[Luận văn 2019] Pháp luật về hợp đồng lao động và thực tiễn thi hành tại Công ty TNHH Toyo Ink Compounds Việt Nam – ThS. Nguyễn Thúy Quỳnh

LỜI MỞ ĐẦU

1. Lý do phải nghiên cứu đề tài

Trong quan hệ lao động nói riêng và quan hệ xã hội nói chung pháp luật có vai trò quan trọng trong việc tạo ra các hành lang pháp lý góp phần điều chỉnh các hành vi ứng xử của con người, hướng tới duy trì một trật tự xã hội ổn định, hài hòa. Trong đó, một trong những nội dung mà pháp luật lao động cần thiết phải điều chỉnh là HĐLĐ.

Hiện nay, nền kinh tế thị trường ở Việt Nam ngày càng phát triển và có xu hướng hội nhập với nền kinh tế toàn cầu, đặt ra một thách thức mới cho Việt Nam về việc phải có một hành lang pháp lý hoàn thiện, phù hợp với pháp luật trong nước và ngoài nước. Trong đó, những điều ước quốc tế ký kết giữa Việt Nam và Tổ chức Lao động Quốc tế (ILO) có tác động mạnh mẽ đến pháp luật lao động quốc gia Cụ thể, những quy định về HĐLĐ đã và đang góp phần vào việc bảo đảm quyền tự chủ của NSDLĐ trong tổ chức, quản lý lao động cũng như quyền tự do lựa chọn việc làm của NLĐ; duy trì, bảo vệ thị trường lao động ổn định, lành mạnh và làm cơ sở nền tảng cho sự tăng trưởng kinh tế đất nước.

Tuy nhiên, căn cứ vào thực tiễn thi hành trong thời gian vừa qua, không thể phủ nhận pháp luật về HĐLĐ còn một số vướng mắc nhất định, gây khó khăn cho các bên trong quan hệ lao động cũng như bất cập trong công tác thanh tra, kiểm tra vi không còn phù hợp với thực tiễn hiện nay. Mặc dù BLLĐ năm 2012 hiện nay đã có nhiều văn bản hướng dẫn thi hành về hợp đồng lao động song thực tế thực hiện còn nhiều quy định chưa rõ ràng bất hợp lý tại từng thời điểm.

Với kinh nghiệm thực tiễn của bản thân khi có cơ hội được công tác tại Công ty TNHH Toyo Ink Compounds Việt Nam, tác giả đã có điều kiện tìm hiểu các quy định của pháp luật lao động hiện hành về HĐLĐ và nhận thấy còn tồn tại một số vướng mắc như nội dung của HĐLĐ chưa được cụ thể, rõ ràng việc quy định về việc điều chuyển lao động chưa hợp lý, quy định về chấm dứt hợp đồng lao động gây khó khăn cho các doanh nghiệp khi áp dụng trong thực tế…

Vì những lý do trên, tác giả đã lựa chọn vấn đề “Pháp luật về hợp đồng lao động và thực tiễn thi hành tại Công ty TNHH Toyo Ink Compounds Việt Nam” làm đề tài nghiên cứu luận văn cấp thạc sỹ. Tác giả hy vọng kết quả nghiên cứu của mình tại một doanh nghiệp cụ thể sẽ có giá trị hệ thống hóa các quy định của pháp luật về HĐLĐ hiện hành, trên cơ sở đó chỉ ra những tồn tại, bất cập đang tồn tại trong thực tiễn quản lý của Công ty TNHH Toyo Ink Compounds Việt Nam. Đó chính là những lý do để tác giả đề xuất một số kiến nghị nhằm hoàn thiện pháp luật về HĐLĐ và một số giải pháp nâng cao tính khả thi tại Công ty TNHH Toyo Ink Compounds Việt Nam.

2. Quá trình nghiên cứu đề tài tính đến thời điểm hiện tại

Có thể nói pháp luật về HĐLĐ đã và đang được nhiều tác giả quan tâm nghiên cứu. Một số công trình nghiên cứu tiêu biểu như:

Luận văn “Một số vấn đề lý luận và thực tiễn về hợp đồng lao động” của ThS. Phạm Thị Thúy Nga năm 2001;

Luận án “Hợp đồng lao động trong cơ chế thị trường ở Việt Nam” của TS. Nguyễn Hữu Chí năm 2002;

Khóa luận tốt nghiệp của tác giả Triệu Phương Anh với đề tài: “Vi phạm pháp luật trong việc giao kết và thực hiện hợp đồng lao động” năm 2004;

Luận văn thạc sỹ của tác giả Nguyễn Thị Ngọc (2006) với đề tài “Chấm dứt hợp đồng lao động và hậu quả pháp lý của nóở” của khoa luật – Đại học Quốc gia Hà Nội;

Khóa luận tốt nghiệp của tác giả Vũ Thị Mai Anh về “Hợp đồng lao động – một số vấn đề cần sửa đổi, bổ sung trong Bộ luật Lao động” năm 2009;

Luận án “Pháp luật về đơn phương chấm dứt HĐLĐ – những vấn đề lý luận và thực tiễn” của TS. Nguyễn Thị Hoa Tâm năm 2013;

Luận văn “Pháp luật về chấm dứt hợp đồng lao động qua thực tiễn thực hiện tại các doanh nghiệp thuộc các khu công nghiệp, khu chế xuất thành phố Hà Nội” của ThS. Trương Hồng Dương năm 2015;

Luận văn “Bảo vệ quyền lợi người lao động trong trường hợp chấm dứt hợp đồng lao động” của ThS. Nguyễn Thị Ngọc Trâm năm 2015;

Các luận án luận văn khóa luận này đã phân tích được những vấn đề lý luận về HĐLĐ, nhận xét một số bất cập và đề xuất các giải pháp hoàn thiện các quy định hiện hành về HĐLĐ cũng như nâng cao hiệu quả thi hành pháp luật về HĐLĐ ở Việt Nam.

Ngoài ra, ở cấp độ bài bảo, bài đăng tạp chí, có thể kể đến một số công trình tiêu biểu như:

“Một số kiến nghị sửa đổi bổ sung quy định về hợp đồng lao động trong Bộ luật Lao động” của PGS TS Nguyễn Hiển Phương

“Một số ý kiến liên quan đến các quy định về hợp đồng lao động” của TS. Đỗ Ngân Bình;

“Những vấn đề cần sửa đổi về hợp đồng lao động trong Bộ luật Lao động” của PGS. TS. Trần Thị Thúy Lâm,…

Những công trình nghiên cứu kể trên đã cung cấp các cách tiếp cận khác nhau về pháp luật HĐLĐ, cũng như đưa ra nhiều kiến nghị có giá trị về từng khía cạnh cụ thể của pháp luật HĐLĐ như: giao kết HĐLĐ, thực hiện HĐLĐ, chấm dứt HĐLĐ, nhưng cho đến thời điểm hiện tại chưa có công trình nào nghiên cứu về thực tiễn thi hành pháp luật về HĐLĐ tại một công ty có 100% vốn đầu tư nước ngoài như Công ty TNHH Toyo Ink Compounds Việt Nam. Vì vậy, đề tài nghiên cứu về “Pháp luật về hợp đồng lao động và thực tiễn thi hành tại Công ty TNHH Toyo Ink Compounds Việt Nam” hoàn toàn đáp ứng tính mới của đề tài, cần thiết trong bối cảnh hiện nay.

3. Mục đích nghiên cứu đề tài

Thứ nhất, nghiên cứu một số vấn đề lý luận liên quan đến HĐLĐ và pháp luật về HĐLĐ;

Thứ hai, phân tích và đánh giá thực trạng pháp luật hiện hành về HĐLĐ và thực tiễn thi hành tại Công ty TNHH Toyo Ink Compounds Việt Nam;

Thứ ba, trên cơ sở phân tích đánh giá thực trạng pháp luật hiện hành về HĐLĐ và thực tiễn thi hành tại Công ty TNHH Toyo Ink Compounds Việt Nam, đề xuất một số kiến nghị cụ thể nhằm góp phần hoàn thiện pháp luật về HĐLĐ và một số giải pháp nhằm nâng cao hiệu quả thi hành pháp luật về HĐLĐ tại Công ty TNHH Toyo Ink Compounds Việt Nam.

4. Xác định đối tượng nghiên cứu và phạm vi nghiên cứu của đề tài

Về đối tượng nghiên cứu luận văn hướng tới các vấn đề sau:

Thứ nhất, nghiên cứu một số vấn đề lý luận về HĐLĐ và pháp luật về HÐLÐ

Thứ hai, phân tích thực trạng pháp luật hiện hành về HĐLĐ đồng thời kết hợp với việc đi sâu tìm hiểu, đánh giá thực tiễn thi hành một số nội dung của pháp luật về HĐLĐ tại Công ty TNHH Toyo Ink Compounds Việt Nam.

Thứ ba, trên cơ sở chỉ ra những điểm chưa hợp lý của pháp luật hiện hành về HĐLĐ, để xuất một số kiến nghị nhằm góp phần hoàn thiện pháp luật về HĐLĐ và một số giải pháp nhằm nâng cao hiệu quả thi hành pháp luật về HĐLĐ tại Công ty TNHH Toyo Ink Compounds Việt Nam.

Về phạm vi nghiên cứu trong điều kiện thời gian và quy mô còn hạn chế, đồng thời để phù hợp với đối tượng nghiên cứu đã được xác định, tác giả chủ yếu tập trung vào nghiên cứu hệ thống văn bản pháp luật lao động Việt Nam hiện hành liên quan đến HĐLĐ cũng như nghiên cứu thực tiễn áp dụng các quy định trên tại một doanh nghiệp cụ thể là Công ty TNHH Toyo Ink Compounds Việt Nam.

Với việc thu hẹp đối tượng và phạm vi nghiên cứu đã nêu tác giả mong muốn sẽ phân tích tương đối toàn diện về HĐLĐ dưới các góc độ lý luận, thực trạng pháp luật hiện hành và thực tiễn thi hành tại doanh nghiệp của mình, qua đó đề xuất được một số kiến nghị có giá trị tham khảo góp phần hoàn thiện pháp luật lao động Việt Nam khi điều chỉnh những vấn đề liên quan đến HĐLĐ và một số giải pháp giúp cho các doanh nghiệp khác có thể nâng cao hiệu quả thi hành pháp luật về HĐLĐ tại doanh nghiệp của mình.

5. Các phương pháp nghiên cứu được sử dụng để thực hiện đề tài

Trước tiên, luận văn được nghiên cứu trên cơ sở lý luận của Chủ nghĩa Mác – Lênin về nhà nước và pháp luật cũng như chủ trương, đường lối của Đảng và Nhà nước về quan hệ lao động trong nền kinh tế thị trường và hội nhập kinh tế quốc tế. Ngoài ra, để đi sâu và làm rõ từng nội dung cụ thể, tác giả có sử dụng phương pháp nghiên cứu lý luận, thống kê, phân tích, so sánh điều tra, khảo sát…

Bên cạnh đó, nội dung của luận văn được phân tích dựa trên cơ sở các quy định hiện hành của pháp luật về HĐLĐ, các tài liệu, báo cáo, bản án lao động cũng như các tài liệu khác liên quan về thực tiễn thi hành pháp luật về HĐLĐ tại Công ty TNHH Toyo Ink Compounds Việt Nam.

6. Giá trị khoa học và giá trị thực tiễn của luận văn

Về khoa học, luận văn có những đóng góp sau đây:

– Nghiên cứu nhằm làm sâu sắc thêm hệ thống các vấn đề lý luận xoay quanh những nội dung cơ bản của pháp luật về HĐLĐ.

– Phân tích và đánh giá pháp luật hiện hành về HĐLĐ.

Về mặt thực tiễn, luận văn có những đóng góp sau đây:

– Luận văn tổng hợp và đánh giá tình hình thi hành pháp luật về HĐLĐ tại Công ty TNHH Toyo Ink Compounds Việt Nam.

– Luận văn đề xuất một số giải pháp có thể áp dụng trong thực tiễn nhằm nâng cao hiệu quả thi hành pháp luật về HĐLĐ tại Công ty TNHH Toyo Ink Compounds Việt Nam.

7. Đề cương cơ bản của luận văn

Ngoài lời mở đầu kết luận và danh mục các tài liệu tham khảo, luận văn được chia thành 03 chương như sau:

Chương 1: HĐLĐ và pháp luật về HĐLĐ – những vấn đề lý luận.

Chương 2: Pháp luật hiện hành về HĐLĐ và thực tiễn thi hành tại Công ty TNHH Toyo Ink Compounds Việt Nam.

Chương 3: Một số kiến nghị nhằm góp phần hoàn thiện pháp luật về HĐLĐ và một số giải pháp nhằm nâng cao hiệu quả thi hành pháp luật về HĐLĐ tại Công ty TNHH Toyo Ink Compounds Việt Nam.