[Khóa luận 2021] Hoạt động thu thập chứng cứ của toà án trong tố tụng dân sự Việt Nam
Định dạng | Link tải |

Mục lục
| MỤC LỤC | Trang |
|---|---|
| PHẦN MỞ ĐẦU | 1 |
| 1. Lý do chọn đề tài | 1 |
| 2. Tình hình nghiên cứu đề tài | 2 |
| 3. Mục đích nghiên cứu của đề tài | 6 |
| 4. Phạm vi nghiên cứu và phương pháp nghiên cứu | 6 |
| 4.1. Phạm vi nghiên cứu | 6 |
| 4.2. Phương pháp nghiên cứu | 7 |
| 5. Bố cục của Khóa luận | 8 |
| CHƯƠNG 1: MỘT SỐ VẤN ĐỀ CƠ BẢN VỀ HOẠT ĐỘNG THU THẬP CHỨNG CỨ CỦA TÒA ÁN TRONG TỐ TỤNG DÂN SỰ | 9 |
| 1.1. Khái niệm hoạt động thu thập chứng cứ của Tòa án | 9 |
| 1.2. Đặc điểm hoạt động thu thập chứng cứ của Tòa án | 12 |
| 1.3. Ý nghĩa hoạt động thu thập chứng cứ của Tòa án | 16 |
| 1.3.1. Đối với quá trình giải quyết vụ việc dân sự | 16 |
| 1.3.2. Đối với đương sự | 17 |
| 1.3.3. Đối với Tòa án | 18 |
| 1.4. Pháp luật một số quốc gia về hoạt động thu thập chứng cứ của Tòa án trong tố tụng dân sự | 19 |
| 1.4.1. Pháp luật tố tụng dân sự Liên bang Nga | 19 |
| 1.4.2. Pháp luật tố tụng dân sự Cộng hòa Pháp | 21 |
| 1.4.3. Pháp luật tố tụng dân sự Cộng hòa Liên bang Đức | 22 |
| KẾT LUẬN CHƯƠNG 1 | 25 |
| CHƯƠNG 2: HOẠT ĐỘNG THU THẬP CHỨNG CỨ CỦA TÒA ÁN TRONG TỐ TỤNG DÂN SỰ VIỆT NAM | 26 |
| 2.1. Các trường hợp Tòa án tiến hành thu thập chứng cứ | 26 |
| 2.1.1. Tòa án thu thập chứng cứ theo yêu cầu của đương sự | 27 |
| 2.1.2. Tòa án chủ động thu thập chứng cứ khi cần thiết | 31 |
| 2.2. Các biện pháp thu thập chứng cứ của Tòa án | 32 |
| 2.2.1. Lấy lời khai của đương sự | 33 |
| 2.2.2. Lấy lời khai người làm chứng | 34 |
| 2.2.3. Đối chất | 35 |
| 2.2.4. Xem xét, thẩm định tại chỗ | 37 |
| 2.2.5. Trưng cầu giám định | 38 |
| 2.2.6. Định giá tài sản | 40 |
| 2.2.7. Ủy thác thu thập chứng cứ | 42 |
| 2.2.8. Yêu cầu cơ quan, tổ chức, cá nhân cung cấp tài liệu, chứng cứ | 43 |
| 2.2.9. Xác minh sự có mặt hoặc vắng mặt của đương sự tại nơi cư trú | 45 |
| KẾT LUẬN CHƯƠNG 2 | 47 |
| CHƯƠNG 3: THỰC TIỄN ÁP DỤNG PHÁP LUẬT VÀ GIẢI PHÁP HOÀN THIỆN PHÁP LUẬT VỀ HOẠT ĐỘNG THU THẬP CHỨNG CỨ CỦA TÒA ÁN TRONG TỐ TỤNG DÂN SỰ VIỆT NAM | 48 |
| 3.1. Về trách nhiệm chủ động thu thập chứng cứ của Tòa án khi xét thấy cần thiết | 48 |
| 3.2. Về trường hợp Thẩm phán đã tiến hành thu thập chứng cứ nhưng phải từ chối tiến hành tố tụng hoặc bị thay đổi theo luật định | 56 |
| 3.3. Về một số biện pháp thu thập chứng cứ của Tòa án | 59 |
| 3.3.1. Biện pháp yêu cầu cơ quan, tổ chức, cá nhân cung cấp tài liệu, chứng cứ | 59 |
| 3.3.2. Biện pháp lấy lời khai người làm chứng | 67 |
| 3.3.3. Biện pháp ủy thác thu thập chứng cứ | 70 |
| KẾT LUẬN CHƯƠNG 3 | 73 |
| KẾT LUẬN | 74 |
| DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO | 75 |
Định dạng | Link tải |
Tình hình nghiên cứu đề tài
Hoạt động thu thập chứng cứ nói chung và hoạt động thu thập chứng cứ của Tòa án trong tố tụng dân sự nói riêng là mảng đề tài đã được nhiều nhà khoa học, tác giả quan tâm, nghiên cứu theo nhiều góc độ và hình thức khác nhau từ khái quát đến cụ thể. Tác giả xin liệt kê một số công trình như sau:
Dưới hình thức giáo trình, có một số giáo trình nghiên cứu sau đây:
Trường Đại học Luật Thành phố Hồ Chí Minh (2019), Giáo trình Luật Tố tụng dân sự Việt Nam, Nguyễn Thị Hoài Phương (chủ biên), Nxb. Hồng Đức – Hội Luật gia Việt Nam; Trường Đại học Luật Hà Nội (2019), Giáo trình Luật Tố tụng dân sự Việt Nam, Mã Duy Quân (chủ biên), Nxb. Công an nhân dân: Các giáo trình này đã cung cấp những kiến thức cơ bản, mang tính nền tảng về hệ thống pháp luật tố tụng dân sự Việt Nam nói chung nhằm phục vụ nhu cầu học tập, nghiên cứu của sinh viên. Tuy nhiên vì là công trình nghiên cứu về pháp luật tố tụng dân sự nói chung cũng như đối tượng tiếp cận là sinh viên nên các công trình này chủ yếu đề cập đến những vấn đề lý luận mang tính khái quát. Trong đó, về hoạt động thu thập chứng cứ, mặc dù các giáo trình dành một chương riêng để trình bày, nghiên cứu tuy nhiên chưa quá đi sâu phân tích cũng như chưa đưa ra điểm bất cập và hướng hoàn thiện đối với các quy định hiện hành về hoạt động này.
Dưới hình thức sách chuyên khảo, có các công trình nghiên cứu sau:
– Đoàn Tấn Minh, Nguyễn Ngọc Điệp (2017), Bình luận khoa học Bộ luật Tố tụng dân sự năm 2015, Nxb. Lao động: Tại công trình nghiên cứu này, nhóm tác giả Đoàn Tấn Minh, Nguyễn Ngọc Điệp đã có những phân tích, đánh giá, bình luận dựa trên các quy định của pháp luật hiện hành và thực tiễn xét xử liên quan đến việc áp dụng Bộ luật Tố tụng dân sự năm 2015, trong đó có hoạt động thu thập chứng cứ.
– Nguyễn Thị Hoài Phương (2016), Bình luận khoa học những điểm mới của Bộ luật Tố tụng dân sự năm 2015, Nxb. Hồng Đức – Hội Luật gia Việt Nam: Công trình nghiên cứu đã đưa ra một cái nhìn tổng quát về một số điểm mới của Bộ luật Tố tụng dân sự năm 2015 so với Bộ luật Tố tụng dân sự năm 2004 sửa đổi, bổ sung năm 2011. Trong đó có bình luận điểm mới về chứng cứ và chứng minh, về hoạt động thu thập chứng cứ.
Có thể thấy cả hai công trình đều có những nội dung liên quan đến hoạt động thu thập chứng cứ trong tố tụng dân sự. Tuy nhiên, với vai trò là một công trình nghiên cứu, bình luận khoa học Bộ luật Tố tụng dân sự nên không thể đi sâu phân tích về hoạt động thu thập chứng cứ của Tòa án mà chỉ có thể đưa ra những phân tích, đánh giá một cách khái quát nhất những điểm nổi bật của hoạt động này.
Dưới hình thức bài báo khoa học, bài viết đăng trên các Tạp chí chuyên ngành, có thể kể đến các bài viết như:
Nguyễn Thị Linh Trang (2020), “Kinh nghiệm kiểm sát việc thu thập chứng cứ của Tòa án”, Tạp chí Kiểm sát, số 09; Thái Chí Bình (2019), “Ủy thác thu thập chứng cứ trong tố tụng dân sự”, Tạp chí Nghiên cứu Lập pháp, số 19 (395); Phan Thị Thu Hà (2018), “Những khó khăn, vướng mắc khi thực hiện quy định của Bộ luật Tố tụng dân sự năm 2015 về chứng cứ, chứng minh và một số đề xuất, kiến nghị”, Tạp chí Tòa án nhân dân Tối cao, số 08; Ngô Vĩnh Bạch Dương (2015), “Nghĩa vụ chứng minh trong tố tụng”, Tạp chí Nghiên cứu Lập pháp, số 07 (287); Tòa án nhân dân thành phố Đà Nẵng (2015), “Thu thập chứng cứ trong giải quyết vụ việc dân sự – những khó khăn vướng mắc và giải pháp khắc phục”, Tạp chí Tòa án nhân dân, số 01; Hà Thái Thơ (2013), “Một số ý kiến về trách nhiệm thu thập chứng cứ của Tòa án trong tố tụng dân sự”, Tạp chí Nghề Luật, Học viện Tư pháp, số 05.
Các bài viết nêu trên cũng đã phân tích được một số vấn đề cơ bản về chứng cứ, chứng minh và hoạt động thu thập chứng cứ, cụ thể như: Trách nhiệm và một số biện pháp thu thập chứng cứ của Tòa án; Vướng mắc của Tòa án khi tiến hành thu thập chứng cứ; Hoạt động kiểm sát việc thu thập chứng cứ của Tòa án. Tuy nhiên, với vai trò là những bài viết ngắn đăng trên tạp chí chuyên ngành nên chỉ có thể đề cập đến một số khía cạnh về hoạt động thu thập chứng cứ của Tòa án, chưa đi sâu phân tích một cách toàn diện về hoạt động này.
Dưới hình thức Luận văn Thạc sĩ Luật học, có các công trình nghiên cứu:
– Hồ Quyết Tiến (2015), Quyền và nghĩa vụ của Tòa án trong giai đoạn xét xử sơ thẩm vụ án dân sự, Luận văn Thạc sĩ Luật học, Trường Đại học Luật Thành phố Hồ Chí Minh: Công trình tập trung nghiên cứu về quyền, nghĩa vụ của Tòa án trong giai đoạn xét xử sơ thẩm vụ án dân sự nói chung. Do đó, công trình chỉ dành một phần để đề cập, phân tích, làm rõ một số vấn đề liên quan đến hoạt động thu thập chứng cứ của Tòa án trong giai đoạn xét xử sơ thẩm như quyền thu thập chứng cứ của Tòa án, quy định biện pháp ủy thác thu thập chứng cứ của Tòa án trong giai đoạn xét xử sơ thẩm vụ án dân sự.
– Trương Việt Hồng (2015), Hoạt động thu thập chứng cứ của Tòa án sơ thẩm trong quá trình giải quyết vụ án dân sự, Luận văn Thạc sĩ Luật học, Trường Đại học Luật Thành phố Hồ Chí Minh; Nguyễn Văn Hiểu (2015), Hoạt động thu thập chứng cứ của Tòa án phúc thẩm trong quá trình giải quyết vụ án dân sự, Luận văn Thạc sĩ Luật học, Trường Đại học Luật Thành phố Hồ Chí Minh: Tại hai công trình này, các tác giả đã nghiên cứu quy định của pháp luật về hoạt động thu thập chứng cứ do Tòa án cấp sơ thẩm và phúc thẩm thực hiện trong giải quyết vụ án dân sự, nghiên cứu pháp luật tố tụng dân sự một số quốc gia về hoạt động này để tham khảo. Qua đó đã chỉ ra một số bất cập, như: cách hiểu như thế nào là trường hợp Tòa án thu thập chứng cứ chưa thống nhất; trách nhiệm thu thập chứng cứ của Tòa án chưa được quy định rõ ràng.
Như vậy, hoạt động thu thập chứng cứ của Tòa án trong tố tụng dân sự đã được nhiều học giả, nhà nghiên cứu quan tâm và mỗi tác giả lại chọn cho mình một hướng tiếp cận riêng. Song các tác giả chủ yếu nghiên cứu về hoạt động thu thập chứng cứ nói chung của các chủ thể có quyền thu thập chứng cứ trong tố tụng dân sự và trong đó có Tòa án, hoặc là nghiên cứu chung về quy định của pháp luật tố tụng dân sự hiện hành, trong đó có hoạt động thu thập chứng cứ của Tòa án. Các công trình nghiên cứu riêng về hoạt động thu thập chứng cứ của Tòa án vẫn còn ít, chủ yếu là những bài viết, bài trao đổi ngắn trên các báo và tạp chí chuyên ngành. Tuy nhiên, những kết quả đạt được từ các công trình nghiên cứu nêu trên đều mang những giá trị khoa học nhất định và là nguồn tài liệu tham khảo hữu ích cho tác giả trong suốt quá trình thực hiện Khóa luận này.
Tải về tại đây để xem đầy đủ tài liệu
Định dạng | Link tải |