[Luận văn 2019] Hoạt động thu thập, nghiên cứu, đánh giá chứng cứ của Luật sư trong tố tụng dân sự – ThS. Hoàng Thị Thu Huyền

PHẦN MỞ ĐẦU

1. Tính cấp thiết của việc nghiên cứu đề tài

Nhằm bảo đảm quyền bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của đương sự, pháp luật tố tụng dân sự đã ghi nhận quyền và nghĩa vụ chứng minh của đương sự trong quá trình tham gia tố tụng. Do vậy, Luật sư với tư cách là người trợ giúp pháp lý cho đương sự, góp phần rất lớn vào việc làm sáng tỏ các tình tiết khách quan của vụ việc dân sự, thể hiện qua hoạt động thu thập, nghiên cứu, đánh giá chứng cứ của Luật sư. Pháp luật hầu hết các nước có những quy định về chứng cứ, chứng minh và việc đánh giá chứng cứ trong pháp luật quốc gia, có quốc gia ban hành thành luật riêng về chứng cứ ví dụ như Luật Chứng cứ dân sự của Hàn Quốc. Hiện nay, Việt Nam chưa có luật riêng về chứng cứ mà chỉ quy định thành một chương Chương VII – Chứng minh và chứng cứ của BLTTDS 2015. Thêm vào đó, pháp luật tố tụng dân sự Việt Nam cũng chưa có một quy định cụ thể nào về hoạt động thu thập, nghiên cứu, đánh giá chứng cứ của Luật sư, dẫn đến hoạt động thu thập, nghiên cứu, đánh giá chứng cứ của Luật sư trong tố tụng dân sự trên thực tế gặp rất nhiều khó khăn và hạn chế. Vì vậy, yêu cầu cấp thiết đặt ra là cần nghiên cứu một cách chuyên sâu, triệt để vấn đề về hoạt động thu thập, nghiên cứu, đánh giá chứng cứ của Luật sư trong tố tụng dân sự.

Luận văn này xin đưa ra một số vấn đề tiêu biểu cũng như phân tích chi tiết về thu thập, nghiên cứu, đánh giá chứng cứ của Luật sư. Từ đó rút ra các thiếu sót trong việc áp dụng các quy định của pháp luật về chứng cứ và chứng minh, để từ đó có nhận thức đúng đắn về chứng cứ, cũng như việc xem xét, đánh giá và sử dụng chứng cứ của Luật sư trong tố tụng dân sự.

2. Tình hình nghiên cứu đề tài

Việc nghiên cứu hoạt động thu thập, nghiên cứu, đánh giá chứng cứ của Luật sư trong tố tụng dân sự rất quan trọng, không chỉ có ý nghĩa trong việc xây dựng hệ thống pháp luật TTDS hoàn thiện mà còn có ý nghĩa rất lớn với đội ngũ Luật sư. Đã có nhiều công trình nghiên cứu đến hoạt động thu thập, nghiên cứu, đánh giá chứng cứ của Luật sư như:

– Luận văn thạc sĩ luật học tác giả Nguyễn Minh Hằng “Hoạt động cung cấp, thu thập chứng cứ trong tố tụng dân sự Việt nam” năm 2002, tác giả Nguyễn Minh Hằng “Chế định chứng minh trong tố tụng dân sự Việt Nam” năm 2007, tác giả Nguyễn Kim Lượng “Thu thập, nghiên cứu và đánh giá chứng cứ của Tòa án cấp sơ thẩm” năm 2015, tác giả Đặng Minh Chiến “Hoạt động thu thập chứng cứ của luật sư trong tố tụng dân sự” năm 2016;

– Bài báo “Chứng cứ và chứng minh trong tố tụng dân sự” của tác giả – Hoàng Ngọc Thỉnh, Đặc san góp ý Dự thảo BLTTDS Tạp chí Luật học năm 2004, “Chế định chứng minh và chứng cứ trong BLTTDS” của tác giả Nguyễn Công Binh, Tạp chí Nhà nước và Pháp luật 2/2004, “Một vài suy nghĩ về vấn đề chứng cứ và chứng minh được quy định trong BLTTDS” của tác giả Tưởng Duy Lương, Tạp chí Tòa án nhân dân số 20/2004; “Một số vướng mắc trong quá trình thực hiện BLTTDS – những kiến nghị, giải pháp hoàn thiện” của tác giả Nguyễn Văn Cường, Tạp chí Tòa án nhân dân số 2/2010,…

Những công trình nghiên cứu này đã làm sáng tỏ được nhiều vấn đề lý luận và thực tiễn liên quan đến việc thu thập, nghiên cứu và đánh giá chứng cứ. Tuy nhiên, cho đến nay, vẫn chưa có một công trình nghiên cứu cụ thể chuyên sâu và toàn diện về hoạt động thu thập, nghiên cứu, đánh giá chứng cứ của Luật sư trong tố tụng dân sự.

3. Đối tượng nghiên cứu và phạm vi nghiên cứu của luận văn

Đối tượng nghiên cứu của luận văn là hoạt động thu thập, nghiên cứu, đánh giá chứng cứ của Luật sư theo quy định của pháp luật tố tụng dân sự hiện hành, thực trạng pháp luật cũng như thực tiễn áp dụng pháp luật. Phạm vi nghiên cứu chủ yếu tập trung trong giới hạn những vấn đề sau:

– Nghiên cứu làm rõ một số vấn đề lý luận, các yếu tố khách quan và quy định của pháp luật tố tụng dân sự về hoạt động thu thập, nghiên cứu, đánh giá chứng cứ của Luật sư trong tố tụng dân sự;

– Nghiên cứu thực trạng pháp luật và thực tiễn hoạt động thu thập, nghiên cứu, đánh giá chứng cứ của Luật sư trong tố tụng dân sự, Từ đó rút kiến nghị đảm bảo thực hiện pháp luật.

4. Mục đích nghiên cứu và nhiệm vụ nghiên cứu của luận văn

Mục đích nghiên cứu của luận văn là nghiên cứu, làm rõ những vấn đề lý luận và thực tiễn của hoạt động thu thập, nghiên cứu, đánh giá chứng cứ của Luật sư trong tố tụng dân sự. Trong khuôn khổ phạm vi đề tài nghiên cứu, luận văn cũng đưa ra những so sánh quy định pháp luật về hoạt động thu thập, nghiên cứu, đánh giá chứng cứ của Luật sư trong tố tụng dân sự, từ đó chỉ ra những ưu điểm và hạn chế trong quy định của pháp luật cũng như thực tiễn áp dụng, kiến nghị những giải pháp hoàn thiện hoạt động thu thập, nghiên cứu, đánh giá chứng cứ của Luật sư.

5. Phương pháp nghiên cứu

Đề tài được nghiên cứu trên cơ sở phương pháp luận của Chủ nghĩa Mác – Lênin, Tư tưởng Hồ Chí Minh về Nhà nước và pháp luật, các quan điểm của Đảng và Nhà nước về cải cách tư pháp, chủ trương, chính sách về việc xây dựng nhà nước pháp quyền. Ngoài ra, luận văn còn sử dụng phương pháp nghiên cứu khoa học chuyên ngành như tổng hợp, phân tích, so sánh, lịch sử, chứng minh.

6. Bố cục của Luận văn

Ngoài phần mở đầu và phần kết luận, phần nội dung của luận văn bao gồm hai chương như sau:

Chương 1: Những vấn đề chung về hoạt động thu thập, nghiên cứu, đánh giá chứng cứ của luật sư trong tố tụng dân sự;

Chương 2: Thực trạng pháp luật và thực tiễn hoạt động thu thập, nghiên cứu, đánh giá chứng cứ của luật sư trong tố tụng dân sự và kiến nghị.