[Luận văn 2023] Vai trò của pháp luật trong việc công nhận, tôn trọng, bảo vệ, bảo đảm quyền con người ở Việt Nam hiện nay – ThS. Nguyễn Thu Hương
Định dạng | Link tải |
Mục lục
| MỤC LỤC | Trang |
|---|---|
| LỜI CAM ĐOAN | |
| LỜI CẢM ƠN | |
| PHẦN MỞ ĐẦU | 1 |
| 1. Tính cấp thiết đề tài | 1 |
| 2. Tình hình nghiên cứu đề tài | 3 |
| 3. Mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu đề tài | 5 |
| 4. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu đề tài | 5 |
| 5. Các phương pháp nghiên cứu | 6 |
| 6. Ý nghĩa khoa học của luận văn | 6 |
| 7. Kết cấu của Luận văn | 7 |
| CHƯƠNG 1: MỘT SỐ VẤN ĐỀ LÝ LUẬN VỀ VAI TRÒ PHÁP LUẬT TRONG VIỆC CÔNG NHẬN, TÔN TRỌNG, BẢO VỆ, BẢO ĐẢM QUYỀN CON NGƯỜI | 8 |
| 1.1. Một số vấn đề lý luận về quyền con người | 8 |
| 1.1.1. Khái niệm quyền con người | 8 |
| 1.1.2. Nguồn gốc của quyền con người | 13 |
| 1.1.3. Nội dung quyền con người | 14 |
| 1.1.4. Công nhận, tôn trọng quyền con người | 15 |
| 1.1.5. Bảo vệ, bảo đảm quyền con người | 16 |
| 1.1.6. Phương pháp pháp luật công nhận, tôn trọng, bảo vệ, bảo đảm quyền con người | 17 |
| 1.2. Khái niệm vai trò của pháp luật trong việc công nhận, tôn trọng, bảo vệ, bảo đảm quyền con người | 18 |
| 1.3. Nội dung vai trò của pháp luật trong việc công nhận, tôn trọng quyền con người | 19 |
| 1.3.1. Nội dung vai trò của pháp luật trong việc công nhận, tôn trọng quyền con người | 19 |
| 1.3.2. Nội dung vai trò của pháp luật trong việc bảo vệ, bảo đảm quyền con người | 21 |
| 1.4. Các yếu tố ảnh hưởng đến vai trò của pháp luật trong việc công nhận, tôn trọng, bảo vệ, bảo đảm quyền con người | 27 |
| Kết luận Chương 1 | 34 |
| CHƯƠNG 2: THỰC TRẠNG VAI TRÒ CỦA PHÁP LUẬT TRONG VIỆC CÔNG NHẬN, TÔN TRỌNG, BẢO VỆ, BẢO ĐẢM QUYỀN CON NGƯỜI Ở VIỆT NAM HIỆN NAY | 35 |
| 2.1. Thực trạng vai trò pháp luật trong việc công nhận, tôn trọng, bảo vệ, bảo đảm quyền con người ở Việt Nam hiện nay | 35 |
| 2.1.1. Hiến pháp năm 2013 có vai trò quan trọng trong việc công nhận, tôn trọng, đảm bảo pháp lý vững chắc cho việc thực hiện quyền con người | 35 |
| 2.1.2. Hệ thống văn bản pháp luật ghi nhận và đảm bảo thực hiện quyền con người trên lĩnh vực kinh tế, chính trị | 39 |
| 2.1.3. Hệ thống các văn bản pháp luật ghi nhận và đảm bảo thực hiện quyền con người trên lĩnh vực văn hóa, xã hội | 44 |
| 2.1.4. Quyền con người đã được pháp luật ghi nhận và đảm bảo thực hiện trên lĩnh vực tư pháp | 48 |
| 2.2. Hạn chế | 48 |
| 2.2.1. Công tác tuyên truyền, giáo dục về vai trò của pháp luật trong việc công nhận, tôn trọng, bảo đảm, bảo vệ quyền con người còn nhiều hạn chế | 49 |
| 2.2.2. Hạn chế của pháp luật trong công nhận, tôn trọng, bảo vệ, bảo đảm quyền con người ở Việt Nam hiện nay | 49 |
| 2.3.3. Tổ chức thi hành pháp luật còn nhiều hạn chế | 51 |
| Kết luận chương 2 | 53 |
| CHƯƠNG 3: PHƯƠNG HƯỚNG NÂNG CAO VAI TRÒ CỦA PHÁP LUẬT TRONG VIỆC CÔNG NHẬN, TÔN TRỌNG, BẢO VỆ, BẢO ĐẢM QUYỀN CON NGƯỜI Ở VIỆT NAM HIỆN NAY | 54 |
| 3.1. Quan điểm nâng cao vai trò của pháp luật trong công nhận, tôn trọng, bảo đảm, bảo vệ quyền con người ở Việt Nam hiện nay | 54 |
| 3.1.1. Nâng cao vai trò của pháp luật trong việc bảo đảm, bảo vệ quyền con người phải gắn chặt với mục tiêu phát triển kinh tế - xã hội và cải thiện đời sống vật chất, tinh thần của nhân dân | 54 |
| 3.1.2. Nâng cao vai trò của pháp luật trong việc bảo đảm, bảo vệ quyền con người phải gắn chặt với công tác xây dựng và hoàn thiện hệ thống pháp luật | 55 |
| 3.1.3. Nâng cao vai trò của pháp luật trong việc bảo đảm, bảo vệ quyền con người phải đi đôi với mục tiêu xây dựng nhà nước pháp quyền Việt Nam xã hội chủ nghĩa | 56 |
| 3.2. Một số giải pháp cơ bản nâng cao vai trò của pháp luật trong việc công nhận, tôn trọng, bảo đảm, bảo vệ quyền con người ở Việt Nam hiện nay | 58 |
| 3.2.1. Tăng cường công tác tuyên truyền, giáo dục, nâng cao nhận thức của cán bộ, công chức nhà nước và mọi công dân về vai trò của pháp luật trong việc bảo đảm, bảo vệ quyền con người trong thực tiễn | 58 |
| 3.2.2. Không ngừng xây dựng, củng cố các thiết chế bảo đảm thực hiện quyền con người và các yếu tố thúc đẩy thực hiện quyền con người | 60 |
| 3.2.3. Nâng cao công tác nghiên cứu lý luận, hoàn thiện hệ thống pháp luật về bảo đảm quyền con người ở nước ta | 62 |
| 3.2.4. Tăng cường thực hiện chính sách pháp luật hợp tác quốc tế về quyền con người | 64 |
| 3.2.5. Tăng cường hiệu quả tổ chức thi hành pháp luật | 66 |
| Kết luận chương 3 | 69 |
| PHẦN KẾT LUẬN | 70 |
| DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO | 72 |
| Phụ lục | 73 |
| HỆ THỐNG HÓA CÁC QUY ĐỊNH CỦA PHÁP LUẬT VIỆT NAM VỀ QUYỀN CON NGƯỜI | 73 |
Định dạng | Link tải |
Tình hình nghiên cứu đề tài
Nhân quyền là một trong những trụ cột quan trọng mà Liên hợp quốc dành rất nhiều sự quan tâm, chú trọng để bảo vệ và phát triển. Tuy nhiên, xét đến cùng, giữ gìn an ninh, thúc đẩy phát triển trên mọi lĩnh vực cũng đều nhằm bảo đảm tối đa các quyền và tự do cơ bản của con người. Trên thế giới có 3 văn kiện pháp lý quan trọng, có giá trị như luật gốc quy định các nội dung cụ thể về quyền con người, đó là: Tuyên ngôn thế giới về nhân quyền 1948, Công ước quốc tế về các quyền kinh tế, xã hội và văn hóa năm 1966, Công ước quốc tế về các quyền dân sự và chính trị năm 1966.
Trong khu vực, khi chưa có hệ thống nhân quyền khu vực, một số tổ chức ở châu Á đã nỗ lực hoạt động nhằm khắc phục những thiếu hụt trên lĩnh vực nhân quyền, ở phạm vi hẹp hơn, năm 1994, Hội đồng Liên đoàn các quốc gia Arập đã cho ra mắt Hiến chương Ảrập về quyền con người (Hiến chương này vẫn chưa được thông qua), năm 2009, Hiệp hội các quốc gia Đông Nam Á (ASEAN) đã thành lập Uỷ ban liên chính phủ về nhân quyền ASEAN (AICHR)… Bên cạnh các tổ chức khu vực, các tổ chức liên khu vực cũng đặc biệt quan tâm nghiên cứu về vấn đề quyền con người.
Ở Việt Nam, quyền con người khá được quan tâm, chú trọng và đã có rất nhiều những công trình nghiên cứu của nhiều tác giả tiếp cận quyền con người theo nhiều góc độ khác nhau. Một số công trình nghiên cứu tiêu biểu có nội dung liên quan đến đề tài có thể kể đến như sau:
- Giáo trình “Lý luận và pháp luật về quyền con người” do GS.TSNguyễn Đăng Dung, TS Vũ Công Giao, Ths Lã Khánh Tùng đồng chủ biên.Giáo trình đã cung cấp cho người học sự hiểu biết tương đối đầy đủ về khái niệm quyền con người, về các kiến thức cơ bản của pháp luật quốc tế và pháp luật Việt Nam về quyền con người kèm với đó là một lượng kiến thức nhất định về lý luận (triết học, xã hội học, chính trị học…).
- Giáo trình “Hỏi – đáp về quyền con người, quyền và nghĩa vụ của công dân” của PGS.TS Vũ Công Giao. Cuốn sách đã đề cập đến vấn đề khái niệm quyền con người, nội dung của pháp luật nhân quyền quốc tế và cơ chế của Liên hợp quốc nhằm bảo đảm, thúc đẩy nhân quyền, nêu ra một số nội dung khái quát của một số quyền con người cơ bản theo pháp luật quốc tế và Việt Nam và khái quát về lịch sử, quan niệm và chính sách bảo đảm nhân quyền ở Việt Nam.
- Sách chuyên khảo “Bảo vệ và thúc đẩy quyền con người trong khu vực ASEAN” do GS.TS Nguyễn Đặng Dung và GS.TS Phạm Hồng Thái chủ biên. Cuốn sách đã phân tích chi tiết thực trạng nhân quyền tại từng nước trong khu vực, quá trình xây dựng những tiêu chuẩn, các thể chế khu vực bảo vệ và thúc đẩy quyền nhân quyền cũng như trách nhiệm của những chủ thể khác nhau ở ASEAN đối với công cuộc bảo vệ nhân quyền.
– Bài viết “Hoàn thiện cơ chế pháp lý bảo đảm quyền con người ở nước ta” của PGS.TS Lê Minh Thông. Bài viết đã tìm hiểu những mục tiêu của cơ chế pháp lý đảm bảo quyền con người trong các điều kiện của thế giới ngày nay. Trình bày những mặt còn hạn chế về tổ chức và hoạt động của tòa án khi nhu cầu phát triển dân chủ và cùng cổ chế độ pháp quyền trong đời sống xã hội, đảm bảo tự do, quyền lợi hợp pháp của công dân. Đề xuất ý kiến bên cạnh việc hoàn thiện pháp luật về quyền con người, Nhà nước còn phải xây dựng một hệ thống các phương tiện, công cụ bảo đảm quyền con người theo tinh thần của công ước quốc tế về các quyền dân sự và chính trị mà các quốc gia tham gia ký kết.
– Bài viết “Tiêu chí đánh giá mức độ và nhu cầu hoàn thiện pháp luật bảo vệ quyền con người ở Việt Nam” của PGS. TS Tường Duy Kiên.
– Ngoài ra còn có các luận văn, luận án như Luận văn “Bảo đảm và thúc đẩy quyền con người thông qua cơ chế khu vực” của Nguyễn Thu Trang do TS. Nguyễn Thị Kim Ngân hướng dẫn, Luận án “Hoàn thiện cơ chế thực hiện điều ước quốc tế về quyền con người tại Việt Nam” của Nguyễn Thị Kim Ngân do PGS TS. Đình Ngọc Vương hướng dẫn, Luận văn “Hoàn thiện pháp luật bảo vệ quyền con người ở nước ta hiện nay” của Tổng Đức Thảo do GS.TS Hoàng Văn Hảo hướng, Luận văn “Vai trò của pháp luật trong việc bảo đảm, bảo vệ quyền con người ở Việt nam hiện nay” của Nguyễn Thị Hoa do PGS. TS. Lê Văn Long hướng dẫn.
Những công trình nghiên cứu trên đã có những đóng góp to lớn giúp định hướng nghiên cứu, đưa ra những quan điểm đa dạng về quyền con người cũng như là pháp luật về quyền con người ở Việt Nam. Tuy nhiên, vấn đề quyền con người vẫn luôn phát triển gắn kèm với sự thay đổi của hoàn cảnh quốc tế và trong nước nên cần đặt ra vấn đề nghiên cứu một cách toàn diện và có hệ thống để phân tích rõ vai trò của pháp luật của pháp luật về công nhận, tôn trọng, bảo vệ, bảo đảm quyền con người ở Việt Nam.
Tải về tại đây để xem đầy đủ tài liệu
Định dạng | Link tải |