[Luận văn 2021] Thực hành quyền công tố trong giai đoạn khởi tố vụ án hình sự và thực tiễn tại tỉnh Điện Biên – ThS. Phạm Hồng Quân

[Luận văn 2021] Thực hành quyền công tố trong giai đoạn khởi tố vụ án hình sự và thực tiễn tại tỉnh Điện Biên – ThS. Phạm Hồng Quân

Mục lục

Tình hình nghiên cứu đề tài

Công tác THQCT nói chung và công tác THQCT trong giai đoạn KTVAHS nói riêng là những đề tài đã được nhiều học giả nghiên cứu dưới nhiều góc độ, khía cạnh khác nhau, được thể hiện qua các công trình nghiên cứu tiêu biểu như sau:

– Viện kiểm sát nhân dân tối cao (2008), Vai trò của Viện kiểm sát trong việc thực hành quyền công tố và kiểm sát các hoạt động tư pháp trong giai đoạn điều tra các vụ án hình sự theo tiến trình Nghị quyết 08/NQ-TW của Bộ Chính trị, Đề tài khoa học cấp Bộ đã hệ thống các chuyên đề có liên quan trực tiếp đến vai trò của VKSND trong THQCT và kiểm sát các hoạt động tư pháp trong giai đoạn điều tra các vụ án hình sự, như. Vai trò, nhiệm vụ của VKSND trong THQCT và kiểm sát các vụ án hình sự theo luật Tổ chức VKSND năm 2002 và Bộ luật tố tụng hình sự (BLTTHS) năm 2003^[1].

– Hoàng Xuân Đàn (2018), Thực hành quyền công tố trong giai đoạn điều tra các vụ án hình sự ở Việt Nam hiện nay, Luận án tiến sĩ luật học, Viện Khoa học xã hội, Hà Nội. Luận án đã giải quyết được một số vấn đề lý luận liên quan đến công tố, quyền công tố và THQCT trong giai đoạn điều tra vụ án hình sự, mối quan hệ giữa THQCT và kiểm sát điều tra trong giai đoạn điều tra vụ án hình sự, khái quát được sự hình thành và phát triển của pháp luật về THQCT trong giai đoạn điều tra vụ án hình sự ở Việt Nam, đồng thời cũng nêu được pháp luật về THQCT trong điều tra vụ án hình sự ở một số nước trên thế giới (theo truyền thống của Common Law và theo truyền thống luật Châu Âu lục địa); khái quát được việc tổ chức thực hành quyền công tố ở một số nước Châu Á, phân tích và chỉ ra được thực trạng THQCT trong giai đoạn điều tra các vụ án hình sự ở Việt Nam trong những năm gần đây, những tồn tại, hạn chế, vướng mắc và nguyên nhân của nó, trên cơ sở làm rõ quan điểm của Đảng và Nhà nước về nâng cao chất lượng THQCT cũng như nguyên nhân của những hạn chế, luận án nêu ra giải pháp nâng cao chất lượng THQCT trong giai đoạn điều tra vụ án hình sự, tập trung vào việc hoàn thiện pháp luật và công tác cán bộ cũng như công tác tổ chức điều hành^[2].

– Phan Anh Đức (2016), Nhiệm vụ quyền hạn của Viện kiểm sát trong giải quyết tố giác, tin báo về tội phạm và kiến nghị khởi tố, Luận văn thạc sĩ Luật học, Trường Đại học Luật Hà Nội. Luận văn đã phân tích, làm rõ nhiệm vụ, quyền hạn của VKS trong giải quyết tố giác, tin báo về tội phạm và kiến nghị khởi tố^[3].

Một số tác giả cũng đã công bố trong các bài báo, tạp chí, luận văn khác có đề cập đến nội dung quyền công tố, đó là: Trần Công Phàn (2012), “Tăng cường trách nhiệm công tố trong hoạt động điều tra gắn công tố với điều tra” Kiểm sát; Bùi Mạnh Cường (2017), “Những vấn đề cơ bản về thực hành quyền công tố, kiểm sát việc giải quyết tố giác, tin báo về tội phạm và kiến nghị khởi tố”. Tạp chí Kiểm sát, (19); Lương Thị Thùy Dung (2017), “Nâng cao chất lượng hiệu quả thực hành quyền công tố và kiểm sát việc tiếp nhận, giải quyết tố giác, tin báo về tội phạm và kiến nghị khởi tố”, Kiểm sát (19); Vũ Đức Hạnh (2018), “Một số vấn đề thực hành quyền công tố trong Tố tụng hình sự Việt Nam”, Khoa học Kiểm sát (5)… Đặng Văn Thực (2014), Nhiệm vụ quyền hạn của Viện kiểm sát trong giai đoạn khởi tố vụ án hình sự, Luận văn thạc sĩ Luật học, Đại học Luật Hà Nội, Hà Nội. Đỗ Hoàng Phương (2018), Thực hành quyền công tố trong giai đoạn khởi tố vụ án hình sự và Nguyễn Thị Thùy Dương (2019), Thực hành quyền công tố trong giai đoạn khởi tố vụ án hình sự và thực tiễn tại Hà Nội, Luận văn thạc sĩ Luật học, Đại học Luật Hà Nội, Hà Nội.

Các công trình nghiên cứu, các bài viết nêu trên đã đề cập đến đề tài THQCT dưới nhiều góc độ khác nhau. Tuy nhiên, chưa có công trình nào nghiên cứu cụ thể về hoạt động THQCT trong giai đoạn KTVAHS, đưa ra các đề xuất, phương hướng đảm bảo và nâng cao chất lượng THQCT trong KTVAHS trên địa bàn tỉnh Điện Biên. Do vậy, việc nghiên cứu đề tài này mang tính cấp thiết.

3. Mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu đề tài

– Mục đích nghiên cứu

Luận văn làm rõ một số vấn đề lý luận, quy định của pháp luật về THQCT trong giai đoạn KTVAHS, đánh giá thực trạng trong công tác THQCT trong giai đoạn KTVAHS, đưa ra các đề xuất, phương hướng bảo đảm và nâng cao chất lượng THQCT trong giai đoạn khởi tố vụ án hình sự.

– Nhiệm vụ nghiên cứu

Để đạt được mục đích nghiên cứu đã đề ra, luận văn có những nhiệm vụ sau:

+ Nghiên cứu một số vấn đề lý luận cơ bản, quy định của pháp luật về THQCT trong giai đoạn khởi tố vụ án hình sự.

+ Phân tích, đánh giá những kết quả đã đạt được, những hạn chế, tồn tại và nguyên nhân của những hạn chế, tồn tại hoạt động THQCT trong giai đoạn KTVAHS của VKSND tại tỉnh Điện Biên

+ Đề xuất các giải pháp hoàn thiện pháp luật và các giải pháp khác có tính khả thi nhằm đảm bảo và nâng cao chất lượng THQCT trong giai đoạn KTVAHS của VKSND ở tỉnh Điện Biên nói riêng và VKSND nói chung.

4. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu

– Đối tượng nghiên cứu

Đối tượng nghiên cứu của luận văn là những vấn đề lý luận, pháp luật về THQCT trong giai đoạn KTVAHS và thực tiễn về THQCT trong giai đoạn KTVAHS trên địa bàn tỉnh Điện Biên.

– Phạm vi nghiên cứu

Luận văn chỉ nghiên cứu một số vấn đề lý luận cơ bản, quy định của pháp luật TTHS hiện hành trong mối liên quan đến BLTTHS năm 2003 và thực tiễn công tác THQCT trong giai đoạn KTVAHS của VKSND tại tỉnh Điện Biên trong giai đoạn 05 năm từ năm 2016 đến năm 2020.

5. Phương pháp luận và phương pháp nghiên cứu

– Phương pháp luận

Luận văn được nghiên cứu trên cơ sở lý luận của chủ nghĩa Mác – Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh về Nhà nước và pháp luật, các quan điểm của Đảng Cộng sản Việt Nam. Đặc biệt là các quan điểm chỉ đạo của Đảng về cải cách tư pháp được thể hiện trong Nghị quyết số 08-NQ/TW ngày 02/01/2002 của Bộ Chính trị về “Một số nhiệm vụ trọng tâm công tác tư pháp thời gian tới” và Nghị quyết số 48-NQ/TW ngày 24/05/2005 của Bộ Chính trị về Chiến lược xây dựng và hoàn thiện hệ thống pháp luật Việt Nam đến năm 2010, định hướng đến năm 2020.

– Phương pháp nghiên cứu

Các phương pháp được sử dụng để nghiên cứu đề tài như phương pháp cụ thể, phương pháp kết hợp giữa lý luận và thực tiễn, phương pháp phân tích – tổng hợp, phương pháp so sánh, đối chiếu, phương pháp thống kê kết hợp sử dụng một số phương pháp khoa học khác.

6. Ý nghĩa lý luận và ý nghĩa thực tiễn

Kết quả nghiên cứu của luận văn có ý nghĩa quan trọng về cả phương diện lý luận và thực tiễn.

Ý nghĩa lý luận: Luận văn góp phần làm sáng tỏ hơn một số vấn đề lý luận cơ bản về THQCT trong giai đoạn KTVAHS như khái niệm, đặc điểm, ý nghĩa của công tác THQCT trong giai đoạn KTVAHS.

Ý nghĩa thực tiễn: Thông qua việc đánh giá tình hình công tác THQCT trong giai đoạn KTVAHS trên địa bàn tỉnh Điện Biên trong thời gian qua đề xuất một số giải pháp nhằm bảo đảm THQCT trong giai đoạn KTVAHS của VKS. Bên cạnh đó, kết quả nghiên cứu của luận văn có thể làm tài liệu để Kiểm sát viên, Điều tra viên nghiên cứu, tham khảo trong thực tiễn công tác. Đồng thời, có thể giúp ngành Kiểm sát có các định hướng trong công tác quản lý, đào tạo, bồi dưỡng cán bộ, xây dựng hoàn thiện các văn bản pháp luật, quy chế nghiệp vụ liên quan đến THQCT trong giai đoạn KTVAHS.

7. Kết cấu của luận văn

Ngoài phần mở đầu, kết luận, danh mục các tài liệu tham khảo, nội dung của luận văn gồm 2 chương:

Chương 1: Những vấn đề chung và quy định của pháp luật về thực hành quyền công tố trong giai đoạn khởi tố vụ án hình sự.

Chương 2: Thực trạng thực hiện và giải pháp nâng cao chất lượng thực hành quyền công tố trong giai đoạn khởi tố vụ án hình sự tại tỉnh Điện Biên.

[1] Viện kiểm sát nhân dân tối cao (2008), Đề tài nghiên cứu khoa học cấp bộ, Vai trò của Viện kiểm sát trong việc thực hành quyền công tố và kiểm sát các hoạt động tư pháp trong giai đoạn điều tra các vụ án hình sự theo tiến trình Nghị quyết 01/NQ-TW của Bộ Chính trị, Hà Nội.

[2] Hoàng Xuân Đàn (2018), Thực hành quyền công tố trong giai đoạn điều tra các vụ án hình sự ở Việt Nam hiện nay, Luận án tiến sĩ Luật học, Viện Khoa học xã hội, Hà Nội.

[3] Phan Anh Đức (2016), Nhiệm vụ quyền hạn của Viện kiểm sát trong giải quyết tố giác, tin báo về tội phạm và kiến nghị khởi tố, Luận văn thạc sĩ Luật học, Trường Đại học Luật Hà Nội.

Tải về tại đây để xem đầy đủ tài liệu