[Luận văn 2020] Pháp luật về thừa kế quyền sử dụng đất và vấn đề áp dụng trong thực tiễn – ThS. Phạm Thị Bích Hảo

[Luận văn 2020] Pháp luật về thừa kế quyền sử dụng đất và vấn đề áp dụng trong thực tiễn – ThS. Phạm Thị Bích Hảo

Mục lục

Tình hình nghiên cứu đề tài

Thời gian qua, Thừa kế quyền sử dụng đất đã được một số tác giả, bài viết của giới luật học nước ta đã được công bố trong một số công trình nghiên cứu khoa học mà tiêu biểu là những công trình nghiên cứu của các tác giả như Bài báo “Một số vấn đề về thừa kế quyền sử dụng đất” Tưởng Duy Lượng, Tạp chí nghề luật 2007. Bài viết rất sâu sắc khi nghiên cứu lịch sử hình thành phát triển của thừa kế quyền sử dụng đất một loại tài sản đặc biệt. Bài báo “Một số vấn đề khúc mắc về pháp luật thừa kế”, Tạp chí Tòa án điện tử, tác giả Nguyễn Quang Lộc, năm 2019. Bài viết tập trung nghiên cứu về Bộ luật Dân sự năm 2015 đã dành phần thứ tư, để quy định về thừa kế. Bài viết của tác giả Nguyễn Quang Tuyến (2004), Vấn đề sở hữu toàn dân đối với đất đai, Tạp chí Luật học 2004. Bài báo của tác giả Trần Quang Huy (2017), Khái niệm, phân loại nhóm đất nông nghiệp, và chủ thể sử dụng đất nông nghiệp, Tạp chí Luật học số 3 năm 2017, tr. 63-81. Bài báo của tác giả Kiểu Thanh, Quy định pháp luật về di sản thừa kế qua các thời kỳ, Tạp chí Luật học số 1 năm 1996, trang 52.

Cho đến nay cũng đã có một số công trình nghiên cứu ở các mức độ khác nhau về thừa kế nói chung và thừa kế quyền sử dụng đất nói riêng như Luận án tiến sĩ với đề tài Cơ sở lý luận và thực hiện của những quy định chung về thừa kế trong Bộ luật Dân sự, luận án tiến sĩ luật học, Nguyễn Minh Tuấn Kỷ yếu báo cáo khoa học của Pgs. Ts. Nguyễn Quang Tuyến, Nguyễn Xuân Trọng, Bàn về quyền và nghĩa vụ của người sử dụng đất. Pgs. Ts. Nguyễn Quang Tuyển, Sách Pháp luật Đất Đai Việt Nam từ năm 1945 đến nay, Nxb. Chính trị Quốc gia sự thật. Ts. Phùng Trung Tập Thừa kế theo pháp luật của công dân Việt Nam từ 1945 đến nay. Đây là những công trình tiêu biểu nhưng tập trung về thừa kế theo pháp luật dân sự, lịch sử hình thành phát triển thừa kế quyền sử dụng đất đến Luật Đất đai 2003.

Án lệ số 05/2016/AL về vụ án “Tranh chấp di sản thừa kế” được Hội đồng Thẩm phán Tòa án nhân dân tối cao thông qua ngày 06/4/2016 và được công bố theo Quyết định 220/QĐ-CA ngày 06/4/2016 của Chánh án Tòa án nhân dân tối cao.

Ở mức độ thấp hơn là Luận văn thạc sĩ Pháp luật về thừa kế quyền sử dụng đất luận văn thạc sĩ luật học của Lê Hoàng Anh, PGS. TS. Nguyễn Quang Tuyển hướng dẫn Luận văn thạc sĩ Thừa kế quyền sử dụng đất theo pháp luật Việt Nam: luận văn thạc sĩ luật học của Trần Huy Nam; PGS. TS. Trần Thị Huệ hướng dẫn, 2016, Đỗ Ngọc Sơn (2014),Thừa kế quyền sử dụng đất thực tiễn giải quyết các vụ án về thừa kế quyền sử dụng đất tại Tòa án nhân dân huyện Đông Anh, thành phố Hà Nội, luận văn thạc sĩ luật học, Nguyễn Ngọc Trâm (2016), Pháp luật về quyền và nghĩa vụ của người Việt Nam định cư ở nước ngoài sử dụng đất ở Việt Nam, luận văn thạc sĩ luật học nhưng cũng chỉ dừng lại ở gợi mở về thừa kế quyền sử dụng đất dưới góc độ lý luận, chưa đánh giá về thực tế thực hiện thừa kế quyền sử dụng đất, góp phần đề xuất sửa đổi bổ sung hoàn thiện Luật Đất đai về nội dung thừa kế quyền sử dụng đất.

Các công trình, bài báo, luận văn đã đề cập đến chế định thừa kế trên lăng kính bình luận khoa học các quy định về thừa kế nói chung theo Bộ luật Dân sự 2005, các quy định về thừa kế quyền sử dụng đất theo Luật Đất đai 1993 đến Luật Đất đai 2013 tuy nhiên vẫn chưa có công trình nghiên cứu thừa kế quyền sử dụng đất theo Bộ luật Dân sự 2015 và Luật Đất đai 2013 trong đó là đề xuất lý luận hoàn thiện thừa kế quyền sử dụng đất để đề xuất sửa đổi bổ sung Luật Đất đai 2013. Vì vậy, cần có một công trình nghiên cứu về lý luận và thực tiễn về thừa kế quyền sử dụng đất và vấn đề áp dụng trong thực tiễn theo Bộ luật Dân sự 2015 và Luật Đất đai 2013 để góp phần vào đưa ra những kiến nghị có cơ sở thực tiễn để hoàn thiện pháp luật thừa kế đất đai theo Luật Đất đai 2013.

Đối tượng nghiên cứu và Phạm vi nghiên cứu

Đối tượng nghiên cứu

Đối tượng nghiên cứu của luận văn là các quy định về thừa kế quyền sử dụng đất trong hệ thống pháp luật Việt Nam. Thừa kế tài sản nói chung và thừa kế quyền sử dụng đất là một chế định quan trọng của pháp luật dân sự. Chế định này ra đời rất sớm nhằm điều chỉnh quan hệ liên quan đến thừa kế di sản của người chết để lại. Do tính đặc thù của quan hệ sở hữu đất đai. Đất đai thuộc sở hữu toàn dân do Nhà nước đại diện chủ sở hữu song trên thực tế Nhà nước giao cho hộ gia đình, cá nhân sử dụng ổn định, có thời hạn, lâu dài. Kể từ Luật Đất đai 1993, Nhà nước cho phép người sử dụng đất thực hiện quyền thừa kế quyền sử dụng đất. Quyền sử dụng đất vừa mang tính chất của quan hệ thừa kế vừa có đặc điểm riêng biệt do tính chất sở hữu Nhà nước về đất đai, người sử dụng đất chỉ được sử dụng đất và thực hiện các quyền của người sử dụng đất trong đó có quyền thừa kế theo quy định pháp luật. Pháp luật về thừa kế quyền sử dụng đất là để tài có nội hàm nghiên cứu rộng tuy nhiên phạm vi luận văn thạc sĩ đề cập đến thừa kế quyền sử dụng đất từ quy định về thừa kế trong Bộ luật Dân sự 2015, quy định thừa kế quyền sử dụng đất theo Luật Đất đai 1993 đến Luật Đất đai 2013, tập trung phân tích thừa kế quyền sử dụng đất theo Luật Đất đai 2013, đề xuất giải pháp hoàn thiện lý luận và thực thi thừa kế quyền sử dụng đất.

Phạm vi nghiên cứu

Đề tài có phạm vi nghiên cứu rộng nên trong Phạm vi nghiên cứu của luận văn tập trung vào các nội dung sau:

– Các nội dung lý luận về thừa kế quyền sử dụng đất, đặc điểm riêng của thừa kế quyền sử dụng đất và vấn đề thừa kế quyền sử dụng đất theo Bộ luật Dân sự 2015, Luật Đất đai 2013.

– Tiêu chí đánh giá pháp luật về thừa kế, nhận diện một số yếu tố ảnh hưởng đến xây dựng, ban hành, thực hiện về thừa kế quyền sử dụng đất.

– Quá trình hình thành phát triển pháp luật thừa kế quyền sử dụng đất ở Việt Nam từ Luật Đất đai 1993 đến Luật Đất đai năm 2013. Mâu thuẫn nội tại và mâu thuẫn luật khác về thừa kế quyền sử dụng đất theo quy định Bộ luật Dân sự 2015, Luật Đất đai 2013.

– Thực trạng áp dụng pháp luật thừa kế quyền sử dụng đất từ những vụ án tranh chấp thừa kế quyền sử dụng đất, vụ việc không khai nhận thừa kế do đất không giấy tờ, những tồn tại, khuyết điểm, hạn chế, nguyên nhân để từ đó đưa ra giải pháp hoàn thiện pháp luật thừa kế quyền sử dụng đất theo Luật Đất đai 2013.

Tải về tại đây