[Luận văn 2019] Xác định cha, mẹ, con tại Toà án nhân dân và thực tiễn áp dụng – ThS. Lại Ngọc Lan
Định dạng | Link tải |
Định dạng | Link tải |
1. Tính cấp thiết của việc nghiên cứu đề tài luận văn
Việc xác định cha, mẹ, con nói chung, việc xác định cha, mẹ, con tại Toà án nói riêng luôn hưởng tới đảm bảo quyền con người, đặc biệt là quyền của trẻ em – quyền được biết nguồn gốc huyết thống, quyền có cha mẹ và được cha mẹ chăm sóc. Điều đó cũng làm ổn định các mối quan hệ gia đình, thoả mãn nhu cầu tình cảm và lợi ích của các chủ thể. Đặc biệt trong bối cảnh xã hội Việt Nam hiện nay, khi xã hội ngày càng phát triển, khoa học kỹ thuật có những bước tiến vượt bậc, đã ảnh hưởng không nhỏ đến quan hệ cha mẹ và con, như việc xác định tư cách cha, mẹ, con trong việc sinh con bằng kỹ thuật hỗ trợ sinh sản và mang thai hộ vì mục đích nhân đạo. Vì vậy, việc nghiên cứu pháp luật về xác định cha, mẹ, con là cần thiết, bên cạnh đó, việc nghiên cứu việc xác định cha, mẹ, con tại Toà án nhân dân sẽ là cơ sở để tìm ra những vướng mắc trên thực tế khi áp dụng pháp luật về xác định cha, mẹ, con tại toà án, từ đó sẽ xây dựng và hoàn thiện pháp luật về xác định cha, mẹ, con chuẩn xác hơn.
Xuất phát từ những lý do trên, chúng tôi đã chọn đề tài “Xác định cha, mẹ, con tại Toà án nhân dân và thực tiễn áp dụng”. Qua việc nghiên cứu vấn đề này sẽ tìm ra được hưởng hoàn thiện pháp luật về xác định cha, mẹ, con phù hợp với điều kiện xã hội Việt Nam hiện nay.
2. Tình hình nghiên cứu của đề tài
Xác định cha, mẹ, con có ý nghĩa trong việc xác định các quyền và nghĩa vụ pháp lý của các chủ thể. Do vậy, vấn đề này đã dành được sự quan tâm của nhiều nhà nghiên cứu khoa học. Cụ thể:
Giáo trình Luật Hôn nhân và gia đình của các trường đại học có viết về vấn đề xác định cha, mẹ, con thành một chương của giáo trình và để cập đến những vấn đề cơ bản như căn cứ xác định cha, mẹ, con, các trường hợp xác định cha, mẹ, con, thủ tục, hệ quả pháp lý của việc xác định cha, mẹ, con Việc xác định cha, mẹ, con tại toà án cũng được đề cập đến, tuy nhiên chỉ mang tính giới thiệu mà chưa nghiên cứu chuyên sâu về vấn đề này.
- Nguyễn Văn Cừ: “Một số suy nghĩ về nguyên tắc xác định cha mẹ và con (trong giá thú) theo pháp luật Việt Nam” (Tạp chí Luật học số 6/1999); “Vấn đề xác định cha mẹ và con ngoài giá thú theo Luật Hôn nhân và Gia đình Việt Nam” (Tạp chí Luật học số 1/2002);
- Nguyễn Phương Lan: “Quyền làm mẹ của người phụ nữ theo quy định của pháp luật Việt Nam” (Tạp chí Luật học số Đặc san phụ nữ năm 2004);
Lê Thị Kim Chung: “Những vấn đề nảy sinh từ quy định về xác định cha mẹ, con sinh ra nhờ kỹ thuật hỗ trợ sinh sản” (Tạp chí Dân chủ pháp luật số 9/2004);
Những bài viết này đề cập đến những khía cạnh cụ thể của việc xác định cha, mẹ, con nhưng ở phạm vi hẹp.
Luận văn tốt nghiệp cử nhân luật: “Vấn đề xác định cha mẹ, con trong Luật HN&GĐ năm 2000” (2003) của sinh viên Trần Huy Cường. Đề cập đến vấn đề chung của xác định cha, mẹ, con.
PGS.TS. Nguyễn Thị Lan, luận án tiến sĩ luật học “xác định cha, mẹ, con theo pháp luật Việt Nam” (2008). Luận án này đề cập tương đối toàn diện về pháp luật xác định cha, mẹ, con. Tuy nhiên, luận án này không chuyên sâu về xác định cha, mẹ, con tại Toà án nhân dân. Luận án cũng đề cập đến việc sinh con bằng kỹ thuật hỗ trợ sinh sản, không đề cập đến vấn đề mang thai hộ và chỉ mới dừng lại ở sự phát triển sơ khai về vấn đề này.
PGS.TS. Nguyễn Thị Lan, “Xác định cha, mẹ, con dưới góc độ bình đẳng giới”, Tạp chí Luật học, (3), (2006); “Bàn về trường hợp “con sinh ra trước ngày đăng ký kết hôn và được cha mẹ thừa nhận cũng là con chung của vợ chồng” Tạp chí Dân chủ pháp luật, (1),(2007); “Vietnamese lot of determination of parent child relationship in context of international integration”, Law & Development Journal, (1), (2007); “Pháp luật Việt Nam về xác định cha mẹ, con trong điều kiện xã hội hoá và hội nhập quốc tế”, Tạp chí Pháp luật và Phát triển, (1), (2007); “Bàn về thời gian mang thai tối đa và tối thiểu trong việc xác định cha, mẹ, con”, Tạp chí Luật học, (8), (2007); “Thời kỳ hôn nhân trong việc xác định cha, mẹ, con theo Luật Hôn nhân và Gia đình năm 2000”, Tạp chí Nhà nước và Pháp luật, (9), (2007). Xác các bài viết này đều có từ trước khi Luật Hôn nhân và gia đình năm 2014 có hiệu lực pháp luật. Do đó, việc nghiên cứu tiếp trên cơ sở kế thừa những kết quả nghiên cứu trên là cần thiết.
PGS.TS. Nguyễn Thị Lan, Mang thai hộ và những vấn đề phát sinh, Tạp chí Luật học, số 4/2015, Thụ tinh trong ống nghiệm và những vấn đề pháp lý phát sinh, Tạp chí Luật học, số 2/2016; Mối liên hệ giữa Luật Hôn nhân và gia đình năm 2014 với Bộ luật Tố tụng dân sự năm 2015 về giải quyết các vụ việc hôn nhân và gia đình, Tạp chí Toà án nhân dân, số 9 và số 10/2017. Các bài viết này đã đề cập đến các vấn đề chuyên sâu về xác định cha, mẹ, con theo quy định của pháp luật hiện hành. Tuy nhiên, cách tiếp cận của bài viết chủ yếu tập trung vào việc phân tích Luật và chỉ ra những vấn đề còn vướng mắc bất cập mà chưa đề cập nhiều đến thực tiễn áp dụng pháp luật về vấn đề nảy. Chúng tôi có thể tham khảo cho hưởng nghiên cứu tiếp theo của mình về vấn đề xác định cha, mẹ, con tại Toà án và thực tiễn áp dụng.
3. Mục đích, nhiệm vụ nghiên cứu đề tài luận văn
Mục đích của luận văn là nhằm làm sáng tỏ những vấn đề lý luận về xác định cha, mẹ, con tại Toà án nhân dân trong mối liên hệ với thực tiễn. Từ đó, phát hiện những quy định còn thiếu, chưa phù hợp, tìm ra những bất cập trong thực tiễn giải quyết. Luận văn đưa ra một số giải pháp cụ thể giúp cho việc hoàn thiện pháp luật đảm bảo sự ổn định của gia đình và xã hội.
Nhiệm vụ của luận văn là trên nghiên cứu các vấn đề lý luận về xác định cha, mẹ, con tại Toà án, đặt từng nội dung trong mối liên hệ với thực tế qua từng giai đoạn phát triển của xã hội và so sánh với pháp luật nước ngoài, luận văn phải nghiên cứu và đánh giá được thực trạng áp dụng pháp luật về xác định cha, mẹ, con tại Toà án nhân dân. Thông qua đó, luận văn phải đánh giá và tìm ra được những vấn đề còn bất cập của pháp luật về xác định cha, mẹ, con tại Toà án để có hướng hoàn thiện mới, luận văn phải xây dựng được các giải pháp về xác định cha, mẹ, con, nhằm nâng cao hiệu quả điều chỉnh của pháp luật về xác định cha, mẹ, con nói chung, pháp luật về xác định cha, mẹ, con tại Toà án nói riêng.
4. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu của đề tài luận văn
Đối tượng nghiên cứu là một số tác phẩm kinh điển liên quan đến việc xác định cha, mẹ, con, hệ thống pháp luật Việt Nam từ trước tới nay về xác định cha, mẹ, con tại Toà án; Một vài quy định của pháp luật nước ngoài về xác định cha, mẹ, con; Một số án kiện điển hình về xác định cha, mẹ, con tại Toà án.
Phạm vi nghiên cứu của đề tài là các vấn đề về xác định cha, mẹ, con tại toà án nhân dân, bao gồm cả việc xác định cha, mẹ, con trong trường hợp sinh con tự nhiên và trường hợp sinh con bằng kỹ thuật hỗ trợ sinh sản. Việc nghiên cứu này không bao gồm việc xác định cha, mẹ, con có yếu tố nước ngoài.
5. Cơ sở phương pháp luận và phương pháp nghiên cứu đề tài luận văn
Cơ sở phương pháp luận để nghiên cứu đề tài luận văn là chủ nghĩa duy vật biện chứng và duy vật lịch sử của học thuyết Mác – Lê Nin;
Phương pháp nghiên cứu để tải luận văn bao gồm một số phương pháp như phương pháp phân tích, tổng hợp, lịch sử, so sánh, thống kê…
Phương pháp phân tích, tổng hợp giúp luận văn một cái nhìn tổng quát vấn đề cần nghiên cứu, và làm cho luận án có chiều sâu hơn.
Phương pháp lịch sử, so sánh luôn được sử dụng trong quá trình nghiên cứu đề tài. Từ đó, luận văn có được những bình luận và đánh giá chính xác về những điểm tiến bộ và hạn chế của pháp luật về xác định cha, mẹ, con.
6. Những đóng góp mới của luận văn
+ Luận văn đưa ra được một số khái niệm đảm bảo tính học thuật, là cơ sở để xây dựng pháp luật, áp dụng pháp luật thống nhất.
+ Luận văn đã phân tích được rõ các căn cứ để xác định cha, mẹ, con, bao gồm, căn cứ về mặt huyết thống và căn cứ về mặt pháp lý để xác định cha, mẹ, con tại toà án nhân dân.
+ Luận văn đã khái quát được hệ thống pháp luật Việt Nam về xác định cha, mẹ, con tại Toà án nhân dân. Từ đó, luận án làm rõ được những vấn đề pháp lý về xác định cha, mẹ, con trong mối liên hệ với thực tiễn, chỉ ra được những bất cập và hạn chế
+ Giải pháp mà luận văn xây dựng đảm bảo tính khoa học có tính khả thi trong thực tiễn áp dụng pháp luật về xác định cha, mẹ, con tại Toà án.
7. Ý nghĩa khoa học và thực tiễn của luận văn
+ Luận văn có thể dùng làm tài liệu tham khảo trong quá trình xây dựng và hoàn thiện pháp luật về xác định cha, mẹ, con, đặc biệt là việc xác định cha, mẹ, con tại Toà án.
+ Luận văn có thể dùng làm tài liệu giảng dạy ở các cơ sở đào tạo luật.
+ Kết quả của luận văn là tài liệu trong việc ban hành các văn bản dưới luật nhằm áp dụng pháp luật về xác định cha, mẹ, con. Đảm bảo tính thống nhất và chính xác trong thực tiễn giải quyết vấn đề xác định cha, mẹ, con tại Toà án.
8. Cơ cấu của luận văn
Ngoài phần mở đầu, phần kết luận, luận văn bao gồm 2 chương:
Chương 1: Thực trạng pháp luật Việt Nam về xác định cha, mẹ, con tại Toà án nhân dân;
Chương 2: Thực tiễn xác định cha, mẹ, con tài Toà án nhân dân Việt Nam hiện nay và một số giải pháp hoàn thiện pháp luật về xác định cha, mẹ, con.
Định dạng | Link tải |