[Khóa luận 2024] Hậu quả pháp lý của hợp đồng vô hiệu theo quy định pháp luật Việt Nam – CN. Đinh Minh Tâm

[Khóa luận 2024] Hậu quả pháp lý của hợp đồng vô hiệu theo quy định pháp luật Việt Nam – CN. Đinh Minh Tâm

Mục lục

Tình hình nghiên cứu đề tài

Giải quyết hậu quả pháp lý của HĐ vô hiệu là một trong những vấn đề pháp lý kinh điển và phức tạp. Do đó, chủ đề này cũng đã nhận được nhiều sự quan tâm nghiên cứu như sau:

* Về sách chuyên khảo:

– Cuốn “Pháp luật hợp đồng trong lĩnh vực dân sự Việt Nam hiện đại” của Trường Đại học Luật, Đại học Huế (2021). Chương 2 của cuốn sách có đề cập tới quy định của PL và đưa ra một số đánh giá quy định về hậu quả pháp lý của HĐ vô hiệu. Tuy nhiên, tác giả chưa nghiên cứu về hậu quả pháp lý của HĐ vô hiệu do có đối tượng không thể thực hiện được, do PL chuyên ngành quy định, trong trường hợp có người thứ ba ngay tình. Ngoài ra, cuốn sách chưa đề cập tới khi áp dụng vào tranh chấp cụ thể thì gặp phải vướng mắc như thế nào?

* Về tạp chí:

– Bài viết “Giao dịch dân sự vô hiệu và giải quyết hậu quả giao dịch vô hiệu theo quy định của Bộ luật dân sự năm 2015” của tác giả Tưởng Duy Lượng Tạp chí Toà án nhân dân, số 1/2018. Bài viết đề cập đến hậu quả pháp lý của GDDS vô hiệu và thời hiệu yêu cầu Toà án tuyên bố GDDS vô hiệu. Tuy nhiên, do việc chỉ ra điểm mới so với BLDS 2005, phân tích, đánh giá thực trạng quy định và thực tiễn áp dụng quy định, cũng như kiến nghị hoàn thiện PL được giải quyết trong cùng một mục với dung lượng ngắn, không tách bạch các mục rõ ràng. Do đó, việc nghiên cứu vẫn chưa sâu, chưa giải quyết bao quát hết tất cả trường hợp, mới chỉ đưa ra ví dụ một trường hợp đặc thù

– Bài viết “Hậu quả pháp lý của hợp đồng vô hiệu theo pháp luật Việt Nam” của TS. Hồ Thị Vân Anh, Tạp chí Nghiên cứu lập pháp, đăng tải ngày 30/6/2021. Tác giả đánh giá thực trạng các quy định của PL về hậu quả pháp lý của hợp đồng vô hiệu và đưa ra kiến nghị. Tuy nhiên, bài viết mới chỉ ra bất cập ở khoản 2 và khoản 4 Điều 131 mà chưa chỉ ra bất cập ở các khoản còn lại trong điều luật về hậu quả pháp lý của HĐ vô hiệu, các kiến nghị còn ngắn, sơ sài và chưa đầy đủ.

– Bài viết “Hậu quả pháp lí khi giao dịch dân sự bị tuyên bố vô hiệu” của TS. Hoàng Thị Loan, Tạp chí Luật học, Trường Đại học Luật Hà Nội, Số 12/2022. Bài viết đề cập hậu quả pháp lí của GDDS vô hiệu, quan điểm về giải quyết hậu quả pháp lí và một số kiến nghị, đề xuất hoàn thiện quy định của PL về hậu quả pháp lí của GDDS vô hiệu. Tuy nhiên, tác giả chưa nghiên cứu hậu quả pháp lý trong trường hợp có người thứ ba ngay tình và chưa đánh giá thực tiễn áp dụng PL trong trường hợp này.

* Về luận án, luận văn, khóa luận:

– Luận án Tiến sĩ luật học “Giao dịch dân sự vô hiệu và việc giải quyết hậu quả pháp lý của giao dịch dân sự vô hiệu” của tác giả Nguyễn Văn Cường (2005), Trường Đại học Luật Hà Nội. Tác giả đã tập trung nghiên cứu các quy định của PL về GDDS vô hiệu và việc giải quyết hậu quả pháp lý của GDDS vô hiệu, nghiên cứu thực tiễn giải quyết hậu quả pháp lý của TAND, làm sáng tỏ thêm lý luận còn nhiều quan điểm khác nhau, kiến nghị hoàn thiện PL. Mặc dù bài viết tương đối toàn diện nhưng lại dựa trên BLDS 1995 để thực hiện luận án. Trong khi, việc lựa chọn nghiên cứu vấn đề này trong bối cảnh BLDS 2015 hiện hành đang thực sự cần thiết.

– Luận văn Thạc sĩ luật học “Giao dịch dân sự vô hiệu và hậu quả pháp lý của giao dịch dân sự vô hiệu” của tác giả Trịnh Thị Hòa (2017). Tác giả nghiên cứu lý luận cơ bản về GDDS vô hiệu và hậu quả pháp lý của GDDS vô hiệu, thực trạng quy định PL và áp dụng PL về GDDS vô hiệu, những tồn tại và kiến nghị hoàn thiện quy định về GDDS vô hiệu. Mặc dù tên đề tài liên quan tới hậu quả pháp lý của GDDS vô hiệu nhưng vấn đề này chỉ được nhắc đến sơ sài và gói gọn ở phần lý luận. Đó là đưa ra cơ sở để xác định hậu quả pháp lý, chỉ ra một số dạng hậu quả pháp lý cụ thể, phân tích sự khác biệt của hậu quả pháp lý trong GDDS vô hiệu tương đối và GDDS vô hiệu tuyệt đối tương ứng trong các trường hợp khi GDDS chưa được thực hiện, đã được thực hiện hoặc đang thực hiện. Còn phần thực trạng PL, thực tiễn PL và kiến nghị hoàn thiện PL hoàn toàn không được nhắc tới.

– Khóa luận tốt nghiệp “Hậu quả pháp lý của giao dịch dân sự vô hiệu theo quy định pháp luật hiện hành” của tác giả Nguyễn Thị Hương (2011). Tác giả nghiên cứu những quy định chung về hậu quả pháp lý của GDDS vô hiệu theo PL hiện hành, từ đó kiến nghị hoàn thiện PL. Tuy nhiên, phần đánh giá thực trạng PL và khi áp dụng vào giải quyết tranh chấp cụ thể có vướng mắc gì thì không được làm rõ, còn chưa sâu. Thêm nữa, mặc dù tên mục 2.2 ở chương 2 là “Một số trường hợp cụ thể về hậu quả pháp lý của giao dịch dân sự vô hiệu” nhưng tác giả lại phân tích các trường hợp GDDS vô hiệu từ Điều 128 đến Điều 134 của BLDS 2005.

Như vậy, có thể thấy các công trình nghiên cứu trên đây đã đạt được nhiều thành công nhất định, tuy vậy vẫn còn ít công trình nghiên cứu riêng về hậu quả pháp lý của HĐ vô hiệu, mà nghiên cứu chủ yếu là hậu quả pháp lý của GDDS vô hiệu. Vì thế, người viết chọn đề tài như một công trình nghiên cứu toàn diện và hệ thống về “Hậu quả pháp lý của hợp đồng vô hiệu theo quy định pháp luật Việt Nam – từ lý luận đến thực tiễn”.

Tải về tại đây để xem đầy đủ tài liệu