[Luận văn 2018] Thẩm quyền xét xử của Tòa án Việt Nam đối với các vụ án dân sự có yếu tố nước ngoài – ThS. Đỗ Thị Phước Hương

[Luận văn 2018] Thẩm quyền xét xử của Tòa án Việt Nam đối với các vụ án dân sự có yếu tố nước ngoài – ThS. Đỗ Thị Phước Hương

Mục lục

Tình hình nghiên cứu đề tài

Trong lĩnh vực Tư pháp quốc tế, việc lựa chọn Tòa án có thẩm quyền cùng với việc lựa chọn luật áp dụng và công nhận, thi hành phán quyết của Tòa án hoặc trọng tài nước ngoài được coi là những vấn đề cơ bản. Mặt khác, tại Việt Nam hiện nay các quan hệ dân sự, kinh tế, thương mại, lao động, hôn nhân và gia đình có yếu tố nước ngoài và việc giải quyết các vụ việc dân sự có yếu tố nước ngoài là một trong những vấn đề lý luận và thực tiễn rất được quan tâm trong khoa học pháp lý vì những lý do sau:

Thứ nhất: Cơ chế pháp lý của việc giải quyết các vụ việc dân sự quốc tế nói chung và việc xác định thẩm quyền xét xử các vụ việc dân sự quốc tế nói riêng là lĩnh vực phức tạp cả về lý luận và thực tiễn. Bởi vì nó không chỉ bó hẹp trong phạm vi quốc gia mà luôn liên quan đến quan hệ với nước ngoài và có tính chất quốc tế.

Thứ hai: Việt Nam đang ngày càng hội nhập sâu và rộng vào đời sống dân sự quốc tế. Vì vậy, các vụ việc dân sự có yếu tố nước ngoài nảy sinh ngày càng nhiều, đòi hỏi các Tòa án phải xác định đúng thẩm quyền giải quyết của mình, đảm bảo quá trình tố tụng diễn ra nhanh chóng và đúng pháp luật. Mặt khác, các cá nhân, tổ chức Việt Nam khi tham gia quan hệ dân sự quốc tế cũng cần phải có những kiến thức cơ bản về thẩm quyền xét xử dân sự quốc tế của Tòa án các quốc gia nhằm bảo vệ những quyền và lợi ích hợp pháp của mình một cách tốt nhất.

Thứ ba, việc xác định thẩm quyền xét xử của một tòa án quốc gia đối với một vụ việc dân sự có yếu tố nước ngoài cũng tương tự như việc xác định luật áp dụng, nó có ý nghĩa đặc biệt trong việc giải quyết xung đột pháp luật ơ đây có nghĩa là xung đột về thẩm quyền xét xử dân sự quốc tế giữa các quốc gia. Việc xác định thẩm quyền này dựa trên các cơ sở: Điều ước quốc tế, kí kết điều ước quốc tế giữa các quốc gia (cụ thể là hiệp định tương trợ tư pháp giữa các quốc gia), pháp luật quốc gia.

Chính vì vậy, một khi có tranh chấp dân sự có yếu tố nước ngoài xảy ra được khởi kiện tại một quốc gia, viêc đầu tiên cần đặt ra là Tòa án có quyền thụ lí vụ án đó hay không? Đây là một trong những nội dung quan trọng của Tư pháp quốc tế có giá trị thực tiễn cao và vô cùng cần thiết trong hoạt động thực tiễn tòa án. Chính vì vậy tôi chọn thực hiện đề tài -Thẩm quyền xét xử của Tòa án Việt Nam đối với các vụ án dân sự có yếu tố nước ngoài.

2. Đối tượng nghiên cứu đề tài

Đề tài tập trung một số vấn đề chính liên quan đến vấn đề lí luận xác định thẩm quyền xét xử vụ án dân sự có yếu tố nước ngoài của tòa án Việt Nam với pháp luật trong nước từ đó đối chiếu với thực tiễn áp dụng pháp luật tại tòa án Việt Nam

3. Mục tiêu

– Đưa ra được các cách thức xác định thẩm quyền xét xử của Tòa án Việt Nam

– Nêu lên thực trạng xác định thẩm quyền xét xử đối với vụ án dân sự có yếu tố nước ngoài tại Tòa án Việt Nam

– Ý nghĩa của việc xác định thẩm quyền Tòa án trong quan hệ dân sự có yếu tố nước ngoài tại Việt Nam

– Đưa ra được những bất cập của pháp luật Việt Nam trong cách xác định thẩm quyền xét xử của Tòa án Việt Nam với các vụ án dân sự có yêu tố nước ngoài.

– Giải pháp hoàn thiện pháp luật Việt Nam trong việc xác định thẩm quyền với các vụ việc dân sự có yếu tố nước ngoài

4. Phương pháp nghiên cứu

Phương pháp luận

Luận văn vận dụng phương pháp luận của chủ nghĩa Mác – Lênin, quan điểm duy vật biện chứng và duy vật lịch sử, tư tưởng Hồ Chí Minh về Nhà nước và pháp luật; quan điểm của Đảng Cộng sản Việt Nam về cải cách tư pháp và xây dựng nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa.

Phương pháp cụ thể

Trong quá trình nghiên cứu, để hoàn thành đề tài luận văn tác giả sử dụng các phương pháp nghiên cứu khoa học truyền thống như: phương pháp phân tích; phương pháp tổng hợp; phương pháp so sánh, đối chiếu; phương pháp diễn giải, quy nạp; thống kê số liệu; tham khảo ý kiến của các chuyên gia và những người làm công tác thực tiễn v…v. để thực hiện những nội dung đã đặt ra.

5. Tình hình nghiên cứu

Đã có một số công trình khoa học, bài viết hoặc tham luận được công bố trên các sách chuyên khảo, tạp chí khoa học chuyên ngành hoặc diễn đàn khoa học đề cập đến vấn đề xác định thẩm quyền của Tòa án trong xét xử dân sự có yếu tố nước ngoài như:

Vềluận án tiến sĩ, luận văn cao học nghiên cứu về thẩm quyền của Tòa án trong tố tụng dân sự hoặc tố tụng dân sự quốc tế ở các cơ sở đào tạo luật: Luận án tiến sĩ Luật học của tác giả Lê Thị Hà (2003), Phân cấp thẩm quyền giải quyết tranh chấp dân sự trong hệ thống Tòa án ở Việt Nam trong giai đoạn hiện nay, Trường Đại học Luật Hà Nội; Đồng Thị Kim Thoa (2004), Thẩm quyền của Tòa án trong giải quyết tranh chấp dân sự có yếu tố nước ngoài trong pháp luật Việt Nam và Thụy Điển – nhìn từ phương pháp tiếp cận so sánh,Luận văn thạc sĩ Luật học, Trường Đại học luật Hà Nội – Đại học Lund (Thụy Điển)…

– Về một số bài viết khoa học:Nguyễn Trung Tín (2004), “Thẩm quyền của tòa án Việt Nam giải quyết vụ việc dân sự có yếu tố nước ngoài”,Tạp chí Nghiên cứu lập pháp, (3), tr. 37-43; Nguyễn Bá Bình (2008), “Việc xác định thẩm quyền giải quyết và luật áp dụng đối với hợp đồng”, Tạp chí Nghiên cứu lập pháp (5), tr. 9-15; Thái Công Khanh (2006), “Bàn về thẩm quyền của tòa án giải quyết các vụ việc ly hôn có yếu tố nước ngoài”, Tạp chí TAND, (5), tr.20-23. Bành Quốc Tuấn(2012),”Quyền thỏa thuận lựa chọn tòa án giải quyết tranh chấp dân sự có yếu tố nước ngoài”, Tạp chí Khoa học ĐHQGHN, Luật học 28 (2012) 169-179. Nguyễn Văn Tiến, Bành Quốc Tuấn (2013), -Một số kiến nghị góp phần hoàn thiện pháp luật về công nhận và cho thi hành tại Việt Nam bản án, quyết định về hôn nhân và gia đình của cơ quan có thẩm quyền nước ngoài”, Tạp chí Khoa học pháp lý (04), tr. 46-54… Tuy nhiên, cho đến nay vẫn còn nhiều vấn đề trong xác định thẩm quyền xét xử dân sự có yếu tố nước ngoài của Tòa án Việt Nam chưa được làm rõ, đặt biệt BLTTDS2015 có nhiều điểm mới cần được làm rõ hơn.

6. Ý nghĩa khoa học và thực tiễn của đề tài

Thông qua việc tiến hành phân tích, đánh giá các quy định của pháp luật về quy định trong xác định thẩm quyền xét xử vụ án dân sự có yếu tố nước ngoài của Tòa án Việt Nam và áp dụng thực tiễn trong xét xử tại Tòa án. Luận văn còn chỉ ra những điểm còn bất cập, hạn chế trong các quy định của pháp luật hiện hành và đưa ra một số các giải pháp cần thiết để góp phần hoàn thiện chính sách, quy định trong vấn đề xác định thẩm quyền xét xử vụ án dân sự có yêu tố nước ngoài của Tòa án Việt Nam nhằm nâng cao trách nhiệm của Tòa án đồng thời bảo vệ quyền lợi cho các đương sự tham gia tố tụng là người Việt mà còn là người nước ngoài một cách kịp thời.

7. Kết cấu luận văn

Gồm ba chương như sau:

– Chương 1: Những vấn đề lý luận chung về thẩm quyền xét xử vụ án dân sự có yếu tố nước ngoài của Tòa án Việt Nam

– Chương 2: Pháp luật về xác định thẩm quyền xét xử vụ án dân sự có yếu tố nước ngoài của tòa án Việt Nam

– Chương 3:Một số giải pháp góp phần hoàn thiện pháp luật về thẩm quyền xét xử vụ án dân sự có yếu tố nước ngoài.

Tải về tại đây để xem đầy đủ tài liệu