[Luận văn 2019] Giải quyết tranh chấp phân chia di sản thừa kế tại TAND TP. Hà Nội – ThS. Nguyễn Thị Hồng Vân

[Luận văn 2019] Giải quyết tranh chấp phân chia di sản thừa kế tại TAND TP. Hà Nội – ThS. Nguyễn Thị Hồng Vân

Mục lục

Tình hình nghiên cứu đề tài

Thừa kế là một chế định quan trọng trong hệ thống các quy phạm pháp luật dân sự Việt Nam. Bởi vậy, nó luôn nhận được sự quan tâm của nhiều nhà nghiên cứu. Tính đến hiện tại, đã có các công trình nghiên cứu về thừa kế, được khai thác dưới nhiều góc độ, khía cạnh khác nhau. Có thể kể đến một số công trình nghiên cứu sau:

Các luận văn, luận án, khóa luận tốt nghiệp:

– Trần Thị Huệ (2007). Di sản thừa kế theo pháp luật Việt Nam – Những vấn đề lý luận và thực tiễn, Luận án Tiến sĩ Luật học, Trường Đại học Luật Hà Nội,

– Phùng Trung Tập (2002), Thừa kế theo pháp luật của công dân Việt Nam từ năm 1945 đến nay, Luận án Tiến sĩ Luật học, Trường Đại học Luật Hà Nội,

– Phạm Văn Tuyết (2003), Thừa kế theo di chúc trong BLDS Việt Nam, Luận án Tiến sĩ Luật học, Trường Đại học Luật Hà Nội,

– Lã Hoàng Hưng (2009), Thỏa thuận phân chia di sản thừa kế, Luận văn Thạc sĩ ngành Luật Dân sự, Đại học Quốc gia Hà Nội,

– Nguyễn Nhật Huy (2016), Phân chia di sản thừa kế theo BLDS năm 2015, Luận văn Thạc sĩ Luật học, Trường Đại học Luật Hà Nội,

– Vũ Thị Nguyệt (2017), Giải quyết tranh chấp phân chia di sản thừa kế tại Tòa án nhân dân tỉnh Phú Thọ, Luận văn Thạc sĩ Luật học, Trường Đại học Luật Hà Nội,

– Nguyễn Đào Tơ (2017), Phân chia di sản thừa kế, Luận văn Thạc sĩ Luật học, Trường Đại học Luật Hà Nội,

– Nguyễn Minh Thư (2007), Phân chia di sản thừa kế theo pháp luật dân sự Việt Nam, Khóa luận tốt nghiệp, Trường Đại học Luật Hà Nội,

– Đoàn Thị Vân Anh (2012), Phân chia di sản thừa kế – Những vấn đề lý luận và thực tiễn, Khóa luận tốt nghiệp, Trường Đại học Luật Hà Nội.

Một số sách chuyên khảo:

– Phùng Trung Tập (2017), Luật Dân sự Việt Nam bình giải và áp dụng – Luật Thừa kế, NXB Hà Nội,

– Phạm Văn Tuyết (2017), Pháp luật về thừa kế và thực tiễn giải quyết tranh chấp, NXB Tư pháp,

– Phùng Trung Tập (2010), Luật thừa kế Việt Nam, NXB Hà Nội,

– Nguyễn Minh Tuấn (2009), Pháp luật thừa kế của Việt Nam – Những vấn đề lý luận và thực tiễn, NXB Lao động – xã hội,

– Trần Thị Huệ (2011), Di sản thừa kế theo pháp luật Việt Nam Những vấn đề lý luận và thực tiễn, NXB Tư pháp, Hà Nội.

Bài viết, tạp chí:

– Đoàn Thị Phương Diệp (2015), Dự thảo sửa đổi BLDS với các quy định xác lập quyền thừa kế, Tạp chí Nghiên cứu lập pháp, Số chuyên đề: Góp ý hoàn thiện BLDS (sửa đổi);

– Phạm Văn Tuyết (năm 2015), Góp ý về chế định thừa kế trong dự thảo BLDS sửa đổi, Tạp chí Dân chủ và Pháp luật,

– Hoàng Thị Loan (2015), Góp ý dự thảo BLDS (sửa đổi) về phần thừa kế theo di chúc, Tạp chí Luật học, Số đặc biệt – Góp ý hoàn thiện dự thảo BLDS (sửa đổi), Trường Đại học Luật Hà Nội,

– Tòa án nhân dân tối cao (2016), “Những vấn đề lý luận và thực tiễn nhằm nâng cao hiệu quả công tác giải quyết các tranh chấp thừa kế tại Tòa án nhân dân”.

Các công trình nghiên cứu liên quan đến phân chia di sản thừa kế được các nhà luật học khai thác rất phong phú. Có thể nhận thấy, các công trình nghiên cứu, các bài viết kể trên đã tập trung nghiên cứu các vấn đề về lý luận cũng như luật thực định nhưng chưa có công trình nghiên cứu nào tìm hiểu nội dung pháp luật về giải quyết tranh chấp phân chia di sản thừa kế và đánh giá việc thực hiện pháp luật về phân chia di sản thừa kế trên địa bàn thành phố Hà Nội.

3. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu của đề tài

3.1. Đối tượng nghiên cứu

Đối tượng nghiên cứu của luận văn là một số vấn đề lý luận chung và pháp luật hiện hành về giải quyết tranh chấp phân chia di sản thừa kế, hoạt động thực tiễn giải quyết tranh chấp về phân chia di sản thừa kế tại TAND thành phố Hà Nội gồm có các bản án, các quyết định, báo cáo… và giải pháp nhằm nâng cao hiệu quả giải quyết tranh chấp về phân chia di sản thừa kế tại TAND thành phố Hà Nội.

3.2. Phạm vi nghiên cứu

Luận văn tập trung nghiên cứu một số vấn đề lý luận và pháp luật về giải quyết tranh chấp phân chia di sản thừa kế như khái niệm di sản thừa kế, khái niệm phân chia di sản thừa kế, khái niệm, đặc điểm tranh chấp phân chia di sản thừa kế và giải quyết tranh chấp phân chia di sản thừa kế, các quy định của Hiến pháp, BLDS năm 2015, BLTTDS năm 2015, Luật HN&GĐ năm 2014, Luật Tổ chức TAND năm 2014 về thừa kế như thừa kế theo di chúc, thừa kế theo pháp luật, về di sản thừa kế, phân chia di sản thừa kế, giải quyết tranh chấp phân chia di sản thừa kế tại Tòa án.

Bên cạnh đó, luận văn tìm hiểu thực tiễn giải quyết tranh chấp phân chia di sản thừa kế của toàn ngành tòa án, của TAND thành phố Hà Nội từ năm 2014 đến năm 2018. Đặc biệt, luận văn nghiên cứu và bình luận một số vụ án cụ thể về phân chia di sản thừa kế giải quyết còn bất cập tại TAND thành phố Hà Nội.

4. Mục tiêu nghiên cứu và nhiệm vụ nghiên cứu của luận văn

4.1. Mục tiêu nghiên cứu

Luận văn tập trung tìm hiểu, nghiên cứu, phân tích và đánh giá các quy định của pháp luật hiện hành về giải quyết tranh chấp về phân chia di sản thừa kế cũng như việc áp dụng pháp luật để giải quyết các tranh chấp này tại TAND thành phố Hà Nội. Từ thực tiễn áp dụng pháp luật liên quan đến việc giải quyết tranh chấp về phân chia di sản thừa kế để chỉ rõ những điểm đạt được, những điểm còn bất cập, hạn chế trong các quy định của pháp luật hiện hành và nguyên nhân để từ đó đề xuất các giải pháp nhằm nâng cao hiệu quả giải quyết tranh chấp phân chia di sản thừa kế trên thực tiễn.

4.2. Nhiệm vụ nghiên cứu

Xuất phát từ mục tiêu nghiên cứu trên, luận văn có nhiệm vụ nghiên cứu sau:

Thứ nhất, tác giả làm rõ khái niệm về di sản thừa kế, phân chia di sản thừa kế, tranh chấp phân chia di sản thừa kế, giải quyết tranh chấp phân chia di sản thừa kế, đặc điểm của tranh chấp phân chia di sản thừa kế và giải quyết tranh chấp phân chia di sản thừa kế,

Thứ hai, tác giả nghiên cứu các quy định của pháp luật hiện hành về giải quyết các tranh chấp phân chia di sản thừa kế, cụ thể là các quy định trong BLDS năm 2015, các luật có liên quan và các văn bản pháp luật hướng dẫn việc áp dụng giải quyết các tranh chấp về phân chia di sản thừa kế.

Thứ ba, tác giả nghiên cứu sơ lược về tình hình giải quyết tranh chấp phân chia di sản thừa kế trên cả nước. Đồng thời, tác giả tìm hiểu, nghiên cứu thực tiễn áp dụng pháp luật và bình luận một số vụ án tranh chấp liên quan đến phân chia di sản thừa kế tại TAND thành phố Hà Nội. Từ thực tiễn áp dụng pháp luật tại địa bàn Hà Nội, tác giả đề xuất những giải pháp cụ thể về hoàn thiện pháp luật hiện hành và nâng cao hiệu quả giải quyết tranh chấp này tại ngành TAND nói chung, tại TAND thành phố Hà Nội nói riêng.

5. Các phương pháp nghiên cứu sử dụng để thực hiện luận văn

Để đạt được các mục đích nghiên cứu mà đề tài đặt ra, trong quá trình nghiên cứu, xây dựng luận văn, tác giả đã sử dụng phương pháp luận nghiên cứu khoa học duy vật biện chứng và duy vật lịch sử của chủ nghĩa Mác Lênin. Đồng thời, luận văn còn sử dụng các phương pháp nghiên cứu khác như phương pháp liệt kê, phân tích, tổng hợp, so sánh, bình luận và phương pháp logic để làm sáng tỏ các vấn đề cần tìm hiểu.

6. Ý nghĩa khoa học và thực tiễn của luận văn

6.1. Ý nghĩa khoa học

Tác giả mong muốn luận văn sẽ bổ sung và hoàn thiện hơn những vấn đề lý luận chung về giải quyết tranh chấp phân chia di sản thừa kế, góp phần làm rõ một số nội dung cơ bản của pháp luật hiện hành về giải quyết tranh chấp phân chia di sản thừa kế tại TAND như cách xác định di sản thừa kế, căn cứ phân chia di sản thừa kế, thời hiệu khởi kiện yêu cầu giải quyết tranh chấp phân chia di sản thừa kế.

6.2. Ý nghĩa thực tiễn

Bên cạnh những ý nghĩa khoa học, tác giả hi vọng luận văn sẽ là nguồn tài liệu tham khảo hữu ích trên thực tiễn giải quyết tranh chấp phân chia di sản thừa kế đối với những cán bộ công tác trong ngành luật, đặc biệt là các thư ký và thẩm phán.

7. Bố cục của luận văn

Ngoài phần mở đầu, kết luận và danh mục tài liệu tham khảo, nội dung của luận văn gồm 03 chương:

Chương 1: Một số vấn đề lý luận và pháp luật về giải quyết tranh chấp phân chia di sản thừa kế

Chương 2: Thực tiễn giải quyết tranh chấp về phân chia di sản thừa kế tại Tòa án nhân dân thành phố Hà Nội

Chương 3: Kiến nghị hoàn thiện pháp luật và giải pháp nâng cao hiệu quả giải quyết tranh chấp về phân chia di sản thừa kế tại Tòa án nhân dân thành phố Hà Nội.

Tải về tại đây để xem đầy đủ tài liệu