[Luận văn 2020] Áp dụng pháp luật hình sự đối với tội cướp tài sản từ thực tiễn tỉnh Bình Phước – ThS. Võ Thành Phước

[Luận văn 2020] Áp dụng pháp luật hình sự đối với tội cướp tài sản từ thực tiễn tỉnh Bình Phước – ThS. Võ Thành Phước

Tính cấp thiết của đề tài

Bình Phước được tái thành lập trên cơ sở chia tách từ tỉnh Sông Bé thành tỉnh Bình Phước và Bình Dương. Bình Phước là một tỉnh thuộc vùng miền Đông Nam Bộ, có diện tích lớn nhất miền Nam và nằm trong vùng kinh tế trọng điểm phía Nam; với diện tích rộng 6.871,5 km², dân số là 905.300 người, có 206,4 km² đường biên giới giáp Vương Quốc Campuchia và là cửa ngõ, cầu nối của vùng Đông Nam Bộ với Tây Nguyên và Campuchia. Bình Phước có nhiều khu công nghiệp như: khu công nghiệp Đồng Xoài, khu công nghiệp Bắc Đồng Phú, khu công nghiệp Minh Hưng – Hàn Quốc….Trong đó, có các khu công nghiệp thu hút được nhiều nhà đầu tư vốn cao góp phần làm phát triển tỉnh Bình Phước, giải quyết được nhiều việc làm cho người lao động trong tỉnh cũng như các tỉnh lân cận có thu nhập ổn định.

Tuy nhiên, tình hình tội phạm trên địa bàn tỉnh Bình Phước còn nhiều biến động, một số loại tội phạm như trộm cắp tài sản, cướp tài sản có giảm, nhưng một số loại tội phạm khác tăng như tội cho vay lãi nặng trong giao dịch dân sự, bắt giữ người trái pháp luật, tàng trữ ma túy tăng, diễn biến tội phạm phức tạp và nguy hiểm, ảnh hưởng tới đời sống của người dân. Mặc dù đã có nhiều cố gắng, nỗ lực trong công tác đấu tranh, phòng chống tội phạm nhưng hiệu lực hiệu quả áp dụng quy định pháp luật liên quan tới các hành vi xâm phạm sở hữu nói chung và hành vi cướp tài sản nói riêng trên địa bàn còn chưa hiệu quả như mong đợi; tội phạm cướp tài sản xảy ra ngày càng manh động, liều lĩnh; có nhiều nguyên nhân dẫn đến tình hình trên, là do môi trường sống, học tập, đặc điểm tâm lý, độ tuổi, giới tính và việc áp dụng các văn pháp luật chưa được thống nhất giữa các cơ quan áp dụng, tính răn đe trong công tác xét xử chưa cao nên vẫn còn một bộ phận nhỏ người dân xem nhẹ tính thượng tôn pháp luật.

Trong các năm qua, Đảng bộ tỉnh Bình Phước cùng các sở, ban, ngành đã phối hợp xây dựng các giải pháp quản lý, ngăn chặn, phòng ngừa và kéo giảm tội phạm hình sự, nhất là tội phạm cướp tài sản một cách quyết liệt. Tuy vậy, việc phối hợp thực hiện chưa làm hiệu quả.

Như vậy, để nhận thức đúng và đầy đủ về tội phạm, nhất là tội phạm cướp tài sản trên địa bàn tỉnh Bình Phước; qua công tác đấu tranh và phòng, chống tội phạm này có hiệu quả chúng ta phải đúc kết từ lý luận và tổng kết trong kinh nghiệm thực tiễn của công tác đấu tranh, phòng ngừa tội phạm này, làm rõ nguyên nhân, điều kiện phạm tội, nhất là tội cướp tài sản để có những biện pháp loại trừ, hạn chế những nguyên nhân, điều kiện phát sinh tội phạm nhằm phòng ngừa tội phạm này một cách hiệu quả trên địa bàn tỉnh Bình Phước. Xuất phát từ những lý do trên, học viên đã chọn đề tài: “Áp dụng pháp luật hình sự đối với tội cướp tài sản từ thực tiễn tỉnh Bình Phước” làm đề tài nghiên cứu cho luận văn thạc sĩ.

Tình hình nghiên cứu đề tài

Các luận văn thạc sĩ của Nguyễn Thị Ngọc Hoa (2007): “Đấu tranh phòng chống tội cướp tài sản trên địa bàn tỉnh Nam Định”, Nguyễn Hải Yến (2013): “Phòng ngừa tội cướp giật tài sản trên địa bàn thành phố Hà Nội”, Trần Hữu Nghĩa (2014): “Tội cướp giật tài sản theo pháp luật hình sự Việt Nam”, Phạm Thị Hà Châu (2016), “luận văn thạc sỹ luật học”, “Tội cướp tài sản theo pháp luật hình sự Việt Nam từ thực tiễn tỉnh Quãng Ngãi”, Lê Thị Bình (2019): “Tội trộm cắp tài sản theo pháp luật hình sự Việt Nam từ thực tiễn tỉnh Bình Phước”; Trần Thị Lan Anh (2013): “Phòng ngừa tội cướp tài sản do người chưa thành niên thực hiện trên địa bàn thành phố Hà Nội”…..và các quy định pháp luật hình sự về tội Cướp tài sản nói riêng và các quy định điều chỉnh về tội phạm có thể nhắc tới nhiều công trình nghiên cứu có giá trị.

Có nhiều công trình khoa học đã đề cập đến các vấn đề lý luận cơ bản của pháp luật hình sự và tố tụng hình sự liên quan đến tội cướp tài sản; nghiên cứu cũng đã phần nào đề cập những vấn đề thực tiễn cùng những giải pháp kiến nghị nhưng mới dừng lại ở mức độ khá chung chung và chưa có công trình nào nghiên cứu một cách toàn diện và có hệ thống về áp dụng pháp luật hình sự loại tội này tại một địa bàn cụ thể là Bình Phước đặc biệt trong giai đoạn BLHS 2015 được sửa đổi, bổ sung năm 2017 có hiệu lực từ ngày 01 tháng 01 năm 2018 điển hình như các công trình của: Đặng Thúy Quỳnh (2012) bàn về tội “Cướp giật tài sản” và tội “Công nhiên chiếm đoạt tài sản” trong Bộ luật hình sự năm 1999 được đăng trên Tạp chí Kiểm sát số 19/2012, tr. 24-25, 31, về “Một số giải pháp đấu tranh phòng, chống tội phạm cướp giật tài sản” được đăng trên Tạp chí Kiểm sát số 22/2012, tr. 38-42, về “Phạm tội cướp giật tài sản dẫn đến chết người hay phạm hai tội cướp giật tài sản và tội giết người” đăng trên Tạp chí Tòa án nhân dân số 24/2012, tr. 24-26; tác giả Nguyễn Trung Hòa: “Một số đặc điểm nhân thân của người phạm tội cướp tài sản trên địa bàn các tỉnh và các thành phố phía Nam” được đăng trên Tạp chí Khoa học Kiểm sát số 5/2018; Nguyễn Văn Khoa Điềm (2018) bàn về “Một số vấn đề đặt ra trong công tác phòng ngừa tình hình tội cướp giật tài sản hiện nay trên địa bàn Thành phố Hồ Chí Minh” được đăng trên Tạp chí Khoa học Kiểm sát số 4/2018, tr. 34-42….. Do đó có thể nói, đề tài “Áp dụng pháp luật hình sự đối với tội cướp tài sản từ thực tiễn tỉnh Bình Phước” không trùng lặp với các đề tài đã công bố trước đây.