[Luận văn 2023] Điều kiện kết hôn và hậu quả pháp lý của các vi phạm điều kiện kết hôn theo pháp luật Việt Nam – ThS. Trần Hữu Doanh

[Luận văn 2023] Điều kiện kết hôn và hậu quả pháp lý của các vi phạm điều kiện kết hôn theo pháp luật Việt Nam – ThS. Trần Hữu Doanh

Mục lục

Tình hình nghiên cứu đề tài

Các quy định về điều kiện kết hôn mang ý nghĩa vô cùng quan trọng trong việc bảo đảm quyền kết hôn, một trong những quyền cơ bản của con người. Chính vì thế, chế định kết hôn nói chung và điều kiện kết hôn, hậu quả của việc vi phạm điều kiện kết hôn nói riêng đã được rất nhiều tác giả, nhà khoa học, cán bộ làm công tác thực tiễn nghiên cứu trong nhiều công trình khoa học, giáo trình giảng dạy, bài viết trên tạp chí và một số sách chuyên khảo. Dưới đây là một số công trình tiêu biểu như sau:

Nguyễn Thành Đạt (2021), Hủy kết hôn trái pháp luật và hậu quả pháp lý, Luận văn Thạc sĩ khoa Luật – Đại học Quốc gia Hà Nội. Luận văn đã trình bày, phân tích và đánh giá cụ thể các vấn đề liên quan đến hủy kết hôn trái pháp luật và hậu quả pháp lý của việc hủy kết hôn trái pháp luật theo quy định của pháp luật Việt Nam hiện hành. Từ đó, khẳng định được sự quan trọng của việc thực thi pháp luật Hôn nhân và gia đình, cũng như việc nâng cao ý thức của mỗi cá nhân về điều kiện kết hôn.

Phan Đình Dương (2019), Biện pháp xử lý việc kết hôn trái pháp luật – Thực trạng tại tỉnh Bắc Kạn, Luận văn Thạc sĩ chuyên ngành Luật Dân sự, trường Đại học Luật Hà Nội. Luận văn đã trình bày những vấn đề lý luận chung về biện pháp xử lý việc kết hôn trái pháp luật. Bên cạnh đó, luận văn cũng phân tích thực tiễn áp dụng pháp luật về xử lý việc kết hôn trái pháp luật trên địa bàn tỉnh Bắc Kạn, từ đó đưa ra một số kiến nghị nhằm hoàn thiện pháp luật và đề xuất một số giải pháp nhằm nâng cao hiệu quả thực thi pháp luật về vấn đề này.

Trần Đức Mạnh (2019), Thực tiễn thực hiện pháp luật về điều kiện kết hôn và giải pháp hạn chế nạn tảo hôn tại một số tỉnh miền núi phía Bắc, Luận văn Thạc sĩ chuyên ngành Luật Dân sự, trường Đại học Luật Hà Nội. Luận văn tập trung làm rõ những vấn đề lý luận và pháp luật về điều kiện tuổi kết hôn; phân tích thực tiễn thực hiện pháp luật về độ tuổi kết hôn tại các tỉnh Lào Cai, Hà Giang, Sơn La; từ đó đưa ra kiến nghị hoàn thiện pháp luật và đề xuất giải pháp nhằm hạn chế nạn tảo hôn tại các tỉnh này.

Đặng Thị Hồng Thái, (2018), Quy định của pháp luật hiện hành về điều kiện kết hôn và thực tiễn thi hành tại tỉnh Vĩnh Phúc, Luận văn Thạc sĩ chuyên ngành Luật Dân sự, trường Đại học Luật Hà Nội. Luận văn trình bày một số vấn đề lý luận về điều kiện kết hôn; phân tích quy định của pháp luật về điều kiện kết hôn trong Luật HN&GĐ năm 2014 và thực tiễn áp dụng trên địa bàn tỉnh Vĩnh Phúc; từ đó đưa ra kiến nghị nhằm hoàn thiện pháp luật và nâng cao hiệu quả thi hành pháp luật về vấn đề này.

Bùi Thị Mừng, (2011), Quyền kết hôn và ly hôn của phụ nữ Việt Nam và Thái Lan nhìn dưới góc độ so sánh luật, Tạp chí luật học số 2, năm 2011. Bài viết đã chỉ ra điểm khác biệt cơ bản trong quyền tự do kết hôn và ly hôn giữa phụ nữ Thái Lan và Việt Nam. Pháp luật Thái Lan, đặc biệt giáo lý đạo Hồi hầu như thể hiện sự phân biệt đối xử giữa nam và nữ, cho phép người đàn ông được lấy nhiều vợ, điều này ít nhiều ảnh hưởng đến quyền tự do kết hôn của người phụ nữ.

Huỳnh Thị Trúc Giang (2016), Kết hôn giả tạo và hướng xử lý trong giai đoạn chuyển tiếp giữa Luật HN&GĐ năm 2000 với Luật HN&GĐ năm 2014, Tạp chí Nhà nước và pháp luật, tr.36-41. Trong bài viết này, tác giả đã phân tích quy định về kết hôn giả tạo trong Luật HN&GĐ năm 2014. Thông qua đó, tác giả chỉ ra các vấn đề pháp lý phát sinh trong việc giải quyết kết hôn giả tạo trong giai đoạn chuyển tiếp giữa Luật HN&GĐ năm 2000 với Luật HN&GĐ năm 2014 và đề xuất các giải pháp khắc phục.

Nguyễn Thị Lan (2016), Chế định kết hôn theo Luật HN&GĐ năm 2014, Tạp chí Luật học, trang 23 – 30. Trong bài viết này, tác giả đã đề cập một số vấn đề cơ bản trong chế định kết hôn như: khái niệm, hủy việc kết hôn trái pháp luật, giải quyết trường hợp đăng ký kết hôn tại cơ quan không đúng thẩm quyền, hậu quả pháp lý của việc chung sống như vợ chồng. Trên cơ sở phân tích những điểm vướng mắc, bất cập của vấn đề này, tác giả đã đưa ra các giải pháp hoàn thiện pháp luật về kết hôn.

Nguyễn Ngọc Điện (2002), Bình luận khoa học Luật HN&GĐ, Nxb Trẻ thành phố Hồ Chí Minh. Đây là một công trình nghiên cứu tổng quan những vấn đề lý luận và thực tiễn về Luật HN&GĐ năm 2000. Tại tiết thứ 2, tác giả đã đề cập đến nội dung “kết hôn”, với các nội dung chi tiết của chế định kết hôn. Đặc biệt, tác giả có nhiều cách tiếp cận nội dung khá mới mẻ xung quanh vấn đề kết hôn như vấn đề “môi giới hôn nhân”, “khái niệm kết hôn”.

Từ nhiều hướng và mức độ tiếp cận khác nhau, các công trình nghiên cứu đã làm sáng tỏ một số vấn đề lý luận về điều kiện kết hôn, kết hôn trái pháp luật, để từ đó đưa ra những giải pháp nhằm hoàn thiện pháp luật. Tuy nhiên, chưa có bất kỳ một công trình nghiên cứu chuyên sâu và hệ thống hóa toàn diện những vấn đề lý luận điều kiện kết hôn. Mặt khác, các công trình này cũng chỉ mới đề cập đến biện pháp hủy kết hôn trái pháp luật, chưa có nghiên cứu tổng quát các hậu quả pháp lý khác của vi phạm điều kiện kết hôn và thực tiễn giải quyết từ đó làm rõ những vướng mắc, bất cập và nguyên nhân.