[Luận văn 2020] Áp dụng hình phạt tù có thời hạn từ thực tiễn tỉnh Đồng Nai – ThS. Trần Đình Hoàng

[Luận văn 2020] Áp dụng hình phạt tù có thời hạn từ thực tiễn tỉnh Đồng Nai – ThS. Trần Đình Hoàng

Tính cấp thiết của đề tài

Để thực hiện nhiệm vụ đảm bảo tình hình ANTT, bảo vệ chủ quyền quốc gia, chế độ xã hội chủ nghĩa và quyền, lợi ích của con người, từ đó tạo môi trường xã hội an toàn cho mọi người dân, thúc đẩy kinh tế thị trường định hướng XHCN, đáp ứng nhu cầu hội nhập quốc tế của dân tộc Việt Nam.

Nhà nước phải sử dụng nhiều biện pháp, biện pháp hữu hiệu nhất là công cụ pháp lý. Nếu muốn sử dụng công cụ pháp lý, phải có pháp luật, để trên cơ sở đó áp dụng các hình phạt nhằm răn đe, giáo dục đối với những hành vi phạm tội.

Trong các hình phạt, hình phạt tù có thời hạn là hình phạt nghiêm khắc nhất của Nhà nước. Đây là hình phạt chính được quy định trong Bộ luật hình sự của Việt Nam.

Khi áp dụng hình phạt tù có thời hạn (viết tắt HPTCTH) đối với những hành vi vi phạm pháp luật, ít nhiều đã răn đe, ngăn ngừa tội phạm trong toàn xã hội. Tuy nhiên, trong thực tiễn khi áp dụng HPTCTH cho thấy còn nhiều vướng mắc, bất cập. Thực tiễn cho thấy, đôi lúc việc trừng trị bằng hình phạt khi áp dụng phạt quá nhẹ dẫn đến việc áp dụng án treo không đúng, làm mất đi tính giáo dục, phòng ngừa, thể hiện tính nghiêm minh của pháp luật. Trái lại, sẽ không còn mục đích giáo dục và tính nhân đạo của hình phạt nếu áp dụng quá nặng, từ đó dẫn đến phòng chống tội phạm không đạt được hiệu quả.

Từ những lý do trên, tác giả chọn đề tài: “Áp dụng hình phạt tù có thời hạn từ thực tiễn tỉnh Đồng Nai” để nghiên cứu.

Tỉnh Đồng Nai là tỉnh thuộc khu Miền Đông Nam Bộ, tỉnh có 11 đơn vị hành chính cấp huyện, có có 136 xã, 29 phường và 06 Thị trấn; được xem là một tỉnh cửa ngõ đi vào vùng kinh tế Đông Nam Bộ- Vùng kinh tế phát triển và năng động nhất cả nước, là một tỉnh nằm trong vùng quy hoạch phát triển kinh tế trọng điểm khu vực phía Nam, có tốc độ tăng dân số cao, nhiều khu công nghiệp, nhà máy, nên thu hút rất nhiều người lao động từ các tỉnh khác đến làm việc, đặc biệt là dân nhập cư không có nơi ở hoặc không có việc làm ổn định, dễ phát sinh tệ nạn xã hội, vì vậy tình hình vi phạm pháp luật hình sự cũng gia tăng, ngày càng tinh vi và phức tạp.

Do đó, cần có sự nghiên cứu sâu sắc để giải quyết vấn đề cả về lý luận và thực tiễn áp dụng hình phạt tù có thời hạn của hệ thống tòa án hai cấp trên địa bàn tỉnh Đồng Nai.

Việc nghiên cứu đề tài có ý nghĩa cấp thiết cả về mặt lý luận và thực tiễn nhằm đưa ra các giải pháp nâng cao hiệu quả thực hiện pháp luật hình sự nói chung, áp dụng hình phạt tù có thời hạn nói riêng.

Tình hình nghiên cứu liên quan đến đề tài

Hiện tại đã có nhiều công trình khoa học, bài viết về đề tài Áp dụng hình phạt tù có thời hạn. Tác giả đã tham khảo và tâm đắc một số công trình, bài viết, cụ thể là:

Nguyễn Thành Chung (2018) với đề tài: “ Áp dụng HPTCTH theo PLHS Việt Nam từ thực tiễn tỉnh Quảng Ninh”, Viện Hàn lâm Khoa học Xã hội Việt Nam -Hoc viện Khoa học Xã hội.

Nguyễn Văn Doãn (2019) với đề tài: “Lịch sử phát triển các quy định về HPTCTH trong PLHS Việt Nam từ năm 1945 đến nay“, Viện Hàn lâm KHXHVN –Học viện

Nguyễn Ngọc Đô (2019) với đề tài: “ Áp dụng HPTCTH từ thực tiễn Tòa án nhân dân quận 7, thành phố Hồ Chí Minh”, Viện Hàn lâm KHXHVN –Học viện KHXH.

Võ Hồng Nam (2014) với đề tài: “Hình phạt tù có thời hạn theo PLHS Việt Nam từ thực tiễn xét xử thành phố Hồ Chí Minh”, Viện Hàn lâm KHXHVN –Học viện KHXH.

Chu Thị Thu Trang (2019) với đề tài Luận án tiến sĩ: “Hoạt động áp dụng pháp luật hình sự của các cơ quan điều tra, Viện kiểm sát và Tòa án Việt Nam”, Khoa Luật của Đại học Quốc gia Hà Nội.

Những công trình nghiên cứu khoa học nêu trên có giá trị rất lớn trong việc nghiên cứu, tạo ý tưởng mới cho tác giả. Đến thời điểm hiện tại, chưa có công trình nghiên cứu độc lập nào về việc áp dụng HPTCTH của tòa án nhân dân trên địa bàn tỉnh Đồng Nai nên việc nghiên cứu sẽ mang tới cái nhìn mới mẻ về vấn đề lý luận và thực tiễn của hoạt động này.