phố Biên Hòa, tỉnh Đồng Nai”; luận văn của tác giả Phạm Tuấn Anh đề tài: “Tội vi phạm quy định về điều khiển phương tiện giao thông đường bộ từ thực tiễn tại tỉnh Nam Định”…Tuy nhiện, chưa có công trình nào nghiên cứu, khảo sát về hoạt động kiểm sát điều tra vụ án vi phạm quy định về tham gia giao thông đường bộ trên địa bàn tỉnh Nam Định thời điểm từ năm 2016 – 2021; luận văn này là công trình nghiên cứu đầu tiên về vấn đề này tại VKSND tỉnh Nam Định ở cấp độ luận văn thạc sĩ. Các công trình nghiên cứu đã được thực hiện là nguồn tư liệu phong phú cho học viên thực hiện luận văn tốt nghiệp của mình.