[Luận văn 2023] Nội quy lao động và thực tiễn xây dựng nội quy lao động tại công ty Trách Nhiệm Hữu Hạn Minh Đức Trí – ThS. Cao Thị Thanh Xuân

[Luận văn 2023] Nội quy lao động và thực tiễn xây dựng nội quy lao động tại công ty Trách Nhiệm Hữu Hạn Minh Đức Trí – ThS. Cao Thị Thanh Xuân

Mục lục

Tình hình nghiên cứu đề tài

Việt Nam đang trên đà hội nhập ngày càng sâu rộng vào nền kinh tế thế giới. Với chính sách mở cửa, những năm vừa qua, nền kinh tế Việt Nam đã có những bước chuyển mình rõ rệt trong sản xuất, kinh doanh và đầu tư phát triển kinh tế, cùng với sự xuất hiện của hàng loạt các doanh nghiệp lớn. Đặc trưng của các doanh nghiệp này ngoài sự chuyên môn hóa cao thì quy mô doanh nghiệp cũng rất lớn – có những doanh nghiệp có hàng ngàn thậm chí hàng chục ngàn người lao động (NLĐ). Với trình độ phân công lao động cao cũng như quy mô doanh nghiệp lớn thì việc đòi hỏi các doanh nghiệp này phải thiết lập và duy trì trật tự lao động trong đơn vị thường xuyên để có thể vận hành và phát triển kinh doanh là điều tất yếu.

Trong điều kiện kinh tế xã hội ngày càng phát triển và quan hệ lao động ngày càng phức tạp thì việc thiết lập và duy trì NQLĐ ngày càng được đề cao. Bởi lẽ, NQLĐ là văn bản tác động đến quan hệ lao động như trật tự, nguyên tắc xử sự của các bên, các quyền lợi, nghĩa vụ của các bên, các hình thức xử lý khi xảy ra vi phạm trong quan hệ lao động…

NQLĐ có tầm quan trọng không chỉ đối với các bên trong việc tự bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp, mà còn có ý nghĩa đối với xã hội nói chung trong việc hạn chế các tranh chấp lao động. Qua đó, NQLĐ góp phần đảm bảo sự phát triển bền vững của quan hệ lao động.

Quá trình lao động giữa những NLĐ đòi hỏi phải có trật tự, kỷ luật để hướng hoạt động của từng người vào việc thực hiện kế hoạch chung và tạo ra những kết quả như mong muốn. Để thực hiện điều này, doanh nghiệp có thể áp dụng nhiều biện pháp và một trong những biện pháp quản lý quan trọng và hữu hiệu nhất là nội quy lao động (NQLĐ). Nội quy lao động xuất hiện trong mọi hoạt động của doanh nghiệp và giúp doanh nghiệp hình thành quy tắc ứng xử chung, thống nhất và bình đẳng giữa những NLĐ cũng như giữa NLĐ với doanh nghiệp. Nội quy lao động thực chất là sự cụ thể hóa các quy định của pháp luật dựa trên những đặc trưng tại từng doanh nghiệp, quy định cụ thể quyền và nghĩa vụ của NLĐ và doanh nghiệp khi tham gia quan hệ lao động (QHLĐ) nhằm đảm bảo quyền lợi hợp pháp của các bên cũng như hạn chế các tranh chấp lao động có thể phát sinh.

Nhận thức được tầm quan trọng của NQLĐ, pháp luật lao động đã ghi nhận nghĩa vụ ban hành NQLĐ của NSDLĐ. Tuy nhiên, về mặt thực tiễn, việc ban hành NQLĐ của các doanh nghiệp còn chưa được thực hiện triệt để. NQLĐ hầu như chỉ ghi nhận những nội dung chung của pháp luật mà không được cụ thể hóa theo đặc điểm riêng của từng doanh nghiệp, chưa thể hiện được hết ý nghĩa và vai trò trong quá trình lao động.

Công ty trách nhiệm hữu hạn Minh Đức Trí là một doanh nghiệp có quy mô trung bình trên địa bàn thành phố Hải Phòng, với số lượng lao động thường xuyên khoảng 200 lao động. Chính vì vậy, trong hoạt động quản lý lao động tại Công ty trách nhiệm hữu hạn Minh Đức Trí cần phải thiết lập các văn bản quản trị nội bộ, điển hình như nội quy lao động. Nội quy lao động của Công ty trách nhiệm hữu hạn Minh Đức Trí trong những năm vừa qua nhìn chung được ban hành và thực hiện theo quy định của pháp luật, song trong quá trình dài thực hiện ít nhiều không tránh khỏi những hạn chế, vướng mắc nhất định cần được tìm hiểu cụ thể để tháo gỡ.

Từ những sự phân tích trên, học viên quyết định chọn vấn đề “Nội quy lao động và thực tiễn xây dựng nội quy lao động tại Công ty trách nhiệm hữu hạn Minh Đức Trí” làm đề tài luận văn thạc sĩ của mình.

Tình hình nghiên cứu luận văn

Nội quy lao động là một nội dung quan trọng của pháp luật lao động Việt Nam. Nội dung được đề cập đến trong hầu hết các giáo trình, luận văn, luận án, bài viết đăng trên tạp chí khoa học…

Các đề tài, luận văn, luận án đã công bố nghiên cứu những vấn đề liên quan đến nội quy lao động bao gồm:

– Luận án tiến sỹ Pháp luật về kỷ luật lao động ở Việt Nam – thực trạng và giải pháp (2007) của tác giả Trần Thị Thúy Lâm. Qua việc phân tích quy định pháp luật về kỷ luật lao động, luận án đã dành một phần để phân tích các quy định pháp luật về nội quy lao động, đưa ra định nghĩa, đặc điểm cũng như đánh giá thực tiễn thực hiện nội quy lao động với vai trò là cơ sở pháp lý quan trọng để thiết lập kỷ luật lao động tại doanh nghiệp.

– Luận văn thạc sỹ Pháp luật lao động Việt Nam về nội quy lao động Thực trạng và phương hướng hoàn thiện (2010) của Đặng Thị Oanh. Luận văn đã đưa ra khái niệm, đặc điểm của nội quy lao động theo pháp luật hiện hành (BLLĐ 1994) cũng như đánh giá thực trạng áp dụng các quy định của pháp luật về nội quy lao động tại Việt Nam. Qua đó, luận văn đưa ra các khuyến nghị nhằm hoàn thiện pháp luật về nội quy lao động.

– Luận văn thạc sỹ Kỷ luật lao động theo pháp luật Việt Nam hiện nay và hướng hoàn thiện (2014) của tác giả Hoàng Thị Anh Vân. Thông qua việc phân tích, đánh giá kỷ luật lao động, luận văn đã gián tiếp đưa ra định nghĩa về NQLĐ cũng như phân tích những nội dung cơ bản của NQLĐ với tư cách là cơ sở pháp lý để thiết lập kỷ luật lao động.

– Luận án tiến sỹ Pháp luật về quyền quản lý lao động của người sử dụng lao động ở Việt Nam (2014) của tác giả Đỗ Thị Dung. Luận án đã nghiên cứu, đánh giá toàn diện về quyền quản lý lao động dưới góc độ rộng, sâu về vấn đề này. Luận án tiếp cận quyền quản lý của NSDLĐ theo pháp luật lao động dưới ba góc độ: Quy định pháp luật về quyền quản lý của NSDLĐ, thực trạng quy định pháp luật về quyền quản lý của NSDLĐ và những biện pháp hoàn thiện pháp luật về quyền quản lý của NSDLĐ. Qua đó, luận án đưa ra quyền được ban hành NQLĐ của NSDLĐ như một nội dung phân tích trong phạm vi ban hành NQLÐ.

Luận văn thạc sỹ “Quyền quản lý của người sử dụng lao động trong pháp luật lao động, qua thực tiễn tại tỉnh Quảng Bình” (2018) của tác giả Phan Thị Hồng Nhung. Luận văn đã nghiên cứu rõ những vấn đề lý luận cơ bản về quyền quản lý của NSDLĐ như: khái niệm quyền quản lý, đặc điểm quyền quản lý của NSDLĐ; nội quy pháp luật về quyền quản lý của NSDLĐ.

Một số bài nghiên cứu đăng trên tạp chí cũng mang tính chất trao đổi và phân tích nội quy lao động dưới góc độ là cơ sở để xử lý kỷ luật lao động, như:

• Thực trạng pháp luật về kỷ luật sa thải và một số kiến nghị của Trần Thị Thúy Lâm đăng trên Tạp chí Nghiên cứu lập pháp số 6 năm 2006;
• Khái niệm và bản chất của kỷ luật lao động của Trần Thị Thúy Lâm đăng trên Tạp chí Luật học số 9 năm 2006;
• Bài báo của Hoàng Thị Thanh và Lê Đăng Đào (2018) “Nội quy lao động – Một số vấn đề pháp lý và thực tiễn” trên Tạp chí nhà nước và pháp luật, số 4/2018

Nhìn chung, NQLĐ được đề cập trong hầu hết các giáo trình, sách chuyên khảo, luận văn, luận án… Tuy nhiên, các tài liệu này chủ yếu chỉ đề cập đến NQLĐ ở phương diện lý luận, thực tiễn áp dụng chung mà chưa nghiên cứu một cách cụ thể, chi tiết với một doanh nghiệp cụ thể, đặc biệt là nghiên cứu về nội quy lao động theo quy định của BLLĐ năm 2019 với những quy định mới, đã được sửa đổi, bổ sung so với BLLĐ năm 2012. Vì vậy, việc nghiên cứu NQLĐ nói chung và thực tiễn áp dụng tại Công ty TNHH Minh Đức Trí tại thành phố Hải Phòng sẽ đưa ra cái nhìn rõ hơn về các vấn đề lý luận cũng như thực tiễn về NQLĐ tại doanh nghiệp.

Tải về tại đây