[Luận văn 2022] Pháp luật về giao dịch thương mại điện tử và thực tiễn thực hiện tại tỉnh Đắk Lắk – ThS. Đặng Phương Nam
Định dạng | Link tải |
Định dạng | Link tải |
1. Tính cấp thiết của đề tài
Giao dịch thương mại điện tử đã và đang được người Việt Nam làm quen và sử dụng trong cuộc sống hiện đại ngày nay. Việc phổ biến Internet và điện thoại thông minh đã góp phần thúc đẩy người Việt Nam thực hiện các giao dịch điện tử nhiều hơn. Các sàn giao dịch thương mại điện tử lớn như Lazada, Tiki, Shopee,… ngày càng phát triển và mở rộng quy mô trên khắp cả nước. Các giao dịch điện tử thực hiện ngày càng nhiều, chúng có các ưu điểm và hạn chế đi cùng các rủi ro phát sinh trong quá trình thực hiện giao dịch thương mại điện tử do chưa có một hành lang pháp lý đầy đủ và toàn diện. Bên cạnh đó, phần lớn các doanh nghiệp, cá nhân tham gia giao dịch thương mại điện tử chưa nhận thức được những rủi ro tiềm ẩn luôn hiện hữu trong môi trường kinh doanh thương mại điện tử. Do vậy, điều đầu tiên cần đặt ra cho bất kì một doanh nghiệp hay một cá nhân nào muốn tham gia hoạt động thương mại điện tử là phải quản trị được rủi ro có thể phát sinh trong tương lai, từ đó xác định được những phương án, giải pháp để xử lý được rủi ro có thể xảy ra đối với doanh nghiệp, cá nhân khi vào gia vào môi trường kinh doanh này.
Đắk Lắk là một tỉnh có nền kinh tế phát triển chủ yếu dựa trên các cây công nghiệp, tuy nhiên trong thời đại hội nhập và phát triển thị Đắk Lắk cũng đang hòa mình vào dòng chảy của công nghệ ngày một phát triển hiện nay. Sự chuyển mình về kinh tế ngày càng được thể hiện rõ rệt khi các sàn giao dịch thương mại điện tử bắt đầu tìm đến thị trường tại Đắk Lắk để mở rộng. Do đó việc tạo nên một hành lang pháp lý để có thể kiểm soát, bảo vệ người tiêu dùng, doanh nghiệp khỏi các rủi ro khi thực hiện các giao dịch điện tử là sự cần thiết tại Việt Nam nói chung và tỉnh Đắk Lắk nói riêng. Vậy nên pháp luật về giao dịch thương mại điện tử và thực tiễn tại Đắk Lắk là mang tính cấp thiết và cần được nghiên cứu để phát triển
2. Tình hình nghiên cứu đề tài
Thế giới từ lâu đã phát triển và gặt hái được nhiều thành công trong thương mại điện tử. Rất nhiều nhà khoa học trên thế giới Việt Nam đã thực hiện việc nghiên cứu về đề tài giao dịch thương mại điện tử.
Ở trong nước có nhiều đề tài và giáo trình về thương mại điện tử và ứng dụng thương mại điện tử trong doanh nghiệp của PGS. TS Nguyễn Văn Thoan như: “Phân tích tình hình phát triển thương mại điện tử tại Hoa Kỳ, EU và một số định hướng phát triển thương mại điện tử tại Việt Nam”[1]; “Tình hình ứng dụng thương mại điện tử trên Facebook và những vấn đề đặt ra đối với Việt Nam”[2]. Ngoài ra trong cuốn sách “Thương mại điện tử”[3] do TS Ao Thu Hoài chủ biên trình bày tương đối chi tiết về hiện trạng thương mại điện tử tại Việt Nam, các giao dịch phổ biến trong thương mại điện tử. Nhiều đề tài nghiên cứu về thương mại điện tử, điển hình như đề tài “Rủi ro và phòng tránh rủi ro trong thương mại điện tử ở Việt Nam – Thực trạng và giải pháp” do Nguyễn Thảo Nguyên làm chủ nhiệm (2013). Công trình này tập trung phân tích một số mô hình thương mại điện tử đang triển khai tại Việt Nam cũng như một số rủi ro và giải pháp phòng tránh thường gặp. Một số công trình nghiên cứu về thương mại điện tử như “Một số khía cạnh pháp lý về thương mại điện tử” của Vũ Hải Anh, Luận văn thạc sỹ Luật học, Trường Đại học Luật Hà Nội, năm 1999; “Pháp luật về thương mại điện tử ở Việt Nam – Thực trạng và phương hướng hoàn thiện” của Dương Thị Ngọc Mai, Luận văn thạc sỹ Luật học, Trường Đại học Luật Hà Nội, năm 2009; “Pháp luật về quản lý hoạt động của website Thương mại điện tử” của Trường Thị Linh. Luận văn thạc sỹ Luật học, Trưởng Đại học Luật Hà Nội, năm 2015. Tuy nhiên, những công trình nghiên cứu này mới chỉ mang tính tiếp cận ban đầu, tập trung chủ yếu vào các quy định pháp luật về giao dịch thương mại điện tử. Chưa có nhiều công trình đề cập đến thực tiễn thi hành pháp luật về giao dịch thương mại điện tử, đặc biệt là thực tiễn thi hành pháp luật về giao dịch thương mại điện tử ở một địa phương là tỉnh Đắk Lắk.
Do vậy, việc nghiên cứu đề tài mà tác giả lựa chọn nghiên cứu ở trên có tính cấp thiết, có ý nghĩa lý luận và thực tiễn sâu sắc. Các kết quả nghiên cứu của đề tài sẽ góp phần hoàn thiện pháp luật về giao dịch thương mại điện tử và nâng cao hiệu quả thi hành pháp luật về giao dịch thương mại điện tử tại tỉnh Đắk Lắk.
3. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu
3.1. Đối tượng nghiên cứu
Đối tượng của việc nghiên cứu đề tài là các quy định pháp luật về giao dịch thương mại điện tử trong quá trình hình thành và phát triển của pháp luật về giao dịch thương mại điện tử ở Việt Nam, quy định của pháp luật về giao dịch thương mại điện tử của một số nước trên thế giới để thấy sự tương đồng cũng như sự khác biệt giữa pháp luật của VN và pháp luật của các nước khác về giao dịch thương mại điện tử, thực tiễn thi hành pháp luật về giao dịch thương mại điện tử ở tỉnh Đắk Lắk.
3.2. Phạm vi nghiên cứu
Luận văn tập trung nghiên cứu làm rõ một số vấn đề về lý luận, đặc điểm và nội dung cơ bản của pháp luật về giao dịch thương mại điện tử ở Việt Nam. Về nội những nghiên cứu, tác giả không phân tích tất cả các vấn đề pháp lý liên quan đến thương mại điện tử, mà chỉ đi sâu nghiên cứu một số vấn đề pháp lý quan trọng nhất về giao dịch thương mại điện tử. Đó là các vấn đề pháp lý liên quan đến đối tượng áp dụng, giao kết hợp đồng, hoạt động thương mại điện tử và xử lý vi phạm hành chính trong lĩnh vực thương mại điện tử.
Với đặc trưng của hoạt động giao dịch thương mại điện tử ở Việt Nam, để tải chỉ tập trung nghiên cứu pháp luật giao dịch thương mại điện tử thời điểm Luật Thương mại 2005, Luật Giao dịch Điện tử 2005 cùng với hệ thống các văn bản cụ thể hóa và hướng dẫn thi hành các đạo luật trên được ban hành cho đến nay.
4. Mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu
Mục đích nghiên cứu của luận văn là để xuất các giải pháp nhằm hoàn thiện pháp luật về thương mại điện tử tại Việt Nam, cũng như các giải pháp nhằm nâng cao hiệu quả thi hành pháp luật về thương mại điện tử tại tỉnh Đắk Lắk.
Nhiệm vụ nghiên cứu của luận văn: Để đạt được mục đích đã đề ra, tác giả luận văn thực hiện những nhiệm vụ nghiên cứu như sau:
– Nghiên cứu những vấn đề lý luận về giao dịch thương mại điện tử và pháp luật về giao dịch thương mại điện tử;
– Trình bày thực trạng pháp luật về giao dịch thương mại điện tử ở Việt Nam và thực tiễn thi hành pháp luật về giao dịch thương mại điện tử tại tỉnh Đắk Lắk;
– Đề xuất các giải pháp hoàn thiện pháp luật và nâng cao hiệu quả thi hành pháp luật về giao dịch thương mại điện tử ở Việt Nam nói chung và tỉnh Đắk Lắk nói riêng.
5. Cơ sở phương pháp luận và phương pháp nghiên cứu
Việc nghiên cứu đề tài luận văn được tác giả dựa trên cơ sở phương pháp luận của triết học Mác-Lê Nin về chủ nghĩa duy vật biện chứng và chủ nghĩa duy vật lịch sử, tư tưởng Hồ Chí Minh, quan điểm của Đảng và Nhà nước trong lĩnh vực thương mại điện tử. Ngoài ra, để đạt được mục đích nghiên cứu, luận văn còn vận dụng, kết hợp các phương pháp nghiên cứu cụ thể thích hợp khác, như phân tích, tổng hợp, so sánh, thống kê, chứng minh.
Trong từng nội dung nghiên cứu, các phương pháp nghiên cứu được sử dụng một cách linh hoạt, cụ thể như sau:
Ở Chương 1, phương pháp tổng hợp, hệ thống hoả, thu thập, phân tích, so sánh được sử dụng nhằm làm rõ khái niệm, đặc điểm, cũng như sáng tỏ một số vấn đề lý luận cơ bản về giao dịch thương mại điện tử.
Ở Chương 2, phương pháp tổng hợp, thống kê, phân tích, diễn giải, khảo sát thực tiễn.. được sử dụng nhằm khái quát và đánh giá thực trạng pháp luật cũng như công tác thực thi pháp luật về giao dịch thương mại điện tử trên địa bàn tỉnh Đắk Lắk.
Ở Chương 3, phương pháp phân tích, đánh giá, dự báo được sử dụng để đưa ra các giải pháp nhằm hoàn thiện pháp luật và nâng cao hiệu quả thực thi pháp luật về giao dịch thương mại điện tử trên địa bàn tỉnh Đắk Lắk.
6. Ý nghĩa khoa học và thực tiễn khoa học
Về mặt khoa học, luận văn là công trình khoa học được nghiên cứu khá chuyên sâu về các vấn đề pháp lý về giao dịch thương mại điện tử, góp phần làm rõ đặc trưng của pháp luật về giao dịch thương mại điện tử ở Việt Nam, chỉ ra những hạn chế, bất cập của pháp luật về giao dịch thương mại điện tử để đề xuất hoàn thiện pháp luật, nâng cao hiệu quả thi hành pháp luật về giao dịch thương mại điện tử nhằm đảm bảo tính an toàn, hợp pháp cho các quan hệ thương mại điện tử
Về mặt thực tiễn, kết quả nghiên cứu của luận văn sẽ là công trình khoa học có giá trị tham khảo cho việc nghiên cứu, giảng dạy, học tập về pháp luật giao dịch thương mại điện tử. Đồng thời Luận văn có thể sử dụng như nguồn tư liệu nghiên cứu trong quá trình hoàn thiện hệ thống pháp luật cũng như nâng cao hiệu quả cơ chế thực thi pháp luật về giao dịch thương mại điện tử ở Việt Nam và Đắk Lắk trong thời gian tới.
7. Bố cục luận văn
CHƯƠNG 1: Khái quát về giao dịch thương mại điện tử và pháp luật về giao dịch thương mại điện tử.
CHƯƠNG 2: Thực trạng pháp luật và thực tiễn thi hành pháp luật về giao dịch thương mại điện tử tại tỉnh Đắk Lắk.
CHƯƠNG 3: Hoàn thiện pháp luật và nâng cao hiệu quả thi hành pháp luật về giao dịch thương mại điện tử
[1] PGS. TS. Nguyễn Văn Thom, Phân tích tình hình phát triển thương mại điện tử tại Hoa Kỳ, EU và một số định hướng phát triển thương mại điện tử tại Việt Nam, Tạp chí kinh tế đối ngoại số 46 (3/2011), trong 35- 44,năm 2011.
[2] PGS. TS. Nguyễn Văn Thom, Tình hình ứng dụng thương mại điện tử trên Facebook và những vấn đề đặt ra đối với Việt Nam, Tạp chí kinh tế đối ngoại số 71 (3/2015), trang 66-78, năm 2015.
[3] Ao Thu Hoài, Thương mại điện tử, NXB. Thông tin và truyền thông, năm 2015.
Định dạng | Link tải |