[Luận văn 2023] Tội làm giả con dấu, tài liệu của cơ quan, tổ chức; Tội sử dụng con dấu hoặc tài liệu giả của cơ quan, tổ chức theo Bộ luật Hình sự năm 2015 – ThS. Nguyễn Xuân Đạo

[Luận văn 2023] Tội làm giả con dấu, tài liệu của cơ quan, tổ chức; Tội sử dụng con dấu hoặc tài liệu giả của cơ quan, tổ chức theo Bộ luật Hình sự năm 2015 – ThS. Nguyễn Xuân Đạo

Mục lục

Tình hình nghiên cứu đề tài

Thời gian qua, tội làm giả con dấu, tài liệu của cơ quan, tổ chức, tội sử dụng con dấu hoặc tài liệu giả của cơ quan, tổ chức được nhiều tác giả nghiên cứu dưới nhiều góc độ góc độ khác nhau.

– Nhóm công trình nghiên cứu thứ nhất: Nhóm nghiên cứu những quy định chung nhất về tội phạm, dấu hiệu pháp lý về tội làm giả con dấu, tài liệu của cơ quan, tổ chức, tội sử dụng con dấu hoặc tài liệu giả của cơ quan, tổ chức:

+ Trường Đại học Luật Thành phố Hồ Chí Minh, Giáo trình Luật hình sự Việt Nam (Phần Các tội phạm – Quyển 1, Quyển 2), (Tái bản lần Thứ nhất, có sửa chữa bổ sung), Nxb. Hồng Đức, 2021;

+ Trường Đại học Luật Hà Nội, Giáo trình Luật hình sự Việt Nam – Phần Các tội phạm quyển 1, quyển 2, Nxb. Công an nhân dân, Hà Nội, 2021;

+ Trường Đại học Luật- Đại học quốc gia Hà Nội, Giáo trình Luật hình sự Việt Nam – Phần các tội phạm, quyển 1, quyển 2, Nxb. Đại học quốc gia Hà Nội, 2023.

Đây là công trình nghiên cứu tập thể của các thầy cô giáo của các trường Đại học đào tạo Luật hàng đầu Việt Nam, với cách trình bày ngắn gọn, dễ hiểu, xúc tích, đưa ra những nghiên cứu về khái niệm, có sự so sánh những điểm mới so với BLHS của các năm trước. Đồng thời các công trình nghiên cứu này đã chỉ ra những điểm khái quát về các yếu tố cấu thành, khung hình phạt đối với tội làm giả con dấu, tài liệu của cơ quan, tổ chức, tội sử dụng con dấu hoặc tài liệu giả của cơ quan, tổ chức. Tuy nhiên, các công trình ở dạng nghiên cứu này mới chỉ dừng lại ở mức độ khái quát chung nhất, chưa có sự chuyên sâu, mặc dù vậy đây lại là nguồn tài liệu tham khảo quan trọng cho tác giả khi nghiên cứu và đưa ra quan điểm cá nhân về các dấu hiệu pháp lý, quyết định hình phạt cũng như đưa ra được khái niệm và đặc điểm của tội làm giả con dấu, tài liệu của cơ quan, tổ chức, tội sử dụng con dấu hoặc tài liệu giả của cơ quan, tổ chức.

– Nhóm công trình nghiên cứu thứ hai: Những cuốn sách chuyên sâu về tội phạm cụ thể:

+ PGS.TS. Nguyễn Thị Phương Hoa – TS. Phan Anh Tuấn (Đồng chủ biên), Bình luận khoa học những điểm mới của BLHS năm 2015 (sửa đổi, bổ sung năm 2017), Nxb. Hồng Đức, 2017;

+ GS.TS Nguyễn Ngọc Hòa (Chủ biên), Bình luận khoa học Bộ luật Hình sự năm 2015 được sửa đổi, bổ sung năm 2017, Phần Các tội phạm, Nxb. Tư pháp, Hà Nội, 2018;

+ Trần Văn Biên – Đinh Thế Hưng, Bình luận khoa học Bộ Luật Hình sự năm 2015 (sửa đổi, bổ sung năm 2017), Nxb. Thế giới, Hà Nội, 2017.

Các cuốn bình luận của các tác giả là những nhà nghiên cứu Luật học, có nhiều kinh nghiệm qua quá trình thực tiễn công tác, giảng dạy trong các trường Đại học, đặc biệt là trường Đại học Luật Hà Nội. Trong nội dung của các sách chuyên khảo này đã nêu ra định nghĩa và phân tích về các dấu hiệu pháp lý, dấu hiệu định khung tăng nặng, giảm nhẹ, hình phạt và những điểm mới của tội làm giả con dấu, tài liệu của cơ quan, tổ chức, tội sử dụng con dấu hoặc tài liệu giả của cơ quan, tổ chức quy định tại Điều 341 BLHS so với các quy định trong các Bộ luật Hình sự trước đó. Tuy nhiên các sách chuyên khảo chỉ phân tích những vấn đề lý luận ở mức chung nhất về tội làm giả con dấu, tài liệu của cơ quan, tổ chức, tội sử dụng con dấu hoặc tài liệu giả của cơ quan, tổ chức, chưa có những đánh giá ở trên thực tiễn khi định tội danh và quyết định hình phạt. Đây là nguồn tài liệu quan trọng để tác giả trình bày những vấn đề lý luận về khái niệm, đặc điểm, các dấu hiệu pháp lý của tội này tại chương 1 và chương 2.

– Nhóm công trình nghiên cứu thứ ba: Các đề tài luận văn, luận án chuyên sâu có liên quan đến đề tài:

+ Nguyễn Ngọc Sơn, “Tội làm giả con dấu, tài liệu của cơ quan, tổ chức từ thực tiễn địa bàn thành phố Hà Nội”, luận văn thạc sĩ Luật học, Trường Đại học Kiểm sát Hà Nội, 2023.

+ Lê Văn Thanh Tường, “Tội làm giả con dấu, tài liệu của cơ quan, tổ chức theo luật hình sự Việt Nam”, luận văn thạc sĩ Luật học, Trường Luật Thành phố Hồ Chí Minh, 2022.

+ Nguyễn Thị Thiên Kim, “Tội làm giả con dấu, tài liệu của cơ quan, tổ chức; Tội sử dụng con dấu, tài liệu giả của cơ quan, tổ chức từ thực tiễn thành phố Đồng Xoài, tỉnh Bình Phước”, luận văn thạc sĩ Luật học, Học Viện khoa học xã hội, Viện Hàn lâm Khoa học Xã hội Việt Nam, 2021.

+ Ngô Trung Tây, “Tội làm giả con dấu, tài liệu của cơ quan, tổ chức theo luật Hình sự Việt Nam”, luận văn thạc sĩ Luật học, Trường Đại học Luật Thành phố Hồ Chí Minh, 2020.

+ Hoàng Văn Bắc, “Tội làm giả con dấu, tài liệu của cơ quan, tổ chức Phú Thọ”, luận văn thạc sĩ Luật học, Khoa Luật (Nay là Trường Đại học Luật)- Đại học Quốc gia Hà Nội, 2015.

Nội dung của các luận văn thạc sĩ luật học nêu trên đã phân tích những vấn đề lý luận về tội làm giả con dấu, tài liệu của cơ quan, tổ chức, tội sử dụng con dấu hoặc tài liệu giả của cơ quan, tổ chức như khái niệm, các dấu hiệu pháp lý, các dấu hiệu định khung tăng nặng, hình phạt theo quy định của pháp luật hình sự Việt Nam và quy định của pháp luật hình sự một số nước trên thế giới. Đồng thời, các luận văn cũng phân tích thực trạng áp dụng quy định của pháp luật và những hạn chế, bất cập còn tồn tại, trên cơ sở đó, đưa ra kiến nghị hoàn thiện quy định của pháp luật hình sự Việt Nam và một số giải pháp nâng cao đối với tội làm giả con dấu, tài liệu của cơ quan, tổ chức, tội sử dụng con dấu hoặc tài liệu giả của cơ quan, tổ chức. Tuy nhiên điểm hạn chế của các luận văn nêu trên là chưa nghiên cứu chuyên sâu về mặt lý luận, những vấn đề mới của pháp luật, những chính sách mới của pháp luật về tội danh này, đồng thời cũng chưa phân tích, so sánh, học hỏi kinh nghiệm của một số nước trên thế giới trong vấn để định tội danh và quyết định hình phạt. Tuy nhiên đây là những công trình nghiên cứu quan trọng, góp phần làm rõ thêm những vấn đề lý luận và thực tiễn thực hiện, là nguồn tài liệu tham khảo quan trọng để tác giả tiếp tục hoàn thiện đề tài của mình.

– Nhóm công trình nghiên cứu thứ tư: Các bài viết được đăng trên các Tạp chỉ chuyên ngành:

+ Nguyễn Thành Chung, “Vướng mắc về định tội danh đối với tội làm giả con dấu, tài liệu của cơ quan, tổ chức; tội sử dụng con dấu hoặc tài liệu giả của cơ quan, tổ chức”, Tạp chí Kiểm sát, Viện kiểm sát nhân dân tối cao, 2019, Số 09, tr. 53. Bài viết đã tập trung phân tích một số vấn đề về nhận thức dấu hiệu định tội và vẫn để xác định tình nguy hiểm cho xã hội phải truy cứu trách nhiệm hình sự về tội làm giả con dấu, tài liệu của cơ quan, tổ chức, tội sử dụng con dấu, tài liệu giả của cơ quan tổ chức, thông qua đó đưa ra một số góp ý trong việc hoàn thiện pháp luật về tội danh này.

+ Trương Thanh Hải, “Bàn về đặc điểm của tội phạm làm giả con dấu, tài liệu của cơ quan, tổ chức”, Tạp chí Nghề luật, Học viện Tư pháp, 2016, Số 4, tr. 66-70. Thông qua việc nghiên cứu và khảo sát thực tiễn các vụ án, bài viết đã tổng hợp và nêu ra những đặc điểm giống nhau của tội phạm làm giả con dấu, tài liệu của cơ quan, tổ chức ở các vụ án khác nhau. Bài viết là nguồn tài liệu tham khảo phục vụ cho quá trình điều tra, chứng minh tội phạm trong xét xử, cho công tác đấu tranh phòng chống tội phạm đối với tội phạm này.

+ Trương Thanh Hà, “Một số kinh nghiệm về áp dụng các biện pháp ngăn chặn và thu thập chứng cứ trong điều tra vụ án làm giả con dấu, tài liệu của cơ quan, tổ chức”, Tạp chí Kiểm sát, Viện Kiểm sát Nhân dân Tối cao, 2016, Số 13, tr. 43-48. Bài viết đã nêu ra một số kinh nghiệm về việc thực hiện các biện pháp ngăn chặn như thực hiện bắt đối tượng phạm tội, thực hiện tạm giữ, tạm giam, kinh nghiệm về việc thực hiện các biện pháp thu thập chứng cứ như trưng cầu giám định, khám xét, thu giữ, tạm giữ vật chứng trong quá trình điều tra các vụ án làm giả con dấu, tài liệu của cơ quan, tổ chức.

+ Nguyễn Văn Ngọc, “Một số giải pháp cơ bản nhằm nâng cao hiệu quả điều tra các vụ án làm giả con dấu, tài liệu trên địa bàn thành phố Hải Phòng”, Tạp chí Nghề luật, Học viện Tư pháp, 2016, Số 5, tr. 61 – 63, 73. Bài viết đã nêu lên thực trạng tình hình tội phạm làm giả con dấu, tài liệu của cơ quan, tổ chức trên địa bàn thành phố Hải Phòng, trên cơ sở đó đưa ra những giải pháp cơ bản nhằm nâng cao hiệu quả công tác điều tra loại tội này trên địa bàn này. Bài viết là một nguồn tài liệu tham khảo cụ thể về tình hình tội phạm và thực tiễn đấu tranh tội phạm làm giả con dấu, tài liệu của cơ quan, tổ chức ở một địa bàn nhất định, ở bài viết này là thành phố Hải Phòng.

+ Trao đổi bài viết: Trần Thị T có phạm tội “làm giả tài liệu của cơ quan, tổ chức” không, 2016, Tạp chí Kiểm sát, Viện kiểm sát nhân dân tối cao, 2016, Số 22, tr. 47-50. Bài viết đã tổng hợp và nêu lên những ý kiến trao đổi của các Cộng tác viên, bạn đọc gửi về trang điện từ kiemsat.vn của Tạp chí Kiểm sát về bài viết: Trần thị T có phạm tội “làm giả tài liệu của cơ quan, tổ chức” không?

+ Nguyễn Như Bích, Về việc xác định thẩm quyền xử lý đối với hành vi vi phạm về quản lý và sử dụng con dấu liên quan đến tranh chấp trong nội bộ công t, 2013, Tạp chí Tòa án nhân dân, Tòa án nhân dân tối cao, 2013, Số 15, tr. 21- 26. Bài viết đã tập trung phân tích thực tiễn, đưa ra các ý kiến, quan điểm bàn về việc xác định thẩm quyền xử lý đối với hành vi vi phạm về quản lý và sử dụng con dấu liên quan đến tranh chấp trong nội bộ công ty, từ đó đưa ra những kiến nghị cụ thể cho vấn đề này.

Những công trình khoa học, những bài viết mà tác giả nghiên cứu, tham khảo ở trên đều có phạm vi nghiên cứu rộng hoặc nghiên cứu chuyên sâu theo từng góc độ, phương diện nhất định của mỗi tác giả khi nghiên cứu về cùng nội dung tội danh này. Các tài liệu khoa học, bài viết trên của các tác giả đã nghiên cứu các vấn đề về định tội danh, chứng minh tội phạm, áp dụng pháp luật trong giải quyết các vụ án hình sự nói chung, trách nhiệm hình sự hoặc áp dụng hình phạt đối với tội làm giả con dấu, tài liệu của cơ quan, tổ chức, tội sử dụng con dấu hoặc tài liệu giả của cơ quan, tổ chức trong luật hình sự. Thông qua đề tài nghiên cứu “Tội làm giả con dấu, tài liệu của cơ quan, tổ chức; tội sử dụng con dấu hoặc tài liệu giả của cơ quan, tổ chức theo quy định của Bộ luật Hình sự năm 2015” tác giả sẽ phân tích, làm rõ các vấn đề có liên quan mà các công trình nghiên cứu trước đây còn chưa được làm rõ, chưa để cập hoặc đề cập một cách khái quát, chưa cụ thể nhằm tạo điều kiện thuận lợi cho việc nghiên cứu sau này.

Tải về tại đây