[Luận văn 2023] Pháp luật về dịch vụ logistic tại Việt Nam và thực tiễn tại TP. Hải Phòng – ThS. Nguyễn Thành Trung

[Luận văn 2023] Pháp luật về dịch vụ logistic tại Việt Nam và thực tiễn tại TP. Hải Phòng – ThS. Nguyễn Thành Trung

Mục lục

Tình hình nghiên cứu đề tài

Về tình hình nghiên cứu hoạt động Logistic tại Việt Nam, liên quan tới đề tài Khóa luận đã có các công trình nghiên cứu về lí luận và pháp luật về dịch vụ logistics, tiêu biểu như sau:

Trong Đề án phát triển dịch vụ Logistic trong lĩnh vực giao thông vận tải Việt Nam đến năm 2025 của Công ty Cổ phần tư vấn thiết kế Cảng – kĩ thuật biển (Portcoast consultant corporation), tác giả tập trung nghiên cứu về các điều kiện, hiện trạng và quy hoạch phát triển kinh tế – xã hội, về cơ sở hạ tầng giao thông vận tải, cơ sở hạ tầng kỹ thuật, thông tin liên lạc,… liên quan đến phát triển dịch vụ logistics tại Việt Nam, nhận định hệ thống kết cấu hạ tầng giao thông ở Việt Nam có quy mô nhỏ bé, hầu hết chưa đạt chuẩn kỹ thuật, chưa tạo được sự kết nối liên hoàn.

Dựa trên các mặt hạn chế đó mà tác giả đưa ra hai giải pháp đó là đồng thời phát triển giữa cơ sở hạ tầng giao thông vận tải và chất lượng dịch vụ, nhanh chóng triển khai nghiên cứu áp dụng phương thức vận tải đa phương thức cho từng tuyến cụ thể, cũng như đầu tư phát triển nguồn nhân lực, nâng cao năng lực các doanh nghiệp hoạt động Logistic.

Cũng chung mục tiêu nghiên cứu hoạt động Logistic, cuốn Sách trắng VLA 2018 – 25 năm phát triển và hội nhập quốc tế với các phương pháp là khảo sát, so sánh và thống kê, tác giả làm nổi bật lên điều kiện cơ sở hạ tầng ngành logistic, đặc biệt là mạng lưới giao thông vận tải chi tiết đến từng loại hình, cũng như hiện trạng phát triển ngành kinh tế này tại Việt Nam. Trên cơ sở đó, cuốn sách trên cũng đi sâu vào một số giải pháp mang đậm tính kinh tế và thời đại, là giảm chi phí logistic, nâng cao năng lực cạnh tranh và phát triển ngành dịch vụ logistic Việt Nam trong thời gian tới, góp phần vào việc phát triển và nâng cao khả năng cạnh tranh của nền kinh tế nước ta trong sự nghiệp công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước và thời kỳ hội nhập quốc tế sâu rộng, làm tăng thị phần của ngành dịch vụ trong GDP.

Ngoài ra, cũng có một số luận văn tốt nghiệp liên quan, cụ thể là đề tài “Pháp luật Việt Nam về dịch vụ logistics trong hoạt động thương mại điện tử” của Tạ Thị Thùy Trang. Bài viết đề cập tới các yếu tố ảnh hưởng tới kinh doanh dịch vụ logistics trong hoạt động thương mại điện tử. Điểm khác của tài liệu này là phân tích các yếu tố trên theo phạm vi khá rộng, bao gồm từ cơ sở vật chất, điều kiện địa lý, sự phát triển của công nghệ thông tin, nguồn nhân lực thực hiện kinh doanh đến yếu tố pháp lý. Từ đó đưa ra các giải pháp đặc biệt là nhận định đã đến lúc các doanh nghiệp cung cấp dịch vụ logistics cần ngồi lại với nhau, cùng hợp tác và chia sẻ nguồn lực xây dựng chuỗi dịch vụ trọn gói hay chính là liên kết và cổ phần hoá – làm nguồn động lực cho sự phát triển.

Bên cạnh các sách, đề án, luận văn, cũng có một số bài báo liên quan đến hoạt động logistics. Tiêu biểu là bài viết “Pháp luật về dịch vụ Logistics ở Việt Nam” của Bùi Ngọc Cường đăng trên Tạp chí Luật học số 5, nhấn mạnh vào chỉ thị 21 mà Chính phủ đã kí và ban hành, yêu cầu tập trung cải thiện cơ sở hạ tầng logistics gắn với thương mại điện tử, kết hợp logistics với thương mại điện tử theo xu hướng phát triển hiện nay trên thế giới và khu vực.

Cũng với đề tài liên quan, Báo Pháp luật Việt Nam có bài viết của tác giả Hoàng Thư với tiêu đề: “Bài toán đưa Logistic thành ngành dịch vụ mũi nhọn”, làm nổi bật hai giải pháp, một là đơn giản hóa thủ tục kiểm tra chuyên ngành, hai là thu hút đầu tư vào lĩnh vực hạ tầng Logistic. Ngoài ra, có một bài đăng khá gây chú ý trên trang Tin tức của Báo Doanh nhân Sài gòn: “Khung pháp lý cho hoạt động Logistics tại Việt Nam” đặt ra vấn đề những loại hình dịch vụ và văn bản pháp luật cần chú ý trong hoạt động Logistic. Tuy nhiên, những bài viết trên chỉ liệt kê các luật, nghị định mà không đi sâu vào phân tích, nghiên cứu.

Như vậy, qua các tài liệu đã tìm đọc, nhận thấy một điều là hầu hết các sách, các tài liệu, luận văn hay bài báo nghiên cứu về hoạt động Logistic đều đi sâu và làm rất tốt việc phân tích hiện trạng, các yếu tố về mặt kinh tế, cơ sở vật chất nhưng khía cạnh pháp lý – một vấn đề quan trọng, ảnh hưởng trên mọi mặt với bất kì ngành nghề nào, đặc biệt với Logistic thì lại ít được nhắc tới, nếu có cũng chỉ dùng phương pháp liệt kê mà thiếu đi sự phân tích cụ thể, do vậy tác giả chọn đề tài “Pháp luật về dịch vụ logistic tại Việt Nam và thực tiễn thực thi tại thành phố Hải Phòng” làm luận văn tốt nghiệp để nghiên cứu sâu hơn.

3. Mục đích nghiên cứu và nhiệm vụ của luận văn

3.1. Mục đích nghiên cứu

Khóa luận đặt ra những mục tiêu nghiên cứu sau là tìm hiểu về logistics và những quy định của pháp luật Việt Nam về dịch vụ logistics, trên cơ sở đó, đi sâu phân tích những quy định của pháp luật nhằm đưa ra đánh giá những điểm thành công và bất cập, chưa phù hợp của pháp luật Việt Nam đối với lĩnh vực kinh doanh dịch vụ này, đồng thời đưa ra một số kiến nghị, phương hướng giải pháp nhằm nâng cao hiệu quả thực thi pháp luật về dịch vụ logistics ở Việt Nam và đặc biệt là thành phố Hải Phòng.

3.2. Nhiệm vụ nghiên cứu

Để đạt được mục đích nghiên cứu nêu trên, luận văn có những nhiệm vụ sau:

– Đề cập và phân tích đến các khái niệm, đặc điểm về logistics và dịch vụ logistics, cũng như vai trò của logistics đối với doanh nghiệp và đối với nền kinh tế

– Làm rõ những quy định pháp luật hiện hành về dịch vụ logistics: quy định về chủ thể và điều kiện kinh doanh dịch vụ logistics, quy định về hợp đồng liên quan đến dịch vụ logistics và giới hạn trách nhiệm đối với thương nhân kinh doanh dịch vụ logistics cũng như các bên tham gia hợp đồng dịch vụ logistics, những quy định quản lí nhà nước về dịch vụ logistics.

– Phân tích và đánh giá tiềm năng phát triển dịch vụ logistics của thành phố Hải Phòng và thực tiễn thực thi pháp luật logistics tại thành phố Hải Phòng. Đưa ra được đánh giá những điểm thành công cũng như bất cập trong hệ thống pháp luật Việt Nam hiện hành về dịch vụ logistics. Từ đó, nêu lên phương hướng và giải pháp góp phần hoàn thiện hệ thống pháp luật hiện hành đối với hoạt động logistics, nâng cao hiệu quả thực thi pháp luật trọng việc phát triển dịch vụ logistics tại thành phố Hải Phòng.

4. Phương pháp nghiên cứu của luận văn

Luận văn “Pháp luật về dịch vụ logistic tại Việt Nam và thực tiễn thực thi tại thành phố Hải Phòng” chủ yếu sử dụng các phương pháp sau:

– Phương pháp tổng hợp và phương pháp phân tích được sử dụng tối đa để làm nổi bật và rõ nét các quy định của pháp luật liên quan đến hoạt động logistics, tổng hợp dựa trên các cơ sở dữ liệu thu thập được và sau đó tiến hành phân tích và nghiên cứu thông tin.

– Ngoài ra, phương pháp liệt kê và phương pháp so sánh cũng được sử dụng để làm nổi bật và có được góc nhìn khách quan về vấn đề cần trình bày.

5. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu của luận văn

Về đối tượng nghiên cứu

– Luận văn chủ yếu tập trung nghiên cứu và làm rõ các quy định pháp luật về dịch vụ logistics thông qua Luật thương mại 2005 quy định về chủ thể và điều kiện kinh doanh dịch vụ logistics, giới hạn trách nhiệm đối với thương nhân kinh doanh dịch vụ logistics và các bên tham gia hợp đồng dịch vụ logistics. Cùng phân tích thực trạng thực thi pháp luật về dịch vụ logistics tại thành phố Hải Phòng để nhận định những thành tựu và hạn chế của hệ thống pháp luật logistics ở Việt Nam, qua đó đề xuất các giải pháp pháp lý nhằm hoàn thiện hệ thống pháp luật và nâng cao hiệu quả thực thi pháp luật, tạo điều kiện cho ngành dịch vụ logistics phát triển

Về phạm vi nghiên cứu

– Luận văn phân tích những nội dung cơ bản nhất về dịch vụ logistics như khái niệm, đặc điểm, phân loại loại hình dịch vụ logistics và nêu lên vai trò quan trọng của logistics đối với doanh nghiệp, đối với nền kinh tế. Trình bày khái quát quy định pháp luật Việt Nam hiện hành đối với hoạt động logistics. Dựa trên các thông tin đã nghiên cứu và sàng lọc, nhận thấy lĩnh vực pháp luật điều chỉnh đối với hoạt động logistics rất rộng. WTO quy định dịch vụ logistics như là dịch vụ hỗ trợ vận tải và được chia thành từng nhóm dịch vụ. Nghị định 163/2017/NĐ-CP của Chính phủ ngày 30/12/2017 quy định về kinh doanh dịch vụ logistics có 16 dịch vụ logistics và để mở “Các dịch vụ khác do thương nhân kinh doanh dịch vụ logistics và khách hàng thỏa thuận phù hợp với nguyên tắc cơ bản của Luật Thương mại”. Để thực hiện chúng, doanh nghiệp thường ký kết hợp đồng dịch vụ logistics, mỗi loại dịch vụ này có quyền và nghĩa vụ khác nhau, có quy định pháp luật điều chỉnh riêng. Ví dụ, hợp đồng vận chuyển hàng hóa khác với hợp đồng thuê kho bãi, hợp đồng dịch vụ hải quan khác với hợp đồng bảo hiểm hàng hóa… Trong khuôn khổ luận văn, tác giả không đi sâu phân tích và so sánh các nguồn pháp luật điều chỉnh mà chỉ đưa ra mang tính minh họa, làm sáng tỏ các vấn đề chính dựa trên hệ thống pháp luật về logistics được quy định trong Luật thương mại 2019.

6. Kết quả nghiên cứu của luận văn

So với các luận văn đã nghiên cứu liên đến pháp luật về hoạt động logistics trước đây, nội dung của luận văn sẽ có những đóng góp mới sau đây:

Thứ nhất, luận văn góp phần làm rõ cơ sở lý luận và pháp luật điều chỉnh về dịch vụ logistics, lý giải khái niệm logistics và hoạt động logistics, đặc điểm, cách phân loại và vai trò của dịch vụ logistics đối với doanh nghiệp và nền kinh tế. Luận văn cũng hệ thống được nguồn luật điều chỉnh về dịch vụ logistics, các quy định về chủ thể và đăng kí kinh doanh; quy định về nguyên tắc, trình tự, nội dung giao kết hợp đồng dịch vụ logistics, giới hạn trách nhiệm của các chủ thể tham gia hợp đồng dịch vụ logistics; những quy định quản lí nhà nước đối với dịch vụ logistics.

Thứ hai, luận văn làm rõ các quy định pháp luật hiện hành và thực tiễn thực thi pháp luật về dịch vụ logistics tại thành phố Hải Phòng. Luân văn chỉ ra được những thành tựu và khó khăn trong những năm qua của thực thi pháp luật logistics tại Việt Nam và đặc biệt là thành phố Hải Phòng, đặt ra những cơ hội và thách thức đối với quản lí nhà nước trong nâng cao hiệu quả áp dụng pháp luật đối với hoạt động logistics trong bối cảnh hội nhập kinh tế quốc tế.

Thứ ba, trên quan điểm hoàn thiện hệ thống pháp luật về dịch vụ logistics và đánh giá thực trạng thực thi pháp luật đối với hoạt động logistics, luận văn đưa ra các giải pháp nhằm hoàn thiện và nâng cao công tác quản lí của nhà nước trong thực thi pháp luật về dịch vụ logistics, góp phần thúc đẩy phát triển kinh tế, từng bước hoàn thành con đường đi lên xã hội chủ nghĩa của dân tộc.

7. Kết cấu của luận văn

Ngoài phần mở đầu, kết luận, tài liệu tham khảo và các phụ lục, luận bao gồm 3 Chương:

Chương 1: Khái quát về dịch vụ logistics và pháp luật về dịch vụ logistics.

Chương 2: Quy định của pháp luật Việt Nam hiện hành về dịch vụ logistics và thực tiễn thực thi tại thành phố Hải Phòng.

Chương 3: Giải pháp hoàn thiện các quy định của pháp luật Việt Nam về dịch vụ logistics và nâng cao hiệu quả thực thi tại thành phố Hải Phòng.

Tải về tại đây để xem đầy đủ tài liệu