[Luận văn 2020] Pháp luật về cho thuê đất để thực hiện các dự án đầu tư và thực tiễn áp dụng tại thành phố Lạng Sơn, tỉnh Lạng Sơn – ThS. Ngô Minh Đức
Định dạng | Link tải |
Định dạng | Link tải |
1. Tính cấp thiết của đề tài
Đất đai là nguồn tài nguyên thiên nhiên vô cùng quý giá, là nguồn lực quan trọng đối với mỗi quốc gia, dân tộc trong sự nghiệp phát triển kinh tế, xã hội, là điều kiện để xây dựng hệ thống cơ sở hạ tầng đảm bảo vững chắc nền quốc phòng, an ninh, chủ quyền của mỗi quốc gia, dân tộc. Trong sự nghiệp dựng nước và giữ nước, đất đai được thể hiện trên phương diện lãnh thổ, chủ quyền của dân tộc Việt Nam qua các thời kỳ. Trong giai đoạn phát triển kinh tế, xã hội hiện nay, Đất đai là điều kiện vô cùng quan trọng để Đảng, Nhà nước và người dân thực hiện thắng lợi sự nghiệp phát triển kinh tế thị trường xã hội chủ nghĩa, lý tưởng xây dựng một nước Việt Nam giàu mạnh, công bằng, dân chủ, văn minh.
Để quản lý, sử dụng có hiệu quả nguồn lực này, đã có rất nhiều các quy định pháp luật cụ thể về việc quản lý, sử dụng đất theo các quy định pháp luật hiện hành mà người đại diện là Nhà nước. Tại Điều 53, Hiến Pháp năm 2013 nêu rõ: Đất đai, tài nguyên nước, tài nguyên khoáng sản, nguồn lợi ở vùng biển, vùng trời, tài nguyên thiên nhiên khác và các tài sản do Nhà nước đầu tư quản lý là tài sản công thuộc sở hữu toàn dân do Nhà nước đại diện chủ sở hữu và thống nhất quản lý.
Trong giai đoạn phát triển hiện nay, vai trò của Nhà nước trong công tác quản lý, sử dụng hiệu quả nguồn tài nguyên Đất đai là yếu tố quyết định trong việc sử dụng hiệu quả nguồn lực này vào sự nghiệp phát triển kinh tế xã hội. Hiệu quả công tác quản lý đất đai của Nhà nước góp phần nâng cao hiệu quả sử dụng đất, thu hút đầu tư đối với các tổ chức, cá nhân có nhu cầu sử dụng đất, tăng nguồn thu cho ngân sách nhà nước để phục vụ các nhiệm vụ củng cố quốc phòng, an ninh, đảm bảo an sinh, phúc lợi xã hội, phát triển kinh tế, xã hội… Giao đất, cho thuê đất là hai phương thức trao quyền sử dụng đất từ Nhà nước đối với người sử dụng đất chủ yếu, cơ bản và quan trọng trong hoạt động quản lý nhà nước về đất đai. Phương thức này thể hiện vai trò của Nhà nước với tư cách là chủ sở hữu đại diện Quyết định trong phạm vi vốn đất của quốc gia và ở từng địa phương được trao cho ai, nhà đầu tư nào để khai thác và sử dụng. Thông qua hai phương thức này, quyền sử dụng đất của người sử dụng đất đã được xác lập và thực hiện trên thực tế, trong đó có quyền sử dụng đất của nhà đầu tư.
Với sự giới hạn của phương thức giao đất cho đầu tư kinh doanh chỉ bó hẹp ở lĩnh vực nhà ở và kết cấu hạ tầng nghĩa trang, nghĩa địa trong quy định của pháp luật đất đai hiện hành thì phương thức cho thuê đất lại đã và đang trở thành phương thức chủ yếu, được các nhà đầu tư lựa chọn và áp dụng, ưu tiên hàng đầu trong việc tiếp cận đất đai để thực hiện các hoạt động đầu tư kinh doanh bởi tính đa dạng của mục đích đầu tư, của phương thức trả tiền linh hoạt và sự chủ động về việc lựa chọn phương thức thuê đất nào cho phù hợp nhất với mục đích và ý đồ của nhà đầu tư. Theo đó, cho thuê đất đã và đang là hoạt động được áp dụng thường xuyên, liên tục ở các địa bàn trong cả nước để nhà đầu tư có đất thực hiện các hoạt động đầu tư.
Thành phố Lạng Sơn là một trong những thành phố cửa ngõ thuộc vùng biên giới phía Bắc được đánh giá là thành phố biên giới năng động bậc nhất, có tốc độ tăng trưởng kinh tế cao, với nhiều điều kiện thuận lợi để thu hút đầu tư, phát triển kinh tế, xã hội. Đặc biệt, nằm trong khu vực kinh tế cửa khẩu với tỉnh Quảng Tây – Trung Quốc nên việc thu hút đầu tư của các doanh nghiệp được chính quyền các cấp đặc biệt quan tâm nhằm nâng cấp cơ sở hạ tầng, chỉnh trang bộ mặt đô thị, giải quyết việc làm cho người dân trên địa bàn thành phố, củng cố quốc phòng an ninh. Một trong những chủ trương quan trọng trong chính sách thu hút đầu tư phát triển kinh tế, xã hội của UBND tỉnh Lạng Sơn là vấn đề cho thuê đất để thực hiện dự án đầu tư trên địa bàn thành phố Lạng Sơn, góp phần xây dựng bộ mặt hiện đại của thành phố. Trong những năm qua, vấn đề cho thuê đất đã được chính quyền các cấp thực hiện nghiêm túc theo pháp luật về đất đai quy định tại Luật Đất đai năm 2013, các cơ quan chức năng đã làm tốt công tác rà soát, thẩm định các nội dung có liên quan hoạt động cho thuê đất theo trình tự, thủ tục pháp luật, tham mưu, để ra các giải pháp quan trọng đối với định hướng cho thuê đất, đồng thời giải quyết kịp thời các vấn đề nảy sinh từ thực tiễn hoạt động cho thuê đất, chưa để xảy ra các tình hình phức tạp liên quan an ninh trật tự, an ninh chính trị trên địa bàn liên quan đến nội dung cho thuê đất. Tuy nhiên, bên cạnh những kết quả đã đạt được, vấn đề cho thuê đất đầu tư để thực hiện dự án trên địa bàn thành phố Lạng Sơn còn tồn tại một số bất cập, hạn chế: Việc cho thuê đất không hiệu quả, diện tích đất cho thuê lớn hơn so với năng lực, nhu cầu sử dụng đất của chủ đầu tư dẫn đến lãng phí tài nguyên đất trong thời gian dài (VD: Dự án Sân Golf Hoàng Đồng năm 2018); việc thu hồi đất, bồi thường, hỗ trợ đối với người dân có liên quan dự án chưa được giải quyết dứt điểm, có nơi còn xảy ra tranh chấp giữa các hộ dân với nhau và giữa các hộ dân với dự án, gây khó khăn cho công tác triển khai dự án của chủ đầu tư (VD: Dự án sản phẩm nông nghiệp của Công ty Cánh Đồng Vàng năm 2020)… Ngoài ra, việc nhận thức và áp dụng đúng đắn các quy định của pháp luật hiện hành vào giải quyết các nội dung liên quan vấn đề cho thuê đất còn nhiều bất cập dẫn đến lúng túng trong áp dụng pháp luật của các cơ quan chức năng khi giải quyết. Mặt khác về góc độ lý luận và thực tiễn pháp luật để nghiên cứu, giải quyết đúng quy định pháp luật và hiệu quả đối với vấn đề cho thuê đất để thực hiện dự án đầu tư trên địa bàn thành phố Lạng Sơn chưa có công trình nghiên cứu cụ thể về vấn đề này.
Vì vậy, xuất phát từ thực tiễn tình hình và ý nghĩa việc nghiên cứu sẽ góp phần nâng cao nhận thức lý luận, thực tiễn của bản thân để vận dụng hiệu quả vào nhiệm vụ công tác Công an tham mưu giải quyết, đảm bảo an ninh nông thôn, đô thị trên địa bàn thành phố Lạng Sơn, tác giả lựa chọn, nghiên cứu đề tài “Pháp luật về cho thuê đất để thực hiện các dự án đầu tư và thực tiễn áp dụng tại thành phố Lạng Sơn, tỉnh Lạng Sơn”.
2. Tình hình nghiên cứu đề tài
Trong xu thế hội nhập và phát triển hiện nay của thành phố Lạng Sơn nói riêng và Việt Nam nói chung, vấn đề thực hiện pháp luật về cho thuê đất để thực hiện dự án đầu tư có ý nghĩa rất lớn đối với nhiệm vụ phát triển kinh tế, xã hội. Việc nghiên cứu, vận dụng đúng đắn các quy định pháp luật về cho thuê đất là yêu cầu cấp thiết đối với yêu cầu thực tiễn. Do vậy đã có nhiều công trình nghiên cứu về vấn đề này với nhiều cách tiếp cận khác nhau, có thể kể ra một số công trình nghiên cứu như:
– Luận án tiến sĩ, Viện nhà nước và Pháp luật. “Pháp luật về hình thức giao đất có thu tiền sử dụng đất” của tác giả TS. Nguyễn Quang Huy (năm 2008).
– Luận án tiến sĩ “Pháp luật về thuê đất ở Việt Nam hiện nay” của tác giả Nguyễn Khánh Ly, Học viện Khoa học xã hội năm 2016.
– Quy định mới về giao đất, cho thuê đất, chuyển mục đích sử dụng đất, Dân chủ và Pháp luật của các tác giả Nguyễn Quang Tuyển, Nguyễn Vĩnh Diện (2014).
– Quy định mới về giao đất, cho thuê đất, chuyển mục đích sử dụng đất trong Luật Đất đai năm 2013 và các văn bản hướng dẫn thi hành của tác giả Nguyễn Xuân Trọng, Luật học (Đặc san Luật Đất đai 2013).
– Luận văn thạc sĩ “Những vấn đề pháp lý trong hoạt động cho thuê đất của Nhà nước” của tác giả Trần Thị Thanh Hợp, Đại học Luật Hà Nội (2010).
– Luận văn thạc sĩ “Pháp luật về giao đất, cho thuê đất để thực hiện các dự án đầu tư kinh doanh bất động sản” của tác giả Phùng Đình Quân, Đại học Luật Hà Nội, năm 2016, người hướng dẫn khoa học PGS. TS Trần Quang Huy.
– Luận văn thạc sĩ “Pháp luật về giao đất, cho thuê đất để thực hiện Dự án đầu tư và thực tiễn thi hành tại tỉnh Thái Bình” của tác giả Nguyễn Thị Vân, Đại học Luật Hà Nội (năm 2019).
– Luận văn thạc sĩ “Pháp luật về giao đất, cho thuê đất, thu hồi đất đối với doanh nghiệp ở Việt Nam” của tác giả Nguyễn Thị Thu Hiền, Khoa Luật – Đại học Quốc gia Hà Nội (2012).
– Khóa luận tốt nghiệp “Những vấn đề pháp lý về giao đất, cho thuê đất, chuyển mục đích sử dụng đất” của tác giả Bùi Thị Chín (2011), Đại học Luật Hà Nội.
– Khóa luận tốt nghiệp: “Tìm hiểu các quy định của Luật Đất đai 2003 về giao đất, cho thuê đất, chuyển mục đích sử dụng đất của tác giả Hoàng Thị Hồng (2005), Đại học Luật Hà Nội.
Các công trình nghiên cứu liên quan đến đề tài nói trên đã đưa ra được những luận điểm cơ bản về lý luận pháp luật về cho thuê đất, các vấn đề pháp lý cơ bản của hoạt động cho thuê đất và phản ánh được cái nhìn toàn diện, tổng quát về thực tiễn áp dụng pháp luật về vấn đề cho thuê đất tại Việt Nam, đánh giá được đầy đủ ý nghĩa quan trọng của hoạt động cho thuê đất và tính cấp thiết của việc nghiên cứu nâng cao hiệu quả áp dụng pháp luật về cho thuê đất trong tình hình hiện nay đối với sự phát triển kinh tế – xã hội, các vấn để áp dụng thực hiện pháp luật đối với vấn đề này. Ngoài ra, các đề tài đã đưa ra được nhiều giải pháp có giá trị vận dụng vào thực tiễn áp dụng pháp luật về cho thuê đất để thực hiện các dự án đầu tư tại địa bàn Lạng Sơn. Tuy nhiên để có một cách nhìn sâu hơn về việc áp dụng thực hiện pháp luật đất đai đối với vấn đề “Cho thuê đất để thực hiện các DAĐT”, đặc biệt là đối với địa bàn thành phố Lạng Sơn trong những năm gần đây thì cần phải được tiếp tục quan tâm nghiên cứu, gắn với thực tiễn điều kiện khách quan, chủ quan tại đây. Có như vậy mới có thể nghiên cứu vận dụng đúng đắn các quy định pháp luật về cho thuê đất trong công tác tham mưu giải quyết các vấn đề liên quan an ninh nông thôn, đô thị của tác giả. Luận văn đã có sự nghiên cứu, kế thừa những kết quả nghiên cứu trước đây và có sự liên hệ, phân tích gắn với thực trạng áp dụng pháp luật về cho thuê đất hiện hành tại địa phương, trên cơ sở đó có những nhận xét, đánh giá khách quan thực tiễn áp dụng nhằm đưa ra một số kiến nghị, giải pháp để nâng cao hiệu quả áp dụng pháp luật đối với vấn đề này.
3. Mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu
3.1. Mục đích nghiên cứu
Trên cơ sở làm rõ lý luận pháp luật về cho thuê đất, cho thuê đất để thực hiện dự án đầu tư cũng như thực tiễn áp dụng pháp luật tại địa bàn thành phố Lạng Sơn, tỉnh Lạng Sơn để nâng cao nhận thức pháp luật về cho thuê đất, những tồn tại, vướng mắc trong thực tiễn áp dụng, trên cơ sở đó đưa ra những giải pháp góp phần hoàn thiện các quy định pháp luật về cho thuê đất để thực hiện dự án đầu tư, vận dụng hiệu quả, đúng quy định pháp luật vào nhiệm vụ công tác tham mưu của lực lượng CAND, nâng cao hiệu quả thi hành pháp luật trong lĩnh vực này tại thành phố Lạng Sơn, tỉnh Lạng Sơn.
3.2. Nhiệm vụ nghiên cứu
– Lam rõ lý luận về cho thuê đất và pháp luật về cho thuê đất.
– Phân tích, làm rõ thực trạng áp dụng pháp luật về cho thuê đất để thực hiện dự án đầu tư ở nước ta hiện nay.
– Khảo sát thực trạng áp dụng pháp luật về cho thuê đất để thực hiện các dự án đầu tư tại thành phố Lạng Sơn, tỉnh Lạng Sơn, chỉ rõ những kết quả đã đạt được, những khó khăn, vướng mắc và nguyên nhân của những khó khăn vướng mắc trong thực hiện pháp luật về cho thuê đất để thực hiện các dự án đầu tư từ thực tiễn thành phố Lạng Sơn, tỉnh Lạng Sơn.
– Đề xuất các giải pháp hoàn thiện pháp luật và nâng cao hiệu quả áp dụng thực hiện pháp luật về cho thuê đất để thực hiện các dự án đầu tư từ thực tiễn thành phố Lạng Sơn, tỉnh Lạng Sơn trong thời gian tới.
4. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu
4.1. Đối tượng nghiên cứu
Thực trạng pháp luật và thực tiễn áp dụng pháp luật về cho thuê đất để thực hiện các dự án đầu tư tại thành phố Lạng Sơn, tỉnh Lạng Sơn.
4.2. Phạm vi nghiên cứu
– Về nội dung: Nghiên cứu thực trạng áp dụng các quy phạm pháp luật của Luật Đất đai năm 2013 và các văn bản hướng dẫn thi hành pháp luật về cho thuê đất để thực hiện các dự án đầu tư;
– Về địa bàn: Thành phố Lạng Sơn, tỉnh Lạng Sơn;
– Về thời gian: Đề tài nghiên cứu thực tiễn áp dụng pháp luật về cho thuê đất để thực hiện các dự án đầu tư tại thành phố Lạng Sơn, tỉnh Lạng Sơn từ năm 2015 đến tháng 6/2020.
5. Phương pháp nghiên cứu
Luận văn đã sử dụng phương pháp luận duy vật biện chứng và duy vật lịch sử của chủ nghĩa Mác – Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh, các chủ trương, chính sách của Đảng, Nhà nước về quản lý, sử dụng đất đai trong tình hình hiện nay để nghiên cứu có hệ thống, hiệu quả, khoa học những nội dung, mục đích nghiên cứu đề tài đưa ra. Bên cạnh đó, luận văn còn sử dụng một số phương pháp nghiên cứu cụ thể như:
– Phương pháp phân tích, thống kê, đối chiếu, tổng hợp số liệu, dữ liệu nhằm làm rõ lý luận về cho thuê đất, thực tiễn áp dụng pháp luật về cho thuê đất để thực hiện các dự án đầu tư trên địa bàn thành phố Lạng Sơn, tỉnh Lạng Sơn;
– Phương pháp kết hợp giữa lý luận và đối chiếu thực tiễn việc áp dụng pháp luật cho thuê đất để làm rõ những vấn đề khó khăn, vướng mắc trong việc áp dụng các quy định pháp luật đối với vấn đề này.
6. Ý nghĩa khoa học và thực tiễn
– Kết quả nghiên cứu của đề tài góp phần bổ sung, hoàn thiện lý luận về cho thuê đất và thực tiễn áp dụng pháp luật về cho thuê đất để thực hiện các dự án đầu tư ở Việt Nam;
– Những vấn đề thực tiễn của đề tài đưa ra sẽ là căn cứ thực tiễn để các cơ quan chức năng nghiên cứu vận dụng tham mưu, giải quyết đúng quy định pháp luật những vấn đề phát sinh trong thực tiễn áp dụng pháp luật về cho thuê đất trong các điều kiện cụ thể, đặc biệt là cho thuê đất để thực hiện các dự án đầu tư hiện nay.
– Kết quả nghiên cứu là nguồn tài liệu tham khảo cho các nhà nghiên cứu, các nhà quản lý, sinh viên, học viên các trường khi tiếp cận, nghiên cứu, tìm hiểu pháp luật và thực tiễn áp dụng pháp luật về cho thuê đất trong tình hình hiện nay.
7. Bố cục của đề tài
Ngoài phần mở đầu, kết luận, mục lục và danh mục tài liệu tham khảo, đề tài được kết cấu thành 03 chương:
Chương 1: Lý luận về cho thuê đất và lý luận pháp luật về cho thuê đất để thực hiện các dự án đầu tư;
Chương 2: Thực trạng pháp luật về cho thuê đất và thực tiễn áp dụng pháp luật về cho thuê đất để thực hiện các dự án đầu tư tại thành phố Lạng Sơn, tỉnh Lạng Sơn;
Chương 3: Giải pháp hoàn thiện pháp luật và nâng cao hiệu quả áp dụng pháp luật cho thuê đất để thực hiện các dự án đầu tư.
Định dạng | Link tải |