[Luận văn 2022] Thực trạng pháp luật và thực trạng giải quyết quan hệ kết hôn có yếu tố nước ngoài tại Việt Nam – ThS. Nguyễn Minh Tú
Định dạng | Link tải |
Mục lục
| MỤC LỤC | Trang |
|---|---|
| LỜI CAM ĐOAN | |
| DANH MỤC TỪ VIẾT TẮT | |
| MỞ ĐẦU | 1 |
| 1. Tính cấp thiết của đề tài | 1 |
| 2. Tình hình nghiên cứu đề tài | 2 |
| 3. Mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu của đề tài | 6 |
| 4. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu của đề tài | 6 |
| 5. Phương pháp luận và phương pháp nghiên cứu của đề tài | 7 |
| 6. Ý nghĩa lý luận và thực tiễn nghiên cứu của đề tài | 7 |
| 7. Kết cấu của đề tài | 8 |
| Chương 1: NHỮNG VẤN ĐỀ LÝ LUẬN VỀ QUAN HỆ KẾT HÔN CÓ YẾU TỐ NƯỚC NGOÀI | 9 |
| 1.1. Khái quát về quan hệ kết hôn có yếu tố nước ngoài | 9 |
| 1.1.1. Khái niệm quan hệ kết hôn có yếu tố nước ngoài | 9 |
| 1.1.2. Nguyên tắc cơ bản điều chỉnh pháp luật quan hệ kết hôn có yếu tố nước ngoài | 16 |
| 1.1.3. Phương pháp điều chỉnh quan hệ kết hôn có yếu tố nước ngoài | 17 |
| 1.1.4. Đặc trưng pháp luật điều chỉnh quan hệ kết hôn có yếu tố nước ngoài | 21 |
| Thứ nhất, Nguyên tắc áp dụng luật nơi tiến hành kết hôn | 22 |
| Thứ hai, Nguyên tắc áp dụng luật nhân thân | 24 |
| 1.2. Nguồn pháp luật điều chỉnh quan hệ kết hôn có yếu tố nước ngoài | 25 |
| 1.2.1. Pháp luật Việt Nam | 25 |
| 1.2.2. Điều ước quốc tế | 26 |
| Tiểu kết chương 1 | 28 |
| Chương 2: NỘI DUNG PHÁP LUẬT ĐIỀU CHỈNH QUAN HỆ KẾT HÔN CÓ YẾU TỐ NƯỚC NGOÀI TẠI VIỆT NAM | 29 |
| 2.1. Pháp luật Việt Nam hiện hành điều chỉnh quan hệ kết hôn có yếu tố nước ngoài tại Việt Nam | 29 |
| 2.1.1. Áp dụng pháp luật điều chỉnh quan hệ kết hôn có yếu tố nước ngoài tại Việt Nam | 29 |
| Thứ nhất, điều kiện về độ tuổi | 29 |
| Thứ hai, Sự tự nguyện của các bên khi đăng ký kết hôn | 30 |
| Thứ ba, điều kiện về sức khỏe | 30 |
| Thứ tư, việc kết hôn không thuộc một trong các trường hợp cấm kết hôn | 31 |
| Thứ năm, hủy kết hôn có YTNN trái pháp luật | 33 |
| 2.1.2. Thẩm quyền giải quyết quan hệ kết hôn có yếu tố nước ngoài tại Việt Nam | 33 |
| Thứ nhất, Thẩm quyền đăng kí kết hôn của Ủy ban nhân dân cấp huyện | 34 |
| Thứ hai, Thẩm quyền đăng kí kết hôn của Ủy ban nhân dân xã đối với các trường hợp kết hôn có YTNN ở vùng giáp biên giới nước láng giềng | 35 |
| Thứ ba, Thẩm quyền đăng kí kết hôn của cơ quan ngoại giao, cơ quan lãnh sự của Việt Nam ở nước ngoài | 36 |
| 2.1.3. Trình tự, thủ tục giải quyết quan hệ kết hôn có yếu tố nước ngoài tại Việt Nam | 37 |
| 2.2. Điều ước quốc tế Việt Nam là thành viên điều chỉnh quan hệ kết hôn có yếu tố nước ngoài | 41 |
| 2.2.1. Giải quyết xung đột pháp luật về điều kiện kết hôn có yếu tố nước ngoài | 43 |
| 2.2.2. Giải quyết xung đột pháp luật về nghi thức kết hôn có yếu tố nước ngoài | 44 |
| Tiểu kết chương 2 | 47 |
| Chương 3: THỰC TRẠNG GIẢI QUYẾT QUAN HỆ KẾT HÔN CÓ YẾU TỐ NƯỚC NGOÀI TẠI VIỆT NAM VÀ GIẢI PHÁP | 48 |
| 3.1. Thực trạng giải quyết quan hệ kết hôn có yếu tố nước ngoài tại Việt Nam | 48 |
| 3.1.1. Thực trạng pháp luật | 48 |
| 3.1.1.1. Thuận lợi | 48 |
| 3.1.1.2. Vướng mắc, bất cập | 49 |
| Thứ nhất, về điều kiện kết hôn | 49 |
| Thứ hai, về vấn đề hoạt động phòng vẫn khi đăng ký kết hôn | 50 |
| Thứ ba, xác định người mất năng lực hành vi dân sự khi kết hôn | 51 |
| 3.1.2. Thực tiễn giải quyết quan hệ kết hôn có yếu tố nước ngoài | 54 |
| 3.1.2.1. Những kết quả trong giải quyết quan hệ kết hôn có yếu tố nước ngoài tại Việt Nam | 54 |
| - Nguyên nhân tác động đến việc kết hôn có yếu tố nước ngoài | 56 |
| - Những kết quả không mong muốn phát sinh từ kết hôn có yếu tố nước ngoài | 60 |
| 3.1.2.2. Những tồn tại, hạn chế trong giải quyết quan hệ kết hôn có yếu tố nước ngoài tại Việt Nam | 62 |
| 3.2. Giải pháp hoàn thiện pháp luật, nâng cao hiệu quả giải quyết quan hệ kết có yếu tố nước ngoài tại Việt Nam | 63 |
| 3.2.1. Hoàn thiện pháp luật về kết hôn có yếu tố nước ngoài | 63 |
| 3.2.1.1. Hoàn thiện pháp luật trong nước | 63 |
| Thứ nhất, hoàn thiện quy định về điều kiện kết hôn | 63 |
| Thứ hai, hoàn thiện quy định về hoạt động phỏng vấn khi đăng ký kết hôn | 64 |
| Thứ ba, hoàn thiện quy định xác định người mất năng lực hành vi dân sự khi kết hôn | 65 |
| Thứ tư, hoàn thiện quy định về thời gian để nộp hồ sơ lại khi bị từ chối đăng ký kết hôn hoặc ghi chú kết hôn | 65 |
| 3.2.1.2. Mở rộng ký kết điều ước quốc tế | 66 |
| Thứ năm, hoàn thiện quy định về tổ chức thực hiện | 68 |
| 3.2.2. Giải pháp nâng cao hiệu quả giải quyết quan hệ kết có yếu tố nước ngoài tại Việt Nam | 69 |
| Thứ nhất, tăng cường công tác tuyên truyền, giáo dục ý thức người dân | 69 |
| Thứ hai, tăng cường công tác dạy nghề và giải quyết việc làm cho người lao động | 71 |
| Thứ ba, tăng cường mối quan hệ phối hợp giữa các ngành, các cấp liên quan | 72 |
| Thứ tư, tăng cường vai trò, trách nhiệm của các đoàn thể, các tổ chức xã hội đối với đoàn viên, hội viên | 72 |
| Thứ năm, tăng cường thanh tra, kiểm tra hoạt động đăng ký kết hôn có YTNN | 73 |
| Tiểu kết chương 3 | 76 |
| KẾT LUẬN | 77 |
| DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO | 79 |
Định dạng | Link tải |
Tình hình nghiên cứu đề tài
Vấn đề thực trạng pháp luật và thực trạng giải quyết quan hệ kết hôn có YTNN tại Việt Nam đã được các chuyên gia luật học nghiên cứu dưới nhiều khía cạnh khác nhau, trong đó phải kể đến một số công trình nghiên cứu sau đây
– Về sách, giáo trình:
+ Nguyễn Hồng Bắc, Nông Quốc Bình (2006), Quan hệ HN&GĐ có yếu tố nước ngoài ở Việt Nam trong thời kì hội nhập quốc tế, Nhà xuất bản Tư pháp. Trong sách đã phân tích làm rõ những vấn đề chung về quan hệ HN&GĐ có YTNN trong đó làm rõ về khái niệm, đặc trưng, các nguyên tắc cơ bản trong việc điều chỉnh quan hệ HN&GĐ có YTNN. Bên cạnh đó sách đã làm rõ quy định của pháp luật hiện hành điều chỉnh quan hệ HN&GĐ có YTNN. Đây là sách chuyên khảo có ý nghĩa tham khảo lớn, là nguồn lý luận cơ bản trong việc hoàn thiện đề tài.
+ Trường đại học Luật Hà Nội (2019), Giáo trình Tư pháp quốc tế, Nhà xuất bản Tư pháp. Trong giáo trình đã rình bày những nội dung cơ bản của môn học Tư pháp quốc tế, gồm tổng quan về tư pháp quốc tế, xung đột pháp luật, chủ thể của tư pháp quốc tế, tố tụng dân sự quốc tế, trọng tài quốc tế, quyền sở hữu tài sản, quyền sở hữu công nghiệp trong tư pháp quốc tế,… trong đó có nội dung về quan hệ HN&GĐ có YTNN làm cơ sở trong việc hoàn thiện cơ sở lý luận của luận văn.
– Về luận văn:
+ Nguyễn Thị Đà (2016), Pháp luật về kết hôn có yếu tố nước ngoài và thực tiễn thi hành tại tỉnh Bắc Giang, Luận văn thạc sĩ, Trường Đại Học Luật Hà Nội. Trong luận văn tác giả đã làm sáng tỏ những quy định về kết hôn có yếu tố nước ngoài theo quy định của Luật hôn nhân và gia đình năm 2014, Luật Hộ tịch năm 2014 và các văn bản hướng dẫn thi hành. Luận văn đã đánh giá những thuận lợi và khó khăn trong việc áp dụng các quy định về kết hôn có yếu tố nước ngoài, đồng thời phân tích thực trạng giải quyết việc kết hôn có yếu tố nước ngoài trên địa bàn tỉnh Bắc Giang. Qua đó đưa ra những giải pháp hoàn thiện pháp luật và cơ chế thực hiện việc kết hôn có yếu tố nước ngoài.
+ Đoàn Minh Phương (2017), Hoàn thiện các quy định pháp luật về kết hôn có yếu tố nước ngoài từ thực tiễn thi hành tại Việt Nam, Luận văn thạc sĩ Luật học, Đại học Quốc Gia Hà Nội. Trong luận văn đã tập trung nghiên cứu các quy định của pháp luật hiện hành và thực tiễn thi hành các quy định đó tại Việt Nam trong đó làm rõ khái niệm, đặc điểm, nguyên tắc của pháp luật điều chỉnh quan hệ kết hôn có YTNN. Đánh giá thực trạng pháp luật về kết hôn có YTNN và thực tiễn áp dụng tại Việt Nam Qua đó đánh giá và chỉ ra những điểm tiến bộ hay bất cập, chưa phù hợp của các quy định pháp luật Việt Nam hiện hành, so sánh với một số quy định theo pháp luật của một số quốc gia đồng thời kiến nghị những giải pháp nhằm hoàn thiện hơn các quy định pháp luật đối với vấn đề kết hôn có YTNN.
+ Nguyễn Thị Vân Anh (2019), Thực tiễn áp dụng pháp luật giải quyết quan hệ kết hôn giữa công dân Việt Nam với người nước ngoài, Luận văn thạc sĩ Luật học, Trường Đại Học Luật Hà Nội. Trong luận văn, tác giả đã làm sáng tỏ thêm những vấn đề lý luận về áp dụng pháp luật giải quyết quan hệ kết hôn giữa công dân Việt Nam và người nước ngoài, trong đó đã đánh giá thực trạng áp dụng pháp luật cũng như phát hiện điểm khó khăn, vướng mắc trong áp dụng pháp luật giải quyết quan hệ kết hôn giữa công dân Việt Nam và người nước ngoài. Bên cạnh đó, luận văn còn đưa ra một số giải pháp cơ bản mang tính định hướng hoàn thiện và tập trung đưa ra các giải pháp nâng cao hiệu quả áp dụng pháp luật giải quyết quan hệ kết hôn giữa công dân Việt Nam và người nước ngoài.
+ Nguyễn Thị Loan (2019), Kết hôn có yếu tố nước ngoài theo pháp luật HN&GĐ Việt Nam từ thực tiễn huyện Thạch Thất, Thành phố Hà Nội, Luận văn thạc sĩ Luật học, Học viện khoa học xã hội. Luận văn phân tích, đánh giá một cách khoa học những quy định của pháp luật HN&GĐ Việt Nam hiện hành về kết hôn có YTNN. Xác định những bất cập trong các quy định của pháp luật HN&GĐ Việt Nam về kết hôn có YTNN trên địa bàn cụ thể chưa được nghiên cứu như huyện Thạch Thất. Bên cạnh đó luận văn đã đề xuất một số kiến nghị sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật HN&GĐ năm 2014, Luật hộ tịch năm 2014 nhằm hoàn thiện hơn nữa các quy định của pháp luật về kết hôn có YTNN. Mặt khác, luận văn cũng đề xuất một số giải pháp nhằm nâng cao hiệu quả hoạt động của các thiết chế bảo đảm thực thi việc kết hôn có YTNN.
+ Nguyễn Thị Phương Dung (2021), Kết hôn có yếu tố nước ngoài và thực tiễn áp dụng pháp luật tại thành phố Hải Phòng, Luận văn thạc sĩ luật học, Đại học Quốc gia Hà Nội. Trong luận văn, tác giả đã phân tích cơ sở lý luận về đăng ký kết hôn có yếu tố nước ngoài như khái niệm, đặc điểm, các quy định của pháp luật hiện hành…. Luận văn đã đưa ra nhận xét, đánh giá về các quy định của pháp luật hiện hành liên quan đến kết hôn có yếu tố nước ngoài, các vấn đề liên quan phát sinh mà pháp luật chưa có quy định để điều chỉnh. Luận văn đã nêu được những khó khăn, vướng mắc trong quá trình thực hiện pháp luật, nguyên nhân của những khó khăn, vướng mắc. Từ đó, luận văn kiến nghị các giải pháp để hoàn thiện quy định của pháp luật về kết hôn có yếu tố nước ngoài, giải pháp để tổ chức thực hiện các quy định pháp luật có hiệu quả trên địa bàn thành phố Hải Phòng.
Về các bài báo, tạp chí chuyên ngành luật như: Nguyễn Hồng Bắc (2012), “Vi phạm pháp luật trong việc kết hôn giữa phụ nữ Việt Nam với người nước ngoài”, Tạp chí Luật học số 3/2012, tr. 3 – 11; Phùng Thị Kim Nga (2011), “Một số vướng mắc và giải pháp trong đăng ký kết hôn có yếu tố nước ngoài tại Việt Nam”, Tạp chí Dân chủ và pháp luật Số 6/2011, tr. 59 – 62, Trần Lệ Hoa (2013), “Hoàn thiện pháp luật về kết hôn có yếu tố nước ngoài”, Tạp chí dân chủ và pháp luật Số chuyên đề Sửa đổi, bổ sung Luật HN&GĐ năm 2000/2013, tr. 115 – 120; Trần Văn Duy (2011), “Hoàn thiện pháp luật về quan hệ kết hôn có yếu tố nước ngoài”, Tạp chí dân chủ và pháp luật, Số 2/2011, tr. 28 – 33; Bành Quốc Tuấn, Nguyễn Văn Tiến (2012), “Quan hệ hôn nhân có yếu tố nước ngoài tại Việt Nam – Nhìn từ góc độ thực tiễn”, Tạp chí khoa học Pháp luật Việt Nam số 05/2012, trang 34 -41 ….
Qua việc nghiên cứu tổng quan các công trình liên quan đến đề tài, hầu hết các công trình trên được nghiên cứu chủ yếu dưới góc độ tư pháp quốc tế hoặc với phạm vi rộng lớn nên chỉ mang tính khái quát, lý giải về xung đột pháp luật trong giải quyết quan hệ hôn nhân có yếu tố nước ngoài. Mặt khác, những công trình này hoặc thời gian công bố đã lâu hoặc chưa phản ánh, đánh giá toàn diện về kết hôn có yếu tố nước ngoài trong tình hình hiện nay, đặt trong bối cảnh Đảng ta thực hiện chiến lược cải cách tư pháp, Nhà nước ta đã ban hành Luật HN&GĐ 2014 mà một trong những nội dung quan trọng là việc kết hôn có yếu tố nước ngoài.
Như vậy, tác giả có thể khẳng định rằng thực trạng pháp luật và thực trạng giải quyết quan hệ kết hôn có YTNN tại Việt Nam được quan tâm nghiên cứu với nhiều hình thức và phương pháp khác nhau. Các công trình đã đánh giá chuyên sâu và làm rõ những vấn đề về mặt lý luận, thực tiễn các quy định pháp luật và thực tiễn giải quyết quan hệ kết hôn có YTNN tại Việt Nam tại Luật HN&GĐ năm 2014, Luật Hộ tịch năm 2014. Bên cạnh đó các công trình đã đưa ra những dẫn chứng các vụ việc cụ thể, phân tích, bình luận chỉ ra những vấn đề vướng mắc trên thực tế của từng chế định. Qua đó đề xuất những giải pháp khác nhau để hoàn thiện các quy định pháp luật điều chỉnh quan hệ kết hôn có YTNN.
Trên tinh thần tiếp thu có chọn lọc những tinh hoa của các công trình nghiên cứu đã công bố, đề tài tiếp tục nghiên cứu và làm rõ hơn về những vấn đề lý luận về quan hệ kết hôn có YTNN, thực tiễn quy phạm pháp luật, thực tiễn giải quyết quan hệ kết hôn có YTNN từ thực tiễn thi hành tại Việt Nam. Từ đó làm cơ sở cho việc đưa các kiến nghị hoàn thiện và nâng cao chất lượng giải quyết quan hệ kết hôn có YTNN từ thực tiễn thi hành tại Việt Nam.
Tải về tại đây để xem đầy đủ tài liệu
Định dạng | Link tải |