[Luận văn 2020] Pháp luật về công khai, minh bạch trong tổ chức, hoạt động của cơ quan hành chính nhà nước ở Việt Nam hiện nay – ThS. Nguyễn Thảo Nguyên
Định dạng | Link tải |
Mục lục
| MỤC LỤC | Trang |
|---|---|
| LỜI CAM ĐOAN | |
| DANH MỤC CÁC TỪ VIẾT TẮT | |
| PHẦN MỞ ĐẦU | 1 |
| 1. Tính cấp thiết của đề tài | 1 |
| 2. Tình hình nghiên cứu liên quan đến đề tài | 2 |
| 3. Mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu | 4 |
| 4. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu | 5 |
| 5. Phương pháp luận và phương pháp nghiên cứu | 6 |
| 6. Ý nghĩa về lý luận và thực tiễn của đề tài | 6 |
| 7. Kết cấu của luận văn | 6 |
| CHƯƠNG 1: NHỮNG VẤN ĐỀ LÝ LUẬN CỦA PHÁP LUẬT VỀ CÔNG KHAI, MINH BẠCH TRONG TỔ CHỨC, HOẠT ĐỘNG CỦA CƠ QUAN HÀNH CHÍNH NHÀ NƯỚC | 8 |
| 1.1. Khái niệm và vai trò của pháp luật về công khai, minh bạch trong tổ chức, hoạt động của cơ quan hành chính nhà nước | 8 |
| 1.1.1. Khái niệm pháp luật về công khai, minh bạch trong tổ chức, hoạt động của cơ quan hành chính nhà nước | 8 |
| 1.1.2. Vai trò của việc công khai, minh bạch trong tổ chức và hoạt động của cơ quan hành chính nhà nước | 12 |
| 1.2. Nội dung pháp luật công khai, minh bạch trong tổ chức, hoạt động của cơ quan hành chính nhà nước | 14 |
| Thứ nhất, về chủ thể thực hiện CKMB trong tổ chức hoạt động của CQHCNN | 14 |
| Thứ hai, về nguyên tắc thực hiện CKMB trong tổ chức, hoạt động của CQHCNN | 15 |
| Thứ ba, về nội dung phải CKMB trong tổ chức, hoạt động của CQHCNN | 16 |
| 1.3. Các yếu tố ảnh hưởng đến pháp luật về công khai, minh bạch trong tổ chức, hoạt động của cơ quan hành chính nhà nước | 18 |
| Thứ nhất, sự lãnh đạo của Đảng và Nhà nước | 18 |
| Thứ hai, nhận thức, ý thức của người dân và chủ thể có thẩm quyền về pháp luật CKMB trong tổ chức, hoạt động của CQHCNN | 19 |
| Thứ ba, sự phát triển kinh tế - xã hội của đất nước | 20 |
| Thứ tư, năng lực tổ chức thực hiện pháp luật về CKMB trong tổ chức, hoạt động của CQHCNN | 20 |
| Tiểu kết Chương 1 | 22 |
| CHƯƠNG 2: THỰC TRẠNG PHÁP LUẬT VÀ THỰC HIỆN PHÁP LUẬT VỀ CÔNG KHAI, MINH BẠCH TRONG TỔ CHỨC, HOẠT ĐỘNG CỦA CƠ QUAN HÀNH CHÍNH NHÀ NƯỚC Ở VIỆT NAM HIỆN NAY | 23 |
| 2.1. Thực trạng pháp luật về công khai, minh bạch trong tổ chức, hoạt động của cơ quan hành chính nhà nước ở Việt Nam hiện nay | 23 |
| 2.1.1. Pháp luật quy định về chủ thể thực hiện công khai, minh bạch trong tổ chức hoạt động của cơ quan hành chính nhà nước ở Việt Nam hiện nay | 23 |
| 2.1.2. Pháp luật quy định về nguyên tắc thực hiện công khai, minh bạch trong tổ chức, hoạt động của cơ quan hành chính nhà nước | 25 |
| 2.1.3. Pháp luật quy định về nội dung phải công khai, minh bạch trong tổ chức, hoạt động của cơ quan hành chính nhà nước | 26 |
| 2.1.3.1. Quy định về công khai, minh bạch về thành lập, cơ cấu tổ chức, chức năng, nhiệm vụ và quyền hạn của cơ quan hành chính nhà nước | 26 |
| 2.1.3.2. Quy định về công khai, minh bạch trong tuyển dụng, sử dụng cán bộ, công chức, viên chức trong cơ quan hành chính nhà nước | 27 |
| 2.1.3.3. Quy định về công khai, minh bạch trong việc bố trí, quản lý, sử dụng tài chính công, ngân sách nhà nước | 29 |
| 2.1.3.4. Quy định về công khai, minh bạch với thủ tục hành chính | 31 |
| 2.1.4. Pháp luật quy định về hình thức thực hiện công khai, minh bạch trong tổ chức, hoạt động của cơ quan hành chính nhà nước | 32 |
| 2.1.5. Pháp luật quy định về xử lý vi phạm việc thực hiện công khai, minh bạch trong tổ chức, hoạt động của cơ quan hành chính nhà nước | 35 |
| 2.2. Những hạn chế của pháp luật hiện hành về công khai minh bạch trong tổ chức, hoạt động của cơ quan hành chính nhà nước | 36 |
| Thứ nhất, quy định về bí mật nhà nước còn quá rộng thiếu hợp lý, làm cản trở việc thực hiện pháp luật về CKMB trong tổ chức, hoạt động của CQHCNN | 37 |
| Thứ hai, quy định về các hình thức công khai còn chưa cụ thể | 38 |
| Thứ ba, quy định các biện pháp xử lý vi phạm về CKMB chưa cụ thể và chưa đủ sức răn đe | 38 |
| Thứ tư, chưa có một cơ chế để bảo vệ người đấu tranh chống tiêu cực trong việc CKMB tổ chức, hoạt động của CQHCNN | 39 |
| 2.3. Thực trạng thực hiện pháp luật về công khai, minh bạch trong tổ chức, hoạt động của cơ quan hành chính nhà nước ở Việt Nam | 39 |
| 2.3.1. Những kết quả đạt được và nguyên nhân | 39 |
| 2.3.1.1. Những kết quả đạt được | 39 |
| Công khai, minh bạch trong ban hành các văn bản quy phạm pháp luật | 39 |
| Công khai, minh bạch trong công tác tuyển dụng sử dụng công chức, viên chức | 40 |
| Công khai, minh bạch trong lĩnh vực tài chính, ngân sách nhà nước | 42 |
| Công khai, minh bạch trong thủ tục hành chính: | 45 |
| Về việc áp dụng các hình thức công khai | 48 |
| 2.3.1.2. Nguyên nhân của những kết quả đạt được | 49 |
| 2.3.2. Những hạn chế và nguyên nhân | 51 |
| 2.3.2.1. Những hạn chế | 51 |
| 2.3.2.2. Nguyên nhân của những hạn chế | 55 |
| Thứ nhất, do nhận thức | 55 |
| Thứ hai, sự phân cấp, phân quyền giữa CQHCNN cấp Trung ương với địa phương và giữa các cấp chính quyền địa phương chưa được thực hiện đồng bộ, triệt để theo yêu cầu đặt ra | 56 |
| Thứ ba, do việc rà soát, cập nhật các vấn đề liên quan đến CKMB trong tổ chức, hoạt động của CQHCNN còn chưa thường xuyên và chưa đồng bộ | 56 |
| Thứ tư, việc xử lý các vi phạm chưa dứt khoát và chưa thực sự quyết liệt nên chưa đủ sức răn đe | 57 |
| Thứ năm, năng lực, trình độ chuyên môn, phẩm chất đạo đức của cán bộ thực hiện các công tác phải CKMB và cơ sở vật chất chưa đảm bảo cho việc thực hiện pháp luật về CKMB trong tổ chức, hoạt động của CQHCNN | 57 |
| Tiểu kết Chương 2 | 59 |
| CHƯƠNG 3: QUAN ĐIỂM, GIẢI PHÁP HOÀN THIỆN PHÁP LUẬT VỀ CÔNG KHAI, MINH BẠCH TRONG TỔ CHỨC, HOẠT ĐỘNG CỦA CƠ QUAN HÀNH CHÍNH NHÀ NƯỚC Ở VIỆT NAM HIỆN NAY | 60 |
| 3.1. Quan điểm hoàn thiện pháp luật về công khai, minh bạch trong tổ chức, hoạt động của cơ quan hành chính nhà nước ở Việt Nam hiện nay | 60 |
| 3.1.1. Quán triệt và thể chế hóa chủ trương, quan điểm của Đảng, Nhà nước, đặc biệt về các biện pháp phòng ngừa tham nhũng | 60 |
| 3.1.2. Thực hiện pháp luật về công khai, minh bạch trong tổ chức, hoạt động của cơ quan hành chính nhà nước trên cơ sở tổng kết kinh nghiệm thực tiễn một cách khoa học | 62 |
| 3.1.3. Bảo đảm thực hiện có hiệu quả pháp luật về tiếp cận thông tin | 63 |
| 3.2. Giải pháp hoàn thiện pháp luật về công khai, minh bạch trong tổ chức, hoạt động của cơ quan hành chính nhà nước ở Việt Nam hiện nay | 63 |
| 3.2.1. Nhóm giải pháp về nhận thức | 63 |
| 3.2.2. Nhóm giải pháp hoàn thiện pháp luật | 64 |
| 3.2.3. Nhóm giải pháp tổ chức thực hiện pháp luật | 65 |
| Thứ nhất, tăng cường việc kiểm soát quyền lực nhà nước | 65 |
| Thứ hai, chú trọng đổi mới tổ chức, hoạt động của CQHCNN, phân cấp, phân quyền giữa các cấp | 66 |
| Thứ ba, đẩy mạnh tuyên truyền, phổ biến pháp luật về PCTN, trong đó CKMB trong tổ chức, hoạt động của CQHCNN là trọng tâm | 66 |
| Thứ tư, tăng cường sự tham gia của người dân vào hoạt động quản lý của CQHCNN | 67 |
| Thứ năm, nâng cao trình độ, nghiệp vụ, ứng xử và phẩm chất đạo đức cho đội ngũ CBCC, viên chức thực thi pháp luật về CKMB trong tổ chức, hoạt động của CQHCNN | 68 |
| Thứ sáu, tăng cường cơ sở vật chất phục vụ hiệu quả CKMB trong tổ chức, hoạt động của CQHCNN | 70 |
| Thứ bảy, chú trọng công tác thanh tra, kiểm tra, giám sát để nâng cao hiệu quả công tác CKMB trong tổ chức, hoạt động của CQHCNN | 70 |
| Tiểu kết chương 3 | 72 |
| KẾT LUẬN | 73 |
| DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO | 75 |
Định dạng | Link tải |
Tình hình nghiên cứu đề tài
Thời gian qua ở Việt Nam đã có một số công trình nghiên cứu về CKMB trong tổ chức, hoạt động của cơ quan nhà nước, trong đó có thể kể đến một số công trình sau đây:
“CKMB và trách nhiệm giải trình trong quản trị nhà nước và PCTN ở trên thế giới và Việt Nam” – Kỷ yếu Hội thảo khoa học quốc tế do Khoa Luật – Đại học Quốc gia Hà Nội tổ chức tháng 10/2019. Ấn phẩm này tập hợp nhiều bài viết đề cập đến một phạm vi rộng các lý thuyết, cách tiếp cận về CKMB trong quản trị nhà nước và PCTN, cũng như các bài viết về CKMB và thực hiện trách nhiệm giải trình trong tổ chức và hoạt động của các CQHCNN ở Việt Nam hiện nay.
“Một số vấn đề lý luận về quản trị tốt” – PGS.TS Vũ Công Giao trong cuốn “Quản trị tốt: Lý luận và thực tiễn” – Vũ Công Giao, Nguyễn Hoàng Anh, Đặng Minh Tuấn, Nguyễn Minh Tuấn (đồng chủ biên), NXB Chính trị Quốc gia, 2017. Bài viết phân tích những vấn đề lý luận cơ bản về quản trị tốt, trong đó bao gồm yêu cầu về CKMB.
“Đánh giá công tác PCTN cấp tỉnh” (gọi tắt là PACA INDEX) – Công trình nghiên cứu của Thanh tra Chính phủ, đã được Tổng Thanh tra Chính phủ phê duyệt. Ấn phẩm phân tích thực trạng công tác PCTN ở các tỉnh, thành phố trực thuộc trung ương ở Việt Nam, trong đó bao gồm việc thực hiện các quy định về CKMB.
“Báo cáo chỉ số cải cách hành chính của các Bộ, cơ quan ngang Bộ, UBND các tỉnh, thành phố trực thuộc trung ương” (gọi tắt là PAR INDEX) Công trình nghiên cứu của Bộ Nội vụ, đã được Bộ trưởng Bộ Nội vụ phê duyệt. Ấn phẩm khảo sát tình hình cải cách hành chính ở cấp bộ và cấp tỉnh, từ đó đưa ra đánh giá, khuyến nghị để hoàn thiện cải cách hành chính trong thời gian tới.
“Pháp luật về công khai, minh bạch tài sản, thu nhập của người có chức vụ quyền hạn trong CQHCNN ở Việt Nam” – Trần Quang Trung, luận văn Thạc sĩ Luật Hiến pháp và Luật Hành chính – Học viện Hành chính Quốc gia. Luận văn tập trung phân tích các quy định của pháp luật hiện hành về CKMB tài sản, thu nhập của người có chức vụ, quyền hạn trong CQHCNN ở Việt Nam, đồng thời nêu ra phương hướng, giải pháp hoàn thiện các quy định pháp luật về CKMB.
“Hoàn thiện các chế tài để công khai, minh bạch tài sản và thu nhập” – TS Bùi Ngọc Thanh đăng trên Trang thông tin điện từ trường Cán bộ Thanh tra, thuộc Thanh tra Chính phủ (www.truongcanbothanhtra.gov.vn), ngày 15/6/2019. Bài viết phân tích nội dung và việc thực hiện các chế tài để bảo đảm CKMB tài sản, thu nhập của người có chức vụ, quyền hạn ở Việt Nam hiện nay.
“Bàn về chuyện công khai và minh bạch ở Việt Nam” – GS.TSKH. Đặng Hùng Võ, đăng trên Tạp chí Kinh tế và Dự báo, số 3/2015. Bài viết phân tích thực trạng và nêu ra một số ý tưởng để tăng cường CKMB trong hoạt động của bộ máy nhà nước ở Việt Nam hiện nay.
“Kinh nghiệm quốc tế về công khai, minh bạch tài sản thu nhập của cán bộ, công chức” – Thạc sĩ Nguyễn Hà Thanh, đăng trên trang Thông tin điện từ tổng hợp Ban Nội chính Trung ương (www.noichinh.vn), ngày 28/9/2016. Bài viết phân tích những kinh nghiệm thực hiện CKMB của một số nước về và gợi mỡ một số giá trị tham khảo cho Việt Nam.
“Công khai, minh bạch trong hoạt động của các cơ quan nhà nước” Tác giả L.A đăng trên Tạp chí điện tử Thanh tra – Cơ quan của Thanh tra Chính phủ (www.thanhtravietnam.vn), ngày 11/09/2017. Bài viết phân tích những vấn đề pháp lý, thực tế về thực hiện CKMB trong hoạt động của các cơ quan nhà nước ở Việt Nam hiện nay, từ đó đề xuất một số giải pháp tăng cường.
“Thực hiện cải cách hành chính, công khai, minh bạch trong hoạt động của cơ quan, tổ chức, đơn vị nhằm phòng ngừa tham nhũng” – Tác giả Hồng Hà, đăng trên Trang thông tin tổng hợp Ban Nội chính Trung ương (www.noichinh.vn), ngày 29/11/2019. Bài viết phân tích mối quan hệ giữa cải cách hành chính và những yêu cầu về CKMB trong hoạt động của các cơ quan nhà nước ở nước ta hiện nay.
Khảo sát Công khai ngân sách Bộ, cơ quan Trung ương năm 2018-2019 do Liên minh Minh bạch Ngân sách (B TAP) thực hiện với sự chủ trì của Trung tâm Phát triển và Hội Nhập (CDI). Kết quả của khảo sát là Báo cáo chỉ số công khai ngân sách bộ, ngành trung ương năm 2018 và năm 2019 (MOBI 2018, MOBI 2019). Công trình khảo sát thực trạng công khai ngân sách của các cơ quan trung ương ở Việt Nam và đề xuất một số giải pháp thúc đẩy.
Khảo sát Công khai ngân sách tỉnh năm 2017-2019 do Trung tâm Phát triển và Hội nhập (CDI) và Viện Nghiên cứu Kinh tế và Chính sách (VEPR) thực hiện. Kết quả khảo sát là Báo cáo chỉ số công khai ngân sách tỉnh (POB I) 3 năm từ 2017 – 2019. Báo cáo khảo sát thực trạng công khai ngân sách của các cơ quan nhà nước địa phương ở Việt Nam và đề xuất các giải pháp thúc đẩy.
Tải về tại đây để xem đầy đủ tài liệu
Định dạng | Link tải |