[Luận văn 2018] Điều kiện có hiệu lực của di chúc theo BLDS 2015 – ThS. Lê Thị Mỹ Lanh
Định dạng | Link tải |

Mục lục
| MỤC LỤC | Trang |
|---|---|
| LỜI CẢM ƠN | |
| LỜI CAM ĐOAN | |
| DANH MỤC TỪ VIẾT TẮT | |
| PHẦN MỞ ĐẦU | 1 |
| 1. Tính cấp thiết của việc nghiên cứu đề tài | 1 |
| 2. Tình hình nghiên cứu đề tài | 2 |
| 3. Phạm vi nghiên cứu của luận văn | 3 |
| 4. Nhiệm vụ nghiên cứu của luận văn | 3 |
| 5. Phương pháp nghiên cứu | 3 |
| 6. Kết quả đạt được và những điểm mới của luận văn | 4 |
| 7. Bố cục của luận văn | 4 |
| Chương 1: MỘT SỐ VẤN ĐỀ CHUNG VỀ DI CHÚC | 5 |
| 1.1. Khái niệm di chúc | 5 |
| 1.2. Đặc điểm của di chúc | 7 |
| 1.3. Thừa kế theo di chúc và vai trò của di chúc trong việc thực hiện pháp luật về thừa kế | 9 |
| 1.3.1. Thừa kế theo di chúc | 9 |
| 1.3.2. Vai trò của di chúc trong việc thực hiện pháp luật về thừa kế | 12 |
| 1.4. Khái niệm về điều kiện có hiệu lực của di chúc | 13 |
| KẾT LUẬN CHƯƠNG 1 | 18 |
| Chương 2: CÁC ĐIỀU KIỆN CÓ HIỆU LỰC CỦA DI CHÚC THEO QUY ĐỊNH CỦA BỘ LUẬT DÂN SỰ NĂM 2015 | 19 |
| 2.1. Điều kiện để di chúc được xác định là di chúc hợp pháp | 20 |
| 2.1.1. Điều kiện về chủ thể | 20 |
| 2.1.2. Điều kiện về ý chí của người lập di chúc | 26 |
| 2.1.3. Điều kiện về nội dung của di chúc | 28 |
| 2.1.4. Điều kiện về hình thức của di chúc | 36 |
| 2.2. Điều kiện thi hành | 42 |
| 2.2.1. Người thừa kế có tên trong di chúc phải còn sống vào thời điểm mở thừa kế | 43 |
| 2.2.2. Di sản phải còn vào thời điểm mở thừa kế | 44 |
| 2.2.3. Người thừa kế có tên trong di chúc không bị tước quyền hưởng di sản theo quy định tại khoản 1 Điều 621 BLDS 2015 | 45 |
| 2.2.4. Người thừa kế có tên trong di chúc không từ chối quyền hưởng di sản | 46 |
| KẾT LUẬN CHƯƠNG 2 | 48 |
| Chương 3: THỰC TRẠNG GIẢI QUYẾT TRANH CHẤP VỀ ĐIỀU KIỆN CÓ HIỆU LỰC CỦA DI CHÚC, NHỮNG BẤT CẬP VÀ KIẾN NGHỊ HOÀN THIỆN PHÁP LUẬT VỀ ĐIỀU KIỆN CÓ HIỆU LỰC CỦA DI CHÚC | 49 |
| 3.1. Thực trạng giải quyết những tranh chấp về thừa kế theo di chúc tại Tòa án nhân dân | 49 |
| 3.1.1. Tranh chấp về tính hợp pháp của di chúc liên quan đến yếu tố người lập di chúc biết chữ hay không biết chữ, trình tự thủ tục chứng thực di chúc | 50 |
| 3.1.2. Tranh chấp về hiệu lực của di chúc liên quan đến nội dung của di chúc, người lập di chúc định đoạt cả đối với tài sản không thuộc sở hữu của mình | 56 |
| 3.1.3. Di chúc do người khác viết hộ, có người làm chứng, chứng thực, một phần di chúc bị vô hiệu do định đoạt tài sản không thuộc sở hữu của mình | 58 |
| 3.1.4. Người để lại di sản lập 2 bản di chúc | 63 |
| 3.2. Một số bất cập trong quy định của pháp luật về điều kiện có hiệu lực của di chúc và kiến nghị hoàn thiện | 67 |
| 3.2.1. Về chủ thể lập di chúc | 67 |
| 3.2.2. Về di chúc miệng | 67 |
| 3.2.3. Về di chúc chung của vợ chồng | 68 |
| 3.2.4. Về di sản dùng làm nơi thờ cúng | 70 |
| KẾT LUẬN CHƯƠNG 3 | 72 |
| KẾT LUẬN LUẬN VĂN | 73 |
| DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO | 74 |
Định dạng | Link tải |
Tình hình nghiên cứu đề tài
Thừa kế theo di chúc nói chung và điều kiện có hiệu lực của di chúc nói riêng luôn luôn là những vấn đề phức tạp.
Pháp luật Việt Nam qua các thời kỳ, có những quy định khác nhau về điều kiện có hiệu lực của di chúc: Thông tư số 81-TANDTC ngày 24/7/1981 hướng dẫn giải quyết các tranh chấp về quyền thừa kế; Pháp lệnh thừa kế ngày 30/8/1990; BLDS 1995, BLDS 2005, BLDS 2015. Tương ứng với mỗi thời kỳ pháp luật, có các công trình khoa học nghiên cứu liên quan về điều kiện có hiệu lực của di chúc có nội dung phù hợp với quy định của pháp luật hiện hành tại thời điểm nghiên cứu.
Trước khi Bộ luật Dân sự năm 2015 được ban hành, có một số khóa luận của sinh viên và luận văn thạc sỹ viết về thừa kế theo di chúc như: Nguyễn Hồng Nam, luận văn thạc sỹ 2005 với đề tài “Điều kiện có hiệu lực của di chúc”; Nguyễn Thị Phương Thanh, luận văn thạc sỹ với đề tài “Áp dụng pháp luật dân sự về hiệu lực của di chúc trong thực tiễn xét xử của Tòa án”; đặc biệt là công trình nghiên cứu khoa học của Thầy Phạm Văn Tuyết, Luận án tiến sỹ (2003) với đề tài “Thừa kế theo di chúc theo quy định của Bộ luật Dân sự Việt Nam”.
Bộ luật Dân sự 2015 được ban hành (hiệu lực pháp luật ngày 01/01/2017), có các công trình nghiên cứu của các Thầy, Cô như: Phùng Trung Tập, Luật Dân sự Việt Nam bình giải và áp dụng Luật thừa kế; Nguyễn Văn Cừ và Trần Thị Huệ (chủ biên), Bình luận khoa học Bộ luật dân sự năm 2015; Nguyễn Minh Tuấn (chủ biên), Bình luận khoa học Bộ luật dân sự năm 2015… Những công trình này nghiên cứu tổng thể các quy định của BLDS 2015 trong đó có các quy định về thừa kế, hoặc nghiên cứu về thừa kế ở phạm vi rộng, mà không tập trung nghiên cứu sâu về các điều kiện có hiệu lực của di chúc. Chưa có một công trình khoa học nào nghiên cứu chuyên sâu về điều kiện có hiệu lực của di chúc theo quy định của Bộ luật này.
Vì vậy, học viên lựa chọn đề tài “Điều kiện có hiệu lực của di chúc theo quy định của Bộ luật dân sự năm 2015” để thực hiện luận văn thạc sĩ luật học là hoàn toàn độc lập.
3. Phạm vi nghiên cứu của luận văn
Nội dung của luận văn không nghiên cứu toàn diện những quy định của pháp luật về thừa kế theo di chúc, mà chỉ nghiên cứu về điều kiện có hiệu lực của di chúc theo quy định của Bộ luật Dân sự năm 2015. Qua đó, học viên phân tích những quy định của pháp luật về chủ thể lập di chúc, ý chí của người lập di chúc, hạn chế quyền của người lập di chúc, nội dung và hình thức của di chúc theo quy định của Bộ luật Dân sự năm 2015. Qua nghiên cứu viết luận văn, học viên cũng nêu rõ những bất cập, những vấn đề cần phải sửa đổi, bổ sung Bộ luật Dân sự quy định về điều kiện có hiệu lực của di chúc.
4. Nhiệm vụ nghiên cứu của luận văn
– Luận văn nghiên cứu một cách có hệ thống về điều kiện có hiệu lực của di chúc theo quy định của Bộ luật Dân sự năm 2015.
– Luận văn tập trung nghiên cứu về điều kiện có hiệu lực của di chúc, tìm ra những điểm phù hợp với đời sống xã hội và những điểm cần phải sửa đổi, bổ sung các quy định về điều kiện có hiệu lực của di chúc theo quy định của Bộ luật Dân sự năm 2015.
– Qua nghiên cứu, học viên có những kiến nghị nhằm hoàn thiện một bước những quy định của pháp luật về điều kiện có hiệu lực của di chúc, giúp các nhà lập pháp bổ sung những quy định còn thiếu về điều kiện có hiệu lực của di chúc nhằm đáp ứng kịp thời những đòi hỏi của xã hội trong quan hệ thừa kế theo di chúc nói chung và điều kiện có hiệu lực của di chúc.
5. Phương pháp nghiên cứu
Luận văn sử dụng phương pháp luận của chủ nghĩa duy vật biện chứng và chủ nghĩa duy vật lịch sử. Bên cạnh đó, những phương pháp khoa học khác như: So sánh, phân tích, tổng hợp, thống kê cũng được sử dụng để giải quyết những vấn đề mà đề tài đã đặt ra.
Một số vụ án giải quyết tranh chấp về điều kiện có hiệu lực của di chúc được sử dụng có chọn lọc để bình luận làm rõ vấn đề về điều kiện có hiệu lực của di chúc.
6. Kết quả đạt được và những điểm mới của luận văn
– Luận văn phân tích có hệ thống những quy định pháp luật về điều kiện có hiệu lực của di chúc. Qua nghiên cứu, luận văn chỉ ra những quy định phù hợp về điều kiện có hiệu lực của di chúc và những điểm còn bất cập về điều kiện có hiệu lực của di chúc theo quy định của Bộ luật Dân sự năm 2015.
– Kết quả nghiên cứu đề tài, tác giả đã có những điểm mới sau đây:
+ Luận văn hệ thống hoá được những quy định pháp luật về điều kiện có hiệu lực của di chúc theo quy định của Bộ luật Dân sự năm 2015.
+ Luận văn phân tích những quy định về điều kiện có hiệu lực của di chúc, chỉ ra những hạn chế, những vấn đề còn thiếu của quy định pháp luật về điều kiện có hiệu lực của di chúc trong Bộ luật Dân sự năm 2015.
+ Luận văn chỉ ra được những bất cập trong quy định về điều kiện có hiệu lực của di chúc, đồng thời có những kiến nghị để các cơ quan Nhà nước có thẩm quyền ban hành những văn bản hướng dẫn cần thiết.
7. Bố cục của luận văn
Luận văn gồm 3 chương, ngoài ra có phần mở đầu, kết luận, danh mục tài liệu tham khảo và mục lục.
Tải về tại đây để xem đầy đủ tài liệu
Định dạng | Link tải |