[Luận văn 2022] Kiểm sát điều tra vụ án vi phạm quy định về tham gia giao thông đường bộ từ thực tiễn TP. Hà Nội – ThS. Nguyễn Thị Hồng Loan

[Luận văn 2022] Kiểm sát điều tra vụ án vi phạm quy định về tham gia giao thông đường bộ từ thực tiễn TP. Hà Nội – ThS. Nguyễn Thị Hồng Loan

Tính cấp thiết của đề tài

Thủ đô Hà Nội là địa bàn phức tạp trong công tác bảo đảm an toàn giao thông. Từ năm 2008, Hà Nội mở rộng địa giới hành chính, sáp nhập tỉnh Hà Tây, trở thành thành phố lớn nhất cả nước, đời sống kinh tế của người dân được nâng cao, mật độ các phương tiện tham gia giao thông trên địa bàn thành phố Hà Nội ngày càng gia tăng, đa dạng về chất lượng, chủng loại … là áp lực không nhỏ đến nỗ lực kiềm chế tình hình tai nạn giao thông xảy ra trên địa bàn của thành phố Hà Nội. Trong giai đoạn từ năm 2018 đến năm 2022, trên địa bàn thành phố Hà Nội xảy ra 3.508 vụ tai nạn giao thông đường bộ, tai nạn giao thông đường sắt, làm chết 1.952 người, 2.310 người bị thương và gây thiệt hại lớn về tài sản. Cơ quan điều tra đã khởi tố 902 vụ án Vi phạm quy định về tham gia giao thông đường bộ, chiếm 2,84% tổng số vụ án mới khởi tố (902/31.781 vụ). Các vụ tai nạn giao thông xảy ra không chỉ gây thiệt hại đến tính mạng, sức khỏe, tài sản của nhân dân mà còn ảnh hưởng đến sự phát triển kinh tế, hệ thống y tế, an sinh xã hội …

Với chức năng, nhiệm vụ thực hành quyền công tố và kiểm sát hoạt động tư pháp, Ngành kiểm sát thủ đô đã luôn tích cực, chủ động đưa ra những giải pháp tăng cường hoạt động công tố và kiểm sát điều tra, phối hợp chặt chẽ với các cơ quan tiến hành tố tụng trong công tác đấu tranh phòng chống tội phạm xảy ra trên địa bàn thành phố Hà Nội nói chung, trong công tác kiểm sát điều tra vụ án Vi phạm quy định về tham gia giao thông đường bộ nói riêng để giải quyết kịp thời, nghiêm minh, đúng người, đúng tội, đúng pháp luật, không bỏ lọt tội phạm, không làm oan người vô tội. Tuy nhiên, qua thực tiễn áp dụng pháp luật, công tác kiểm sát giải quyết vụ án Vi phạm quy định về tham gia giao thông đường bộ của Viện kiểm sát nhân dân thành phố Hà Nội còn gặp một số tồn tại, hạn chế, khó khăn, vướng mắc như: chưa thực hiện hết các chức năng, nhiệm vụ được giao; chưa phát huy hết vai trò, quyền hạn, trách nhiệm của kiểm sát trong hoạt động kiểm sát điều tra; một số quy định của pháp luật không cụ thể, còn mang tính chung chung nhưng chưa được hướng dẫn kịp thời… đã ảnh hưởng không nhỏ đến hoạt động kiểm sát điều tra của Viện kiểm sá nhân dân thành phố Hà Nội. Những vấn đề này cần được nghiên cứu về cả lý luận và thực tiễn nhằm tìm ra các giải pháp tích cực, hiệu quả để nâng cao chất lượng, hiệu quả công tác kiểm sát điều tra tội Vi phạm quy định về tham gia giao thông đường bộ trên địa bàn thành phố Hà Nội, từ đó đề xuất, kiến nghị các giải pháp nhằm tăng cường hiệu lực, hiệu quả hoạt động kiểm sát điều tra của Viện kiểm sát nhân dân thành phố Hà Nội nói riêng, Ngành kiểm sát nhân dân trong thời gian tới.

Xuất phát từ những lý do nêu trên, học viên nhận thấy việc lựa chọn đề tài “Kiểm sát điều tra vụ án Vi phạm quy định về tham gia giao thông đường bộ từ thực tiễn thành phố Hà Nội” làm đề tài luận văn Thạc sĩ chuyên ngành Luật hình sự và Tố tụng hình sự là cấp thiết cả về phương diện lý luận và thực tiễn, đáp ứng với công tác đấu tranh phòng chống tội phạm Vi phạm quy định về tham gia giao thông đường bộ trên địa bàn thành phố Hà Nội.

Tình hình nghiên cứu

Hoạt động kiểm sát điều tra vụ án hình sự nói chung, hoạt động kiểm sát điều tra vụ án Vi phạm quy định về tham gia giao thông đường bộ nói riêng là nhiệm vụ hết sức quan trọng của Ngành kiểm sát nhân dân. Hoạt động này đã được nhiều học giả quan tâm nghiên cứu và đã có các công trình được công bố như:

Về Giáo trình

Giáo trình thực hành quyền công tố và kiểm sát điều tra, truy tố vụ án hình sự của Trường Đại học kiểm sát Hà Nội, do TS. Lại Viết Quang – TS. Nguyễn Đức Hạnh (Đồng chủ biên), Nxb, Tư pháp Hà Nội năm 2020;

Giáo trình Luật hình sự Việt Nam (Phần các tội phạm) Tập 1 của Trường Đại học kiểm sát Hà Nội, do TS. Phạm Mạnh Hùng-TS. Lại Viết Quang (Đồng chủ biên), Nxb, Đại học Quốc gia Hà Nội năm 2019;

Giáo trình luật tố tụng hình sự Việt Nam của Trường Đại học kiểm sát Hà Nội, do Phạm Mạnh Hùng (Chủ biên), Nxb Chính trị Quốc gia sự thật, Hà Nội năm 2020.

Về Đề tài

Đề tài nghiên cứu cấp bộ “Nâng cao chất lượng kiểm sát hoạt động tư pháp và thực hành công tố về vấn đề thông khâu và chuyên khâu trong công tác kiểm sát hình sự” của Trường cao đẳng Kiểm sát, năm 2001 và “Những giải pháp nâng cao chất lượng thực hành quyền công tố và kiểm sát hoạt động tư pháp” của Viện khoa học Kiểm sát do Viện kiểm sát nhân dân tối cao chủ trì đề cập đến về lý luận, thực tiễn của hoạt động kiểm sát điều tra trong tố tụng hình sự;

Sách chuyên khảo “Thực hành quyền công tố và kiểm sát các hoạt động tư pháp trong giai đoạn điều tra”, năm 2005 và “Quyền công tố và kiểm sát các hoạt động tư pháp”, năm 2008 do Lê Hữu Thể chủ biên;

Luận án tiến sĩ luật học “Các biện pháp đấu tranh phòng, chống vi phạm quy định về điều khiển phương tiện giao thông đường bộ ở thủ đô Hà Nội” Học viện khoa học xã hội năm 2001 của tác giả Bùi Kiến Quốc;

Luận văn thạc sĩ luật học “Tội vi phạm quy định về điều khiển phương tiện phương tiện giao thông đường bộ từ thực tiễn tỉnh Nam định” Học viện khoa học xã hội năm 2017 của tác giả Phạm Tuấn Anh;

Luận văn thạc sĩ luật học “Kiểm sát điều tra vụ án vi phạm quy định về điều khiển phương tiện phương tiện giao thông đường bộ từ thực tiễn tỉnh Bắc Ninh”, Học viện khoa học xã hội năm 2016 của tác giả Nguyễn Quang Tuấn;

Ngoài ra còn có những bài nghiên cứu, bài viết liên quan đến hoạt động kiểm sát điều tra vụ án Vi phạm quy định về tham gia giao thông đường bộ đăng tải trên các tạp chí chuyên ngành như: Tạp chí kiểm sát, Tạp chí Tòa án nhân dân, Báo bảo vệ pháp luật, Trang điện tử của bộ tư pháp, Trang điện tử của Viện kiểm sát nhân dân thành phố Hà Nội …

Đây là nguồn tư liệu tham khảo bổ ích giúp cho học viên nghiên cứu, hoàn thiện luận văn. Các công trình trên có công trình nghiên cứu chuyên sâu về lý luận, có công trình nghiên cứu chuyên sâu về thực tiễn. Song, chưa có công trình cụ thể nghiên cứu cả về lý luận và thực tiễn về hoạt động kiểm sát điều tra các vụ án Vi phạm quy định về tham gia giao thông đường bộ xảy ra trên địa bàn thành phố Hà Nội. Do đó, đề tài học viên lựa chọn nghiên cứu về một vấn đề mới, không trùng lặp với các công trình nghiên cứu đã được công bố. Học viên xây dựng luận văn mang tính hệ thống từ lý luận đến thực tiễn, trên cơ sở kế thừa những vấn đề lý luận và cách tiếp cận những công trình nêu trên, đưa ra các giải pháp mới nhằm hoàn thiện luận văn của mình.