[Luận văn 2020] Kiểm sát giải quyết các vụ việc dân sự và thực tiễn tại Viện kiểm sát nhân dân huyện Hữu Lũng, tỉnh Lạng Sơn – ThS. Hoàng Kỳ Anh
Định dạng | Link tải |
Định dạng | Link tải |
1. Tính cấp thiết của đề tài
Vị trí của Viện kiểm sát nhân dân (VKSND) trong bộ máy nhà nước ta được quy định bởi các nguyên tắc tổ chức và hoạt động của bộ máy nhà nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam được xác lập trong Hiến pháp. Viện kiểm sát nhân dân có nhiệm vụ bảo vệ Hiến pháp và pháp luật, bảo vệ quyền con người, quyền công dân, bảo vệ chế độ xã hội chủ nghĩa, bảo vệ lợi ích của Nhà nước, quyền và lợi ích hợp pháp của tổ chức, cá nhân, góp phần bảo đảm pháp luật được chấp hành nghiêm chỉnh và thống nhất. Trong đó, công tác kiểm sát giải quyết các vụ việc dân sự trải qua gần 60 năm tồn tại cùng với quá trình trưởng thành, phát triển của Viện kiểm sát nhân dân luôn được coi là một trong những nhiệm vụ trọng tâm của Ngành trong công cuộc cải cách tư pháp.
Bộ luật Tố tụng dân sự (BLTTDS) số 92/2015/QH13, được thông qua tại Kỳ họp thứ 10 Quốc hội khóa XIII, có hiệu lực từ ngày 01/7/2016. Bộ luật Tố tụng dân sự năm 2015 tiếp tục khẳng định “Kiểm sát giải quyết vụ việc dân sự” là một trong những nguyên tắc cơ bản trong hoạt động tố tụng dân sự. Bộ luật Tố tụng Dân sự năm 2015 có hiệu lực thi hành cơ bản tháo gỡ được những khó khăn vướng mắc của Bộ luật Tố tụng Dân sự năm 2004 (sửa đổi, bổ sung năm 2011), góp phần bảo vệ lợi ích của Nhà nước, quyền và lợi ích hợp pháp của cơ quan, tổ chức, cá nhân. Tuy nhiên, bên cạnh đó, đến nay qua quá trình triển khai thực hiện cũng còn một số quy định chưa rõ ràng, khó khăn trong quá trình giải quyết đối với các vụ án riêng biệt, cần có các văn bản hướng dẫn để áp dụng thống nhất.
Từ lý do trên cộng với quá trình công tác thực tiễn của bản thân, học viên đã quyết định chọn đề tài “Kiểm sát giải quyết các vụ việc dân sự và thực tiễn tại Viện kiểm sát nhân dân huyện Hữu Lũng, tỉnh Lạng Sơn” làm đề tài Luận văn thạc sĩ.
2. Tình hình nghiên cứu đề tài
Việc nghiên cứu về công tác kiểm sát giải quyết vụ việc dân sự đã được nhiều nhà nghiên cứu tập trung tìm hiểu ở các khía cạnh khác nhau. Có thể kể đến các công trình nghiên cứu sau: “Vị trí, vai trò của Viện kiểm sát trong tố tụng dân sự Việt Nam hiện hành”, và Nhận thức đúng thẩm quyền và trách nhiệm của Viện kiểm sát nhân dân trong Bộ luật Tố tụng dân sự của tác giả Khuất Văn Nga, “Vị trí, vai trò Viện kiểm sát trong tố tụng dân sự theo yêu cầu cải cách tư pháp” của tác giả Nguyễn Ngọc Khánh, Luận văn thạc sĩ “Nhiệm vụ quyền hạn của Viện kiểm sát nhân dân trong tố tụng dân sự Việt Nam” của tác giả Phùng Thanh Hà năm 2014; “Kết luận của TS. Khuất Văn Nga – Nguyên Phó Viện trưởng Viện kiểm sát nhân dân tối cao tại Hội nghị sơ kết 1 năm thực hiện Bộ luật Tố tụng dân sự về thực hiện các quy định về quyền và trách nhiệm của Viện kiểm sát nhân dân trong tố tụng dân sự”; Luận văn thạc sĩ “Nhiệm vụ quyền hạn của Kiểm sát viên trong việc giải quyết vụ án dâm sự trên địa bàn tỉnh Sơn La” của tác giả Hà Bích Diệp năm 2018; Luận văn thạc sĩ “Kiểm sát giải quyết vụ án dân sự từ thực tiễn thực hiện tại các Viện kiểm sát nhân dân ở tỉnh Quảng Ninh” của tác giả Phạm Thị Hoa năm 2019,… Qua việc nghiên cứu những công trình bài viết nêu trên, thấy được các tác giả đã nghiên cứu trên những góc độ khác nhau ở các lĩnh vực chung nhất về nguyên tắc tổ chức quyền lực nhà nước, các vấn đề về chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn của Viện kiểm sát trong tố tụng dân sự dưới góc độ của Luật nhà nước, hoặc có công trình, bài viết tuy có trực tiếp đề cập đến vấn đề này, nhưng do thời điểm nghiên cứu đã lâu nên không cập nhật được những vấn đề đang đặt ra trong lý luận và thực tiễn hiện nay.
3. Mục tiêu, nhiệm vụ của luận văn
3.1. Mục tiêu nghiên cứu
Mục tiêu của việc nghiên cứu đề tài là làm rõ những quy định của pháp luật hiện hành về kiểm sát giải quyết vụ việc dân sự của Viện kiểm sát nhân dân, đánh giá tính khoa học và thực tiễn của pháp luật, từ đó làm căn cứ cho việc kiến nghị, giải pháp hoàn thiện pháp luật, đảm bảo các quy định pháp luật được đầy đủ, chính xác, đảm bảo việc giải quyết các vụ việc đúng đắn, kịp thời, nghiêm chỉnh.
3.2. Nhiệm vụ nghiên cứu
Từ việc xác định được mục tiêu nêu trên, luận văn có nhiệm vụ:
– Làm rõ cơ sở của việc quy định nhiệm vụ, quyền hạn của Viện kiểm sát nhân dân trong kiểm sát giải quyết vụ việc dân sự;
– Trình bày thực tế việc kiểm sát giải quyết các vụ việc dân sự tại địa phương, cụ thể là ở Viện kiểm sát nhân dân huyện Hữu Lũng, tỉnh Lạng Sơn;
– Đề xuất giải pháp nhằm thực hiện tốt kiểm sát giải quyết vụ việc dân sự của Viện kiểm sát nhân dân nói chung và của Viện kiểm sát nhân dân huyện Hữu Lũng, tỉnh Lạng Sơn nói riêng trong thời gian tới, đảm bảo lợi ích của Nhà nước, quyền, lợi ích hợp pháp của cơ quan, tổ chức, cá nhân.
4. Đối tượng, phạm vi nghiên cứu của luận văn
4.1. Đối tượng nghiên cứu
Những quy định của pháp luật về nhiệm vụ, quyền hạn của Viện kiểm sát nhân dân trong kiểm sát giải quyết các vụ việc dân sự và thực tiễn áp dụng những quy định này.
4.2. Phạm vi nghiên cứu
Luận văn tập trung nghiên cứu vấn đề lý luận về kiểm sát giải quyết các vụ việc dân sự theo những quy định của pháp luật hiện hành (Luật tổ chức Viện kiểm sát nhân dân năm 2014, Bộ luật tố tụng dân sự năm 2015 và một số văn bản hướng dẫn thi hành), và thực tiễn áp dụng tại Viện kiểm sát nhân dân huyện Hữu Lũng, tỉnh Lạng Sơn, số liệu thống kê lấy từ năm 2015 đến năm 2019. Trong phạm vi nghiên cứu của luận văn, tác giả chỉ nghiên cứu về kiểm sát giải quyết vụ việc dân sự theo thủ tục sơ thẩm và kháng nghị phúc thẩm, không nghiên cứu đến thủ tục phúc thẩm và tái thẩm và giám đốc thẩm do không thuộc thẩm quyền của Viện kiểm sát nhân dân huyện Hữu Lũng, tỉnh Lạng Sơn.
5. Cơ sở lý luận và phương pháp nghiên cứu
5.1. Cơ sở lý luận
Đề tài được thực hiện trên cơ sở lý luận và phương pháp luận của chủ nghĩa Mác – Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh về Nhà nước pháp luật, đường lối quan điểm của Đảng và Nhà nước ta về xây dựng Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa của nhân dân, do nhân dân, vì nhân dân.
5.2. Phương pháp nghiên cứu
Dựa trên cơ sở phương pháp luận chủ nghĩa duy vật biện chứng và chủ nghĩa duy vật lịch sử của triết học Mác – Lênin, các khoa học chuyên ngành khác đặc biệt là khoa học về Lý luận lịch sử nhà nước và pháp luật, chú trọng đến phương pháp phân tích, tổng hợp, thống kê, so sánh, kết hợp lý luận và thực tiễn.
6. Đóng góp mới về khoa học của luận văn
– Phân tích và làm rõ được cơ sở lý luận và thực tiễn trong pháp luật về nhiệm vụ, quyền hạn của Viện kiểm sát nhân dân về công tác kiểm sát giải quyết vụ việc dân sự.
– Đề xuất những phương hướng cơ bản nhằm hoàn thiện pháp luật và các giải pháp bảo đảm thực hiện tốt công tác kiểm sát giải quyết vụ việc dân sự.
7. Ý nghĩa lý luận và thực tiễn của luận văn
– Góp phần làm sáng tỏ về lý luận cũng như thực trạng pháp luật về kiểm sát giải quyết vụ việc dân sự từ đó góp phần tiếp tục đổi mới nhiệm vụ, quyền hạn và việc hoàn thiện mô hình hoạt động của VKSND trong tố tụng dân sự.
– Nâng cao chất lượng kiểm sát giải quyết các vụ việc dân sự. Đảm bảo cho việc giải quyết các vụ việc dân sự của Tòa án khách quan, có căn cứ, đúng pháp luật.
– Đề tài có thể được sử dụng làm tài liệu nghiên cứu, tham khảo cho các nhà khoa học, những người làm công tác thực tiễn, đồng thời có thể được sử dụng cho việc nghiên cứu, giảng dạy cho các cơ sở đào tạo khoa học pháp lý.
– Đề tài là nguồn tài liệu để phản ánh một số vấn đề từ thực tế giúp cho liên ngành VKS – Tòa án nghiên cứu khi ban hành các thông tư, hướng dẫn các vấn đề còn bất cập trong việc áp dụng, thực hiện BLTTDS trong thời gian tới. Đồng thời, đề xuất với cơ quan nhà nước có thẩm quyền tiếp tục chỉnh lý, sửa đổi, bổ sung, tiếp tục hoàn thiện BLTTDS, nhằm đảm bảo cho pháp luật tố tụng dân sự được thực hiện nghiêm chỉnh và thống nhất trong toàn quốc.
8. Kết cấu của luận văn
Ngoài phần mở đầu, kết luận và danh mục tài liệu tham khảo, nội dung của luận văn gồm 2 chương:
Chương 1. Những vấn đề chung về kiểm sát giải quyết vụ việc dân sự.
Chương 2. Thực tiễn kiểm sát giải quyết các vụ việc dân sự tại Viện kiểm sát nhân dân huyện Hữu Lũng, tỉnh Lạng Sơn và kiến nghị nhằm hoàn thiện pháp luật, bảo đảm thực hiện tốt kiểm sát giải quyết vụ việc dân sự.
Định dạng | Link tải |