[Khóa luận 2021] Áp dụng phương thức trực tuyến trong việc khởi kiện và thụ lý vụ án dân sự

[Khóa luận 2021] Áp dụng phương thức trực tuyến trong việc khởi kiện và thụ lý vụ án dân sự

Mục lục

Tình hình nghiên cứu đề tài

Trong khoa học pháp lý từ trước đến nay ở Việt Nam, chế định về khởi kiện và thụ lý vụ án dân sự (VADS) theo phương thức trực tuyến là một công trình mang tính mới cao. Tuy nhiên vẫn có một số bài viết của các tác giả bình luận, phân tích, nghiên cứu về khởi kiện và thụ lý VADS như:

Bài viết “Khởi kiện vụ án dân sự tại tòa án – một số lựa chọn hiệu quả” của tác giả Nguyễn Chế Linh (được đăng trên tạp chí Luật sư Việt Nam, số 6, 2017) đánh giá, nhận xét về tính hiệu quả của quy định pháp luật trong các vấn đề như phương thức khởi kiện, quy định về tạm ứng án phí, các biện pháp khẩn cấp tạm thời… từ đó đưa ra những lựa chọn mang tính hiệu quả trong các khía cạnh trên.

Bài viết “Khởi kiện vụ án dân sự theo quy định của BLTTDS 2015” của tác gả Bùi Thị Huyền (được đăng trên tạp chí Kiểm sát, số 12, 2017) phân tích về khái niệm của khởi kiện vụ án dân sự theo nghĩa rộng và hẹp, xác định chủ thể có quyền khởi kiện. Song song đó đề cập đến những điểm mới của BLTTDS 2015 về khởi kiện VADS (theo nghĩa rộng), những vướng mắt, bất cập từ đó đưa ra cơ sở để hoàn thiện pháp luật.

Bài viết “Một số ý kiến về thụ lý VADS” của tác giả Đoàn Đức Lương (được đăng trên tạp chí Kiểm sát, số 17, 2005) tập trung phân tích khái niệm của thụ lý VADS, nội dung, yêu cầu cơ bản của việc kiểm sát và vai trò của Kiểm sát viên đối với giai đoạn thụ lý vụ án dân sự trong tố tụng dân sự.

Bài viết “Áp dụng mô hình xét xử trực tuyến của Tòa án đối với các vụ án dân sự dưới tác động của COVID-19” của tác giả Nguyễn Thị Hoài Trâm và Lê Thị Minh Ngọc (2020) trong Kỷ yếu Hội thảo khoa học: Tác động của COVID-19 đến các quan hệ pháp luật dân sự, do Khoa Luật Dân sự Trường Đại học Luật Thành phố Hồ Chí Minh tổ chức vào ngày 11/11/2020 tại Trường Đại học Luật Thành phố Hồ Chí Minh. Bài viết đã nêu những tác động của COVID-19 đến các hoạt động của Tòa án, cùng với đó là thực trạng áp dụng phương thức xét xử trực tuyến của một số nước trên thế giới nhằm thích ứng với bối cảnh COVID-19 cũng như những kiến nghị hoàn thiện. Tuy nhiên, vì là bài viết tham gia hội thảo nên chưa đưa ra những giải pháp chi tiết về việc áp dụng phương thức xét xử trực tuyến tại Việt Nam khi Tòa án giải quyết các vụ án dân sự theo thủ tục tố tụng dân sự.

Bên cạnh đó, một số luận văn, khóa luận tiêu biểu cũng đã nghiên cứu về vấn đề khởi kiện và thụ lý VADS như:

Khóa luận tốt nghiệp “Quyền khởi kiện VADS theo pháp luật tố tụng dân sự Việt Nam” của tác giả Lê Thị Minh Ngọc (Đại học Luật Thành phố Hồ Chí Minh, 2019) chỉ tập trung nghiên cứu các vấn đề cơ bản về quyền khởi kiện như khái niệm, ý nghĩa của quyền này và đặc biệt nghiên cứu chuyên sâu vào các quy định của pháp luật tố tụng dân sự hiện hành về việc xác định chủ thể có quyền khởi kiện VADS, điều kiện khởi kiện VADS, phạm vi khởi kiện VADS và chỉ ra phương hướng để hoàn thiện pháp luật về quyền khởi kiện VADS.

Khóa luận tốt nghiệp “Khởi kiện và thụ lý VADS” của tác giả Nguyễn Chí Thắng (Đại học Luật Thành phố Hồ Chí Minh, 2010) với nội dung nghiên cứu tập trung vào các vấn đề lý luận và thực tiễn áp dụng chế định khởi kiện và thụ lý VADS tại Tòa án cấp sơ thẩm. Từ đó, tìm hiểu, phân tích, đánh giá nội dung của quy định pháp luật trong việc khởi kiện và thụ lý VADS. Đồng thời, đưa ra kiến nghị góp phần củng cố và hoàn thiện quy định pháp luật về quyền khởi kiện và thụ lý VADS trong tố tụng dân sự.

Luận văn thạc sĩ “Hoàn thiện chế định khởi kiện và thụ lý VADS trong pháp luật tố tụng dân sự Việt Nam” của tác giả Nguyễn Thu Hiền (Khoa Luật, Đại học Quốc gia Hà Nội, 2012) nghiên cứu về thủ tục khởi kiện và thụ lý vụ án dân sự theo quy định của Bộ luật Tố tụng dân sự (BLTTDS) Việt Nam hiện hành, cụ thể là tập trung phân tích đặc thù của việc khởi kiện VADS. Đồng thời so sánh, phân tích toàn diện và chuyên sâu giữa quy định của pháp luật tố tụng dân sự về khởi kiện và thụ lý vụ án dân sự trước thời điểm BLTTDS hiện hành được ban hành.

Luận văn thạc sĩ “Quyền tự do khởi kiện vụ án dân sự theo pháp luật Việt Nam” của tác giả Đàm Thị Hoa (Khoa Luật, Đại học Quốc gia Hà Nội, 2016) làm rõ những vấn đề lý luận cũng như thực tiễn của quy định pháp luật Việt Nam hiện hành về quyền tự do khởi kiện VADS, đồng thời làm nghiên cứu phạm vi quyền tự do khởi kiện của chủ thể khởi kiện, trách nhiệm cơ quan nhà nước trong việc bảo đảm quyền tự do khởi kiện của chủ thể. Từ đó đưa ra những điểm còn thiếu sót hoặc chưa hợp lý sẽ đề xuất một số giải pháp nhầm hoàn thiện pháp luật Việt Nam về quyền tự do khởi kiện VADS.

Luận án tiến sĩ “Khởi kiện và thụ lý vụ án dân sự, những vấn đề lý luận và thực tiễn” của tác giả Nguyễn Thị Hương (Đại học Luật Hà Nội, 2019) tập trung nghiên cứu về khởi kiện và thụ lý VADS, chỉ luận giải về khái niệm, đặc điểm, ý nghĩa của khởi kiện và thụ lý VADS; chủ thể có quyền khởi kiện; phạm vi khởi kiện; đơn khởi kiện và phương thức gửi đơn khởi kiện; các căn cứ trả lại đơn khởi kiện; khiếu nại, kiến nghị và giải quyết khiếu nại; kiến nghị về việc trả lại đơn khởi kiện, trình tự, thủ tục thụ lý vụ án.

Từ tình hình nghiên cứu đã được nêu, chúng ta có thể thấy rằng đề tài “Áp dụng phương thức trực tuyến trong việc khởi kiện và thụ lý vụ án dân sự” là đề tài mang tính mới hoàn toàn. Bởi các công trình nêu trên chỉ tập trung phân tích từ pháp luật và thực tiễn áp dụng pháp luật Việt Nam đối với việc khởi kiện và thụ lý VADS theo cơ chế mà các chủ thể phải trực tiếp đến Tòa án để làm các thủ tục cần thiết chứ chưa đề cập đến cơ chế trực tuyến và cũng như phân tích, học hỏi từ kinh nghiệm của các quốc gia khác trên thế giới về lĩnh vực này. Vậy nên việc nghiên cứu đề tài này có thể mang lại những yếu tố mới và góp phần hoàn thiện pháp luật nước ta.

Đề tài gồm hai chương:

Chương 1: Một số vấn đề chung về việc khởi kiện và thụ lý VADS bằng phương thức trực tuyến

Chương 2: Quy định pháp luật hiện hành về việc khởi kiện và thụ lý VADS theo phương thức trực tuyến – bất cập, kiến nghị hoàn thiện pháp luật

Tải về tại đây để xem đầy đủ tài liệu