[Luận văn 2019] Khởi kiện và thụ lý vụ án dân sự từ thực tiễn thực hiện tại các Toà án nhân dân ở TP. Hà Nội – ThS. Nguyễn Thị Ngọc
Định dạng | Link tải |
Mục lục
| MỤC LỤC | Trang |
|---|---|
| LỜI CAM ĐOAN | |
| DANH MỤC CÁC TỪ VIẾT TẮT | |
| MỞ ĐẦU | 1 |
| 1. Tính cấp thiết của đề tài | 1 |
| 2. Tình hình nghiên cứu đề tài | 2 |
| 3. Mục đích, nhiệm vụ của đề tài | 3 |
| 4. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu | 4 |
| 5. Cơ sở lý luận và phương pháp nghiên cứu | 4 |
| 6. Ý nghĩa khoa học và thực tiễn của đề tài | 5 |
| 7. Kết cấu của luận văn | 5 |
| Chương 1: NHỮNG VẤN ĐỀ CHUNG VỀ KHỞI KIỆN, THỤ LÝ VỤ ÁN DÂN SỰ | 6 |
| 1.1. KHÁI NIỆM, ĐẶC ĐIỂM, Ý NGHĨA VÀ MỐI QUAN HỆ PHÁP LUẬT GIỮA KHỞI KIỆN, THỤ LÝ VỤ ÁN DÂN SỰ | 6 |
| 1.1.1. Khái niệm, đặc điểm và ý nghĩa của khởi kiện vụ án dân sự | 6 |
| 1.1.1.1. Khái niệm khởi kiện vụ án dân sự | 6 |
| 1.1.1.2. Đặc điểm của khởi kiện vụ án dân sự | 8 |
| Thứ nhất, khởi kiện VADS là một hoạt động bảo vệ quyền dân sự của chủ thể khi họ cho rằng quyền và lợi ích hợp pháp của mình bị xâm phạm | 8 |
| Thứ hai, khởi kiện VADS là việc cá nhân, pháp nhân thực hiện quyền tự định đoạt của mình | 8 |
| Thứ ba, khởi kiện VADS là cơ sở để Tòa án có thẩm quyền tiến hành thụ lý giải quyết VADS theo thủ tục TTDS | 8 |
| Thứ tư, khởi kiện VADS là hoạt động do các chủ thể có quyền hoặc được pháp luật trao quyền thực hiện theo quy định của pháp luật nội dung và pháp luật tố tụng | 9 |
| Thứ năm, đối tượng của khởi kiện VADS là những vụ án chưa được giải quyết bằng bản án, quyết định đã có hiệu lực của Toà án hay quyết định đã có hiệu lực của cơ quan Nhà nước có thẩm quyền, trừ trường hợp pháp luật quy định khác | 10 |
| Thứ sáu, chủ thể khởi kiện chỉ được khởi kiện VADS để yêu cầu Toà án giải quyết theo thủ tục TTDS khi VADS thuộc thẩm quyền giải quyết theo loại việc của Tòa án | 10 |
| 1.1.1.3. Ý nghĩa của khởi kiện vụ án dân sự | 11 |
| 1.1.2. Khái niệm, đặc điểm và ý nghĩa thụ lý vụ án dân sự | 12 |
| 1.1.2.1. Khái niệm thụ lý vụ án dân sự | 12 |
| 1.1.2.2. Đặc điểm thụ lý vụ án dân sự | 15 |
| Thứ nhất, thụ lý VADS là hoạt động đầu tiên của quá trình TTDS xác nhận trách nhiệm giải quyết VADS của Tòa án | 15 |
| Thứ hai, thụ lý VADS là một hoạt động do Toà án có thẩm quyền thực hiện | 15 |
| Thứ ba, thụ lý VADS trong pháp luật TTDS chỉ được thực hiện trên cơ sở đơn khởi kiện của cá nhân, cơ quan, tổ chức theo quy định của pháp luật | 16 |
| Thứ tư, thụ lý VADS bao gồm các hoạt động cơ bản là nhận đơn khởi kiện xem xét các điều kiện thụ lý và vào sổ thụ lý vụ án để giải quyết | 17 |
| Thứ năm, thụ lý VADS là việc bảo đảm quyền tiếp cận công lý của công dân | 18 |
| 1.1.2.3. Ý nghĩa của thụ lý vụ án dân sự | 18 |
| Thứ nhất, thụ lý VADS là một bảo đảm của Nhà nước trong việc bảo vệ quyền con người, quyền và lợi ích hợp pháp của công dân, góp phần đáp ứng yêu cầu đòi hỏi của nhà nước pháp quyền | 18 |
| Thứ hai, thụ lý VADS chính là cơ sở pháp lý để Toà án tiến hành các hoạt động tố tụng giải quyết VADS | 19 |
| Thứ ba, thụ lý VADS xác định trách nhiệm giải quyết VADS của Toà án | 19 |
| Thứ tư, thụ lý VADS là cơ sở đề Toà án tính thời hạn để giải quyết yêu cầu khởi kiện | 19 |
| Thứ năm, thụ lý VADS có ý nghĩa thiết thực đảm bảo việc bảo vệ kịp thời những quyền và lợi ích hợp pháp của các chủ thể trong quan hệ pháp luật dân sự | 20 |
| 1.1.3. Mối quan hệ giữa pháp luật giữa khởi kiện, thụ lý vụ án dân sự | 20 |
| 1.2. ĐIỀU KIỆN ĐẢM BẢO THỰC HIỆN HIỆU QUẢ KHỞI KIỆN, THỤ LÝ VỤ ÁN DÂN SỰ TẠI CÁC TOÀ ÁN NHÂN DÂN Ở THÀNH PHỐ HÀ NỘI | 21 |
| Thứ nhất, hệ thống pháp luật, đảm bảo tính thống nhất, phù hợp của pháp luật về khởi kiện và thụ lý VADS | 21 |
| Thứ hai, năng lực, tinh thần trách nhiệm và phẩm chất đạo đức Thẩm phán, cán bộ của Toà án | 22 |
| Thứ ba, vai trò kiểm sát việc trả lại đơn khởi kiện và thụ lý VADS của VKS | 23 |
| Thứ tư, vai trò hỗ trợ đương sự khởi kiện VADS tại Toà án của tổ chức luật sự trợ giúp pháp lý | 24 |
| Thứ năm, hiệu quả hoạt động của các cơ quan, tổ chức có liên quan | 24 |
| Thứ sáu, trình độ hiểu biết và ý thức tuân thủ pháp luật về khởi kiện và thụ lý VADS của đương sự | 25 |
| 1.3. QUY ĐỊNH PHÁP LUẬT TỐ TỤNG DÂN SỰ VIỆT NAM HIỆN HÀNH VỀ KHỞI KIỆN, THỤ LÝ VỤ ÁN DÂN SỰ | 26 |
| 1.3.1. Quy định pháp luật tố tụng dân sự Việt Nam hiện hành về khởi kiện vụ án dân sự | 26 |
| 1.3.1.1. Điều kiện khởi kiện vụ án dân sự | 26 |
| * Điều kiện về chủ thể khởi kiện | 27 |
| * Điều kiện về thẩm quyền giải quyết của Toà án | 30 |
| * Sự việc chưa được giải quyết bằng một bản án, quyết định đã có hiệu lực pháp luật của Tòa án hoặc quyết định của cơ quan nhà nước có thẩm quyền, trừ trường hợp pháp luật có quy định khác | 31 |
| 1.3.1.2. Phạm vi khởi kiện vụ án dân sự | 32 |
| 1.3.1.3. Hình thức và thủ tục khởi kiện | 33 |
| • Về hình thức khởi kiện và tài liệu chứng cứ kèm theo đơn khởi kiện | 33 |
| • Về phương thức nộp đơn khởi kiện VADS | 34 |
| 1.3.2. Quy định pháp luật tố tụng dân sự Việt Nam hiện hành về thụ lý vụ án dân sự | 35 |
| 1.3.2.1. Điều kiện thụ lý vụ án dân sự | 35 |
| 1.3.2.2. Trình tự, thủ tục thụ lý vụ án dân sự | 36 |
| * Nhận và xem xét điều kiện khởi kiện | 36 |
| * Yêu cầu sửa đổi, bổ sung đơn khởi kiện | 38 |
| * Dự tính tiền tạm ứng án phí, thông báo cho người khởi kiện và vào sổ thụ lý vụ án dân sự | 39 |
| * Xác định thời điểm thụ lý vụ án dân sự | 40 |
| 1.3.2.3. Thông báo về việc thụ lý vụ án dân sự | 41 |
| 1.3.2.4. Các trường hợp không thụ lý vụ án dân sự và cách giải quyết | 42 |
| * Trả lại đơn khởi kiện VADS và việc giải quyết khiếu nại, kiến nghị đối với việc trả lại đơn khởi kiện | 42 |
| * Chuyển đơn khởi kiện cho Toà án có thẩm quyền giải quyết | 47 |
| KẾT LUẬN CHƯƠNG 1 | 49 |
| Chương 2: THỰC TIỄN THỰC HIỆN CÁC QUY ĐỊNH CỦA PHÁP LUẬT TỐ TỤNG DÂN SỰ VỀ KHỞI KIỆN, THỤ LÝ VỤ ÁN DÂN SỰ TẠI CÁC TOÀ ÁN NHÂN DÂN Ở THÀNH PHỐ HÀ NỘI VÀ MỘT SỐ KIẾN NGHỊ | 50 |
| 2.1. THỰC TIỄN THỰC HIỆN CÁC QUY ĐỊNH CỦA PHÁP LUẬT TỐ TỤNG DÂN SỰ VỀ KHỞI KIỆN, THỤ LÝ VỤ ÁN DÂN SỰ TẠI CÁC TOÀ ÁN NHÂN DÂN Ở THÀNH PHỐ HÀ NỘI | 50 |
| 2.1.1. Những kết quả đạt được | 50 |
| 2.1.2. Những tồn tại, hạn chế | 53 |
| 2.1.2.1. Hạn chế, vướng mắc trong các quy định của pháp luật tố tụng dân sự về khởi kiện, thụ lý vụ án dân sự | 53 |
| 2.1.2.2. Hạn chế, vướng mắc trong thực hiện các quy định của pháp luật tố tụng dân sự về khởi kiện, thụ lý vụ án dân sự | 65 |
| • Tồn tại, hạn chế từ phía Tòa án | 65 |
| • Tồn tại, hạn chế từ phía các đương sự | 69 |
| 2.1.3. Nguyên nhân của những tồn tại, hạn chế | 70 |
| 2.1.3.1. Nguyên nhân khách quan | 70 |
| 2.1.3.2. Nguyên nhân chủ quan | 71 |
| 2.2. KIẾN NGHỊ NHẰM NÂNG CAO HIỆU QUẢ THỰC HIỆN KHỞI KIỆN, THỤ LÝ VỤ ÁN DÂN SỰ TẠI CÁC TOÀ ÁN NHÂN DÂN Ở THÀNH PHỐ HÀ NỘI | 73 |
| 2.2.1. Hoàn thiện pháp luật tố tụng dân sự về khởi kiện vụ án dân sự | 73 |
| Thứ nhất, sửa đổi Điều 186, Điều 187 BLTTDS 2015 và các điều luật khác có liên quan theo hướng quy định “cá nhân, pháp nhân” để thống nhất về chủ thể khôi kiện | 73 |
| Thứ hai, BLTTDS cũng cần bổ sung điều luật quy định về điều kiện khởi kiện VADS | 73 |
| Thứ ba, bổ sung quy định về cá nhân được ủy quyền khởi kiện | 74 |
| Thứ tư, bổ sung quy định về quyền trực tiếp đến Tòa án trình bày yêu cầu khởi kiện | 74 |
| Thứ năm, bổ sung quy định về nghĩa vụ gửi bản sao đơn khởi kiện và tài liệu, chứng cứ kèm theo | 75 |
| 2.2.2. Hoàn thiện pháp luật tố tụng dân sự về thụ lý vụ án dân sự | 76 |
| Thứ nhất, bổ sung quy định về điều kiện thụ lý VADS trong BLTTDS | 76 |
| Thứ hai, sửa đổi, bổ sung các quy định về thẩm quyền của Tòa án | 76 |
| Thứ ba, sửa đổi một số quy định pháp luật có liên quan đến điều kiện thụ lý VADS | 77 |
| Thứ năm, sửa đổi, bổ sung quy định về trách nhiệm của Thẩm phán phải gửi bản sao đơn khởi kiện và tài liệu chứng cứ cho VKS cùng cấp | 79 |
| Thứ sáu, sửa đổi, bổ sung các quy định về phẩn thủ tục thụ lý VADS, cụ thể: Sửa đổi, bổ sung quy định về hình thức thụ lý vụ án | 79 |
| 2.2.3. Kiến nghị nâng cao hiệu quả hoạt động khởi kiện, thụ lý vụ án dân sự tại các Toà án nhân dân ở thành phố Hà Nội | 80 |
| Thứ nhất, xây dựng cơ chế báo cáo thống kê hàng năm của Tòa án về các trường hợp trả lại đơn khởi kiện | 80 |
| Thứ hai, công khai minh bạch hoạt động tố tụng xem xét, giải quyết các hồ sơ khởi kiện của đương sự và thủ tục thụ lý VADS tại Tòa án | 81 |
| Thứ ba, phát huy vai trò kiểm sát việc tuân theo pháp luật của Viện kiểm sát nhân dân cùng cấp trong hoạt động tiếp nhận đơn khởi kiện và thụ lý VADS | 82 |
| Thứ tư, tiếp tục kiện toàn đội ngũ cán bộ, nâng cao năng lực, trình độ chuyên môn và trách nhiệm của Thẩm phán | 83 |
| Thứ năm, tăng cường công tác thanh tra, kiểm tra để nâng cao tinh thần, trách nhiệm của Thẩm phán, cán bộ Tòa án | 84 |
| Thứ sáu, cũng cổ và phát triển đội ngũ luật sư đi về số lượng có phẩm chất đạo đức, có trình độ chuyên môn nghiệp vụ | 84 |
| Thứ bảy, đẩy mạnh công tác tuyên truyền, phổ biến giáo dục pháp luật tố tụng dân sự | 84 |
| KẾT LUẬN CHƯƠNG 2 | 85 |
| KẾT LUẬN | 86 |
| DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO | 87 |
Định dạng | Link tải |
Tình hình nghiên cứu đề tài
Khởi kiện và thụ lý VADS là một trong những nội dung quan trọng của pháp luật TTDS. Vì vậy, có nhiều công trình nghiên cứu về vấn đề này như luận văn, khóa luận, sách, tạp chí… Mỗi công trình nghiên cứu thực hiện việc tiếp cận vấn đề dưới các góc độ khác nhau. Tuy nhiên, chưa có công trình nghiên cứu tiếp cận vấn đề từ lý luận cho tới thực tiễn thực hiện việc khởi kiện, thụ lý VADS tại các TAND trên địa bàn thành phố Hà Nội.
Quá trình tìm hiểu và nghiên cứu về đề tài cho thấy, trong thời gian trước và sau khi BLTTDS 2015 được ban hành đã có một số công trình nghiên cứu về vấn đề khởi kiện, thụ lý VADS đã được công bố như luận văn thạc sĩ “Khởi kiện, thụ lý vụ án dân sự và thực tiễn thực hiện tại Tòa án nhân dân quận Đống Đa” của tác giả Hồ Thanh Tuyền năm 2015; luận văn thạc sĩ luật học “Quyền khởi kiện với vấn đề xác định tư cách đương sự trong tố tụng dân sự” của học viên Lê Nguyễn Hồng Phúc bảo vệ năm 2011; luận văn thạc sĩ của học viên Bùi Thị Quế Anh bảo vệ năm 2016 với đề tài “Khởi kiện vụ án dân sự và thực tiễn thực hiện tại tỉnh Điện Biên”; luận văn thạc sĩ luật học của học viên Mè Thị Hà với đề tài “Khởi kiện, thụ lý vụ án dân sự và thực tiễn thực hiện tại Tòa án nhân dân huyện Yên Châu, tỉnh Sơn La” năm 2018, luận văn thạc sĩ luật học của học viên Phan Thanh Dương với đề tài “Khởi kiện vụ án dân sự theo quy định của Bộ luật Tố tụng dân sự 2015” năm 2018; luận văn tiến sĩ luật học của tác giả Nguyễn Thị Hương với đề tài: “Khởi kiện và thụ lý vụ dân sự – Những vấn đề lý luận và thực tiễn” năm 2019…
Về các bài đăng trên tạp chí đã có những bài nghiên cứu có liên quan đến vấn khởi kiện như bài viết: “Khởi kiện vụ án dân sự theo quy định của Bộ luật Tố tụng dân sự năm 2015” của tác giả Bùi Thị Huyền đăng trên tạp chí Kiểm sát năm 2017; bài viết “Những quy định mới về khởi kiện và thụ lý vụ án dân sự theo Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Bộ luật Tố tụng dân sự” của tác giả Nguyễn Thị Hương đăng trên tạp chí Tòa án số 19/2011;…
Hiến pháp năm 2013 cũng cụ thể hoá nhiều nội dung mới về khởi kiện và thụ lý VADS theo hướng đề cao quyền con người, quyền công dân, quyền tiếp cận công lý và nâng cao vai trò, trách nhiệm của Toà án trong hệ thống tư pháp, Bộ luật dân sự (BLDS) 2015 cũng đã sửa đổi nhiều nội dung của BLDS 2005 có liên quan về vấn đề khởi kiện và thụ lý. Hơn nữa để đảm bảo tính khách quan khi nghiên cứu nội dung thực tiễn việc triển khai các quy định hiện hành tại các TAND ở thành phố Hà Nội cũng đảm bảo tính mới so với các công trình nghiên cứu khoa học trước đó.
Tải về tại đây để xem đầy đủ tài liệu
Định dạng | Link tải |