[Luận văn 2019] Thực tiễn giải quyết tranh chấp của Tòa án Công lý quốc tế – Một số đề xuất cho Việt Nam – ThS. Trần Trung Thông
Định dạng | Link tải |
Mục lục
| MỤC LỤC | Trang |
|---|---|
| LỜI CAM ĐOAN | |
| DANH MỤC CÁC CHỮ VIẾT TẮT | |
| PHẦN MỞ ĐẦU | 1 |
| 1. Tính cấp thiết của đề tài | 1 |
| 2. Tình hình nghiên cứu | 2 |
| 3. Mục đích, nhiệm vụ nghiên cứu | 3 |
| 4. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu | 4 |
| 5. Phương pháp nghiên cứu | 4 |
| 6. Những kết quả nghiên cứu mới của luận văn | 4 |
| 7. Kết cấu của luận văn | 4 |
| Chương 1: TỔNG QUAN VỀ TÒA ÁN CÔNG LÝ QUỐC TẾ | 6 |
| 1.1. Lịch sử hình thành và phát triển | 6 |
| 1.1.1. Tòa án Thường trực Công lý Quốc tế hình thành gắn với Liên Hợp Quốc và kế thừa Tòa án Thường trực Công lý Quốc tế | 6 |
| 1.1.2. Sự phát triển của Tòa án Công lý quốc tế | 6 |
| 1.2. Quy chế và Quy tắc của Tòa án Công lý Quốc tế | 7 |
| 1.2.1. Quy chế (Statute of the Court) | 7 |
| 1.2.2. Quy tắc (Rules of Court) | 8 |
| 1.3. Cơ cấu tổ chức của Tòa án Công lý quốc tế | 8 |
| 1.3.1. Thẩm phán | 8 |
| 1.3.2. Thẩm phán ad hoc | 10 |
| 1.3.3. Phụ thẩm (Assessors) | 12 |
| 1.3.4. Phòng (Chambers) | 12 |
| 1.3.5. Thư ký Tòa án | 13 |
| 1.4. Các bên tham gia vụ kiện | 14 |
| 1.4.1. Tranh chấp giữa các quốc gia | 14 |
| 1.4.2. Thẩm quyền | 15 |
| 1.4.3. Thẩm quyền của Tòa phụ thuộc vào sự đồng ý của các bên | 15 |
| 1.4.4. Thỏa thuận đặc biệt (Special Agreement) | 16 |
| 1.4.5. Điều ước quốc tế | 17 |
| 1.4.6. Tuyên bố chấp nhận thẩm quyền bắt buộc của Tòa án | 18 |
| 1.4.7. Các quốc gia đã tham gia các vụ kiện trước Tòa án Công lý Quốc tế | 19 |
| 1.4.8. Người đại diện, tư vấn và người bào chữa | 19 |
| Chương 2: THỰC TIỄN THỰC HIỆN GIẢI QUYẾT TRANH CHẤP CỦA TÒA ÁN CÔNG LÝ QUỐC TẾ | 21 |
| 2.1. Thủ tục tố tụng | 21 |
| 2.1.1. Thiết lập thủ tục tố tụng | 21 |
| 2.1.2. Khái niệm về giai đoạn tiền tố tụng | 22 |
| 2.1.3. Các loại thủ tục tố tụng | 22 |
| 2.2. Thủ tục tố tụng văn bản | 23 |
| 2.3. Thủ tục tranh tụng | 25 |
| 2.4. Chứng cứ | 26 |
| 2.5. Thủ tục tiền tố tụng | 28 |
| 2.5.1. Phản đối sơ bộ (Preliminary objections) | 28 |
| 2.5.2. Vắng mặt (Non appearance) | 31 |
| 2.5.3. Các biện pháp tạm thời (Provisional measures) | 32 |
| 2.5.4. Yêu cầu phản tố (Counter claims) | 34 |
| 2.5.5. Kết hợp tố tụng (Joinder of proceedings) | 36 |
| 2.5.6. Can thiệp (Intervention) | 38 |
| 2.6. Quyết định (The Decision) | 40 |
| 2.7. Các cuộc thảo luận và bỏ phiếu của Tòa án | 42 |
| 2.8. Bản án (Judgment) | 44 |
| 2.8.1. Công bố Bản án | 44 |
| 2.8.2. Hiệu lực của phán quyết | 45 |
| 2.8.3. Ý kiến riêng biệt và ý kiến bất đồng (separate and dissenting opinions) | 47 |
| 2.8.4. Giải thích và sita đổi bản án (Interpretation and revision) | 49 |
| Chương 3: MỘT SỐ LƯU Ý ĐỐI VỚI VIỆT NAM VỀ CƠ CHẾ GIẢI QUYẾT TRANH CHẤP THÔNG QUA TÒA ÁN CÔNG LÝ QUỐC TẾ | 52 |
| 3.1. Tình hình các tranh chấp liên quan đến Việt Nam hiện nay và quan điểm về giải quyết tranh chấp | 52 |
| 3.2. Việt Nam có thể trở thành một bên trong vụ kiện được đưa ra Tòa án Công lý Quốc tế | 54 |
| 3.2.1. Các trường hợp tham gia vụ kiện | 54 |
| 3.2.2. Giải quyết tranh chấp chủ quyền lãnh thổ thuộc thẩm quyền của Tòa án Công lý Quốc tế | 55 |
| 3.3. Một số vấn đề đặt ra cho Việt Nam khi tham gia vụ kiện | 58 |
| 3.3.1. Thuận lợi | 58 |
| 3.3.2. Khó khăn | 58 |
| 3.3.3. Thỏa thuận đặc biệt | 60 |
| 3.3.4. Đơn phương yêu cầu khởi kiện | 61 |
| 3.3.5. Bên bị kiện | 64 |
| 3.3.6. Can thiệp (Intervention) | 66 |
| 3.3.7. Hiệu lực của bản án | 67 |
| 3.4. Một số vấn đề Việt Nam cần tham khảo | 69 |
| 3.4.1. Về thể chế | 69 |
| 3.4.2. Về tổ chức bộ máy | 70 |
| 3.4.3. Về nhân lực | 70 |
| 3.4.4. Nguyên tắc chiếm hữu thực sự | 73 |
| 3.4.5. Xác định, phân loại và đệ trình chứng cứ | 75 |
| KẾT LUẬN | 79 |
| DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO | 81 |
Định dạng | Link tải |
Tình hình nghiên cứu đề tài
Tính đến năm 2019, qua tra cứu tại những thư viện lớn và chuyên về pháp luật như Thư viện Đại học Luật Hà Nội, Thư viện Đại học Quốc gia có thể tìm thấy một số tài liệu tham khảo, những công trình nghiên cứu về Tòa án Công lý quốc tế như: Sách: Tòa án Công lý quốc tế, tác giả Nguyễn Hồng Thao, Hà Nội, NXB Chính trị quốc gia – Sự thật, 2011, Đinh Phạm Văn Minh (2013), Quy chế và thực tiễn xét xử của Tòa âm Công lý Quốc tế về giải quyết chủ quyền biển đảo, Luận văn thạc sĩ Luật học, Đại học Quốc gia Hà Nội, Hà Nội, Nguyễn Thị Huệ (2013), Giải quyết tranh chấp về hai quần đảo Hoàng Sa và Trường Sa trước Tòa án Công lý Quốc tế của Liên hiệp Quốc, Luận văn thạc sĩ Luật học, Đại học Quốc gia Hà Nội, Hà Nội, Các bài viết: “Phán quyết của tòa án công lý quốc tế với vụ tranh chấp đảo giữa Malaysia-Indonesia. Một bài học kinh nghiệm cho Việt Nam”, tác giả Mai Hạnh Trang, Tạp chí Lý luận chính trị. Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh, Số 7/2018, tr. 86 – 93, Một số phán quyết của trọng tài và Tòa án Công lý quốc tế trong việc giải quyết tranh chấp chủ quyền biển đảo trên thế giới từ năm 1928 đến năm 2016, Nguyễn Thanh Minh (2016), Nghiên cứu và Phát triển, (129), tr. 83 – 95… Trong các tài liệu này, các tác giả đã giới thiệu chung về ICJ hoặc nghiên cứu một số khía cạnh trong thực tiễn giải quyết tranh chấp của ICJ.
Luận văn còn tham khảo các thông tin chính thống về ICJ qua cuốn Handbook do cơ quan Thư ký của ICJ phát hành. Thông tin trong cuốn cẩm nang này được cập nhật lần cuối vào ngày 31 tháng 12 năm 2013. Để minh chứng và ví dụ cụ thể cho luận văn, Tác giả đã tham khảo bản chính hồ sơ tố tụng của các vụ kiện mà ICJ đã giải quyết được đăng tải chính thống tại địa chỉ https://www.icj-cij.org/en/contentious-cases.
3. Mục đích, nhiệm vụ nghiên cứu
3.1. Mục đích nghiên cứu: Mục đích của luận văn là thông qua nghiên cứu thực tiễn giải quyết tranh chấp của ICJ đề xuất một số biện pháp tham khảo phù hợp với đặc thù riêng của Việt Nam và quy định của pháp luật quốc tế về ICJ, nhằm nâng cao hiệu quả công tác giải quyết các tranh chấp lãnh thổ bằng biện pháp tư pháp quốc tế trong thời gian tới.
3.2. Nhiệm vụ của việc nghiên cứu: Để đạt được mục đích nói trên, luận văn cần thực hiện những nhiệm vụ. Tìm hiểu về ICJ theo quá trình hình thành phát triển với tư cách là một cơ quan tư pháp quốc tế uy tín, Đánh giá tình hình thực tiễn giải quyết tranh chấp của ICJ từ khi thành lập đến nay; Tập trung nghiên cứu thủ tục, cách thức giải quyết một số vụ tranh chấp, Đề xuất một số vấn đề tham khảo cho Việt Nam khi giải quyết tranh chấp thông qua ICJ.
4. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu
4.1. Đối tượng nghiên cứu: Luận văn nghiên cứu một số thực tiễn giải quyết tranh chấp của ICJ, đi sâu vào các bước của quá trình tiền tố tụng và tố tụng, chọn lọc, phân tích các nội dung phù hợp có thể tham khảo cho Việt Nam trong giải quyết tranh chấp tại ICJ.
4.2. Phạm vi nghiên cứu: Luận văn nghiên cứu dưới góc độ ứng dụng pháp luật quốc tế về thực tiễn giải quyết tranh chấp của ICJ từ khi thành lập đến nay, tập trung vào một số vụ tranh chấp mà các quốc gia tham gia vụ kiện cũng như nội dung vụ kiện có nhiều điểm tương đồng với tình hình Việt Nam để có thể đề xuất các áp dụng cho Việt Nam khi giải quyết tranh chấp thông qua ICJ.
5. Phương pháp nghiên cứu
Luận văn sử dụng chủ yếu các phương pháp nghiên cứu của khoa học xã hội, đó là Logic lịch sử, khảo cứu, hệ thống cấu trúc… Ngoài ra, luận văn còn kết hợp sử dụng các phương pháp phân tích, tổng hợp, so sánh.
6. Những kết quả nghiên cứu mới của luận văn
Dưới góc độ pháp luật quốc tế, luận văn đánh giá một cách tổng thể tình hình thực tiễn giải quyết tranh chấp của ICJ trong giai đoạn 1946-2018 cả về mức độ và tính chất, tập trung vào một số vụ có liên quan đến các nước khu vực Đông Nam Á, tiếp giáp biển Đông. Từ đó, luận văn tìm hiểu một số hiệu quả khi giải quyết tranh chấp qua ICJ mang lại và đề xuất một số nội dung phù hợp với đặc điểm của Việt Nam nếu thông qua ICJ để giải tranh chấp trong thời gian tới.
7. Kết cấu của luận văn
Ngoài phần mở đầu, kết luận, phụ lục và danh mục tài liệu tham khảo, luận văn được chia làm ba chương:
Chương 1: Tổng quan về Tòa án Công lý quốc tế
Chương 2: Thực tiễn thực hiện giải quyết tranh chấp của Tòa án Công lý quốc tế
Chương 3: Một số lưu ý đối với Việt Nam về cơ chế giải quyết tranh chấp thông qua Tòa án Công lý quốc tế.
Tải về tại đây để xem đầy đủ tài liệu
Định dạng | Link tải |