[Luận văn 2021] Pháp luật về xử lý kỷ luật lao động – thực tiễn thi hành tại Ngân hàng TMCP Đầu tư và Phát triển Việt Nam (Ngân hàng BIDV) – ThS. Đào Nguyễn Ngọc Trâm Anh
Định dạng | Link tải |
Định dạng | Link tải |
1. Tính cấp thiết của đề tài
Lịch sử xã hội do con người tạo ra, con người tạo ra các quan hệ xã hội của mình, nhưng sự vận động của xã hội lại tuân theo quy luật khách quan, không phụ thuộc vào ý muốn của con người. Hình thái kinh tế xã hội có khuynh hướng phát triển như một quy luật tự nhiên, nó vận động phát triển từ thấp đến cao. Xã hội loài người đã phát triển trải qua nhiều hình thái kinh tế – xã hội nổi tiếp nhau, tuy nhiên ở bất cứ hình thái kinh tế xã hội nào đi nữa, để xã hội duy trì được sự ổn định và phát triển, việc thiết lập kỷ luật, trật tự có vai trò quan trong. Trong bối cảnh kinh tế thị trường nước ta ngày càng phát triển, Nhà nước ta ban hành hệ thống pháp luật để duy trì trật tự trong xã hội và duy trì sự ổn định phát triển trong các cơ quan Nhà nước, thì trong doanh nghiệp, NSDLĐ cũng thiết lập kỷ luật dựa trên cơ sở pháp luật nhằm đảm bảo ý thức chấp hành của NLĐ, từ đó nâng cao hiệu quả hoạt động của doanh nghiệp, đó là kỷ luật lao động. Với ý nghĩa này, kỷ luật lao động là yêu cầu khách quan đối với tất cả các cơ quan, doanh nghiệp, tổ chức… hay rộng hơn là bất kỳ một xã hội, một nền sản xuất nào. Đặc biệt trong điều kiện sản xuất ngày càng phát triển, cùng với nó là trình độ phân công, tổ chức lao động trong xã hội ngày càng cao và vì vậy, kỷ luật lao động ngày càng trở nên quan trọng. Trong quan hệ lao động, xét về góc độ pháp lý và quản lý, kỷ luật lao động là một yếu tố không thể thiếu. Tuy nhiên, cũng giống như pháp luật thường bị phá vỡ trật tự bởi hành vi vi phạm pháp luật, kỷ luật lao động cũng thường bị phá vỡ bởi hành vi vi phạm kỷ luật. Vấn đề này đặt ra yêu cầu NSDLĐ phải có những biện pháp phù hợp nhằm xử lý những hành vi vi phạm, bảo đảm kỷ luật lao động được tuân thủ một cách triệt để.
Qua khảo tìm hiểu và nghiên cứu tình hình thực tiễn tại Ngân hàng TMCP Đầu tư và Phát triển Việt Nam (BIDV), tác giả nhận thấy BIDV đã xây dựng và triển khai quy định về xử lý kỷ luật lao động bao gồm đầy đủ các nội dung theo quy định pháp luật lao động, tuy nhiên trong một số trường hợp vẫn tồn tại hạn chế và chưa nhìn nhận đúng vai trò của việc xử lý kỷ luật lao động. Chính vì các lý do trên, tác giả lựa chọn đề tài “Pháp luật về xử lý kỷ luật lao động – thực tiễn thi hành tại Ngân hàng TMCP Đầu tư và Phát triển Việt Nam” làm đề tài Luận văn thạc sỹ Luật học của mình.
2. Tình hình nghiên cứu đề tài
Vấn đề kỷ luật trong bất kỳ bối cảnh nào cũng đều giữ vai trò cốt lõi để duy trì sự tồn tại, đặc biệt trong thời kỳ toàn cầu hoá, mở cửa hội nhập và phát triển nền kinh tế. Theo đó, vấn đề này đã và đang được để cập, thảo luận trên các diễn đàn, bên cạnh đó các hoạt động nghiên cứu khoa học với các quy mô khác nhau cũng được công bố trên nhiều phương tiện thông tin đại chúng cũng như ấn phẩm, sách, báo. Cho đến nay, đã có một số công trình nghiên cứu, sách tham khảo, tạp chí hay bài viết của một số tác giả liên quan đến vấn đề kỷ luật lao động được công bố như:
- Tiến sĩ Lưu Bình Nhưỡng (chủ biên), 2015, “Bình luận khoa học Bộ luật lao động nước cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam”, Nxb Lao động;
- Tác giả Trần Thị Thúy Lâm, 2007, “Pháp luật về các hình thức kỷ luật lao động ở Việt Nam – thực trạng và phương hướng hoàn thiện”, luận án Tiến sĩ;
iii. Tác giả Đỗ Thị Dung, 2014, “Pháp luật về quyền quản lý lao động của NSDLĐ ở Việt Nam”, luận án tiến sĩ;
- Tác giả Phùng Văn Trưởng, 2016, “Các hình thức xử lý luật lao động trong pháp luật Việt Nam hiện hành”, luận văn thạc sĩ;
v.Tác giả Đỗ Thị Dung, 2014, “Pháp luật về quyền quản lý lao động của NSDLĐ ở Việt Nam”, luận án tiến sĩ;
- Tác giả Phạm Thị Phương, 2020, “Pháp luật về Nội quy lao động và thực tiễn thực hiện tại Tổng Công ty Công nghiệp Xi măng Việt Nam”, luận văn thạc sĩ;
vii. Tác giả Nguyễn Thu Trang, 2019, “Pháp luật về ký luật lao động và thực tiễn thực hiện tại Ngân hàng Thương mại cổ phần công thương Việt Nam, chi nhánh Khu công nghiệp Tiên Sơn, tỉnh Bắc Ninh”, luận văn thạc sĩ;
viii. Tác giả Hoàng Thị Huyền, 2016, “Kỷ luật lao động và trách nhiệm kỷ luật lao động trong pháp luật Việt Nam hiện nay”, luận văn thạc sĩ;
- Tác giả Nguyễn Hữu Phương, 2018, “Các hình thức kỷ luật lao động theo pháp luật Việt Nam qua thực tiễn thực hiện tại tỉnh Quảng Trị”, luận văn thạc sĩ.
Bên cạnh đó, pháp luật về nội xử lý kỷ luật lao động cũng đã được đề cập đến trong các giáo trình như:
- Trường Đại học Luật Hà Nội, 2012, Giáo trình Luật lao động Việt Nam,
- Trường Đại học Khoa học xã hội và nhân văn, 1999, Giáo trình Luật lao động của khoa Luật – Đại học Quốc gia Hà Nội,
iii. Trường Đại học Kinh tế quốc dân, 2010, Giáo trình Quản trị nhân lực.
3. Mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu đề tài
3.1. Mục đích nghiên cứu
Luận văn nghiên cứu và làm rõ những vấn đề lý luận Pháp luật về xử lý kỷ luật lao động theo quy định pháp luật Việt Nam hiện hành. Trên cơ sở phân tích thực trạng việc áp dụng pháp luật về xử lý kỷ luật Ngân hàng TMCP Đầu tư và Phát triển Việt Nam, làm rõ những ưu, nhược điểm của pháp luật về vấn đề này, từ đó đề xuất những phương hướng, giải pháp nhằm hoàn thiện pháp luật về xử lý kỷ luật lao động tại BLLĐ và các quy định pháp luật liên quan cũng nói chung cũng như Ngân hàng TMCP Đầu tư và Phát triển Việt Nam nói riêng
3.2. Nhiệm vụ nghiên cứu
Từ mục đích nêu trên, luận văn tập trung vào các nhiệm vụ chính sau
Thứ nhất, nghiên cứu và làm rõ một số vấn đề lý luận như khái niệm, đặc điểm của xử lý kỷ luật lao động, pháp luật về xử lý kỷ luật lao động,
Thứ hai, trên cơ sở những khái niệm, đặc điểm, nội dung pháp luật về xử lý kỷ luật lao động, luận văn đi sâu vào việc phân tích pháp luật về xử lý kỷ luật lao động theo quy định của Bộ luật Lao động năm 2019 và các văn bản hướng dẫn thi hành, từ đó chỉ ra những ưu điểm, hạn chế và đánh giá thực trạng áp dụng pháp luật về vấn đề này trên cơ sở đặt giữa tương quan so sánh với pháp luật quy định về xử lý kỷ luật lao động trong các thời kỳ ở Việt Nam, đặc biệt là những ưu điểm so với Bộ luật Lao động năm 2012 quy định pháp luật của một số quốc gia trên thế giới.
Thứ ba, từ những quy định của pháp luật hiện hành về xử lý kỷ luật lao động, luận văn nghiên cứu và đánh giá thực tiễn thực hiện pháp luật về xử lý kỷ luật lao động tại Ngân hàng TMCP Đầu tư và Phát triển Việt Nam. Thông qua những kết quả đã đạt được cũng như các vấn đề còn tồn tại, hạn chế trong việc áp dụng các quy định pháp luật vào thực tiễn hoạt động tại đơn vị, luận văn đưa ra một số kiến nghị, giải pháp hoàn thiện pháp luật về xử lý kỷ luật lao động và giải pháp nâng cao hiệu quả áp dụng xử lý kỷ luật lao động tại Ngân hàng TMCP Đầu tư và Phát triển Việt Nam.
4. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu của đề tài
Đối tượng nghiên cứu của luận văn là các vấn đề lý luận và quy định về xử lý kỷ luật lao động theo quy định của pháp luật Việt Nam hiện hành. Theo quy định pháp luật hiện hành, việc xử lý kỷ luật lao động được áp dụng đối với hai đối tượng khác nhau đó là (i) Công nhân viên chức Nhà nước (căn cứ theo Luật cán bộ, công chức và Luật viên chức) (ii) NLĐ theo HĐLĐ (theo quy định tại BLLĐ). Trong phạm vi bài viết, tác giả sẽ chỉ tập trung phân tích những quy định áp dụng với đối tượng là NLĐ theo BLLĐ.
– Phạm vi nghiên cứu của đề tài là hệ thống các quy định về xử lý kỷ luật lao động theo quy định của pháp luật Việt Nam hiện hành và thực tiễn áp dụng tại Ngân hàng TMCP Đầu tư và Phát triển Việt Nam cụ thể bao gồm: (i) những nội dung quy định về xử lý kỷ luật lao động cũng như: Nội quy lao động, (ii) trách nhiệm pháp lý áp dụng đối với hành vi vi phạm kỷ luật và tập trung vào việc nghiên cứu hệ thống các quy định của pháp luật lao động, (iii) Việc áp dụng quy định về xử lý kỷ luật lao động tại Ngân hàng TMCP Đầu tư và Phát triển Việt Nam từ năm 2019 đến năm 2021.
5. Các phương pháp nghiên cứu của đề tài
Dưới góc độ khoa học pháp lý, luận văn tập trung vào việc nghiên cứu hệ thống các quy định của pháp luật lao động Việt Nam hiện hành về xử lý kỷ luật lao động, quyền lợi và trách nhiệm của các bên được thiết lập dựa trên HĐLĐ.
Ngoài ra, việc nghiên cứu luận văn được dựa trên cơ sở phương pháp luận của chủ nghĩa Mác – Lênin với phép duy vật biện chứng và duy vật lịch sử trong mối tương quan với tinh hình kinh tế, chính trị, xã hội của đất nước. Trong quá trình nghiên cứu, tìm hiểu, luận văn còn dựa trên cơ sở của tư tưởng Hồ Chí Minh, quan điểm, chủ trương, chính sách, pháp luật của Đảng và Nhà nước Việt Nam. Bên cạnh đó, luận văn sử dụng các phương pháp như phương pháp phân tích, tổng hợp; phương pháp so sánh và mô tả, kết hợp nghiên cứu lý luận với tổng kết thực tiễn và một số phương pháp khác nhằm đạt được mục đích nghiên cứu.
6. Ý nghĩa khoa học và thực tiễn của đề tài
Thực hiện đề tài là điều kiện thuận lợi để tác giả nâng cao năng lực nghiên cứu, phân tích, đánh giá về một vấn đề pháp luật, hoàn thành tốt các yêu cầu, nhiệm vụ được giao.
– Cung cấp luận cứ khoa học để xây dựng và hoàn thiện pháp luật về xử lý kỷ luật lao động tại Việt Nam, đặc biệt ứng dụng cụ thể từ kinh nghiệm thực hiện tại Ngân hàng TMCP Đầu tư và Phát triển Việt Nam
– Công trình nghiên cứu là nguồn tài liệu tham khảo bổ ích cho sinh viên Khoa Pháp luật Kinh tế cũng như các cơ quan, doanh nghiệp…. và có thể được sử dụng làm tài liệu tham khảo cho các cơ quan Nhà nước trong quá trình nghiên cứu bổ sung, sửa đổi, hoàn thiện pháp luật về kỷ luật lao động ở Việt Nam hiện nay nói riêng và pháp luật lao động nói chung.
– Góp phần duy trì trật tự lao động và nâng cao vai trò quản lý, lãnh đạo của NSDLĐ, các nhà quản lý doanh nghiệp
7. Cấu trúc của luận văn
Chương 1: Một số vấn đề lý luận về xử lý kỷ luật lao động theo quy định pháp luật Việt Nam hiện hành và nội dung quy định pháp luật về xử lý kỷ luật lao động
Chương 2: Thực tiễn thi hành pháp luật về xử lý kỷ luật lao động tại Ngân hàng TMCP Đầu tư và Phát triển Việt Nam
Chương 3: Một số kiến nghị nhằm hoàn thiện pháp luật và nâng cao hiệu quả thực hiện pháp luật về xử lý kỷ luật lao động tại Ngân hàng TMCP Đầu tư và Phát triển Việt Nam.
Định dạng | Link tải |