[Luận văn 2023] Pháp luật về giải quyết ly hôn theo yêu cầu một bên – ThS. Hoàng Khánh Linh

[Luận văn 2023] Pháp luật về giải quyết ly hôn theo yêu cầu một bên – ThS. Hoàng Khánh Linh

Mục lục

Tình hình nghiên cứu đề tài

Nghiên cứu về ly hôn nói chung, ly hôn theo yêu cầu của một bên nói riêng đã có công trình nghiên cứu ở các góc độ khác nhau: khoa học pháp lý, quyền con người, xã hội học,… Để phục vụ cho việc nghiên cứu đề tài luận văn, tác giả tiếp cận một số công trình nghiên cứu sau:

* Sách và các đề tài nghiên cứu các cấp:

Cuốn “Sách tình huống (Bình Luận Bản Án) Luật Hôn Nhân & Gia Đình” do Lê Vĩnh Châu (chủ biên) biên soạn vào năm 2018 và xuất bản bởi Nxb. Hồng Đức – Hội Luật gia Việt Nam [4]. Cuốn sách là tập hợp những bản án được lựa chọn từ thực tiễn xét xử tại TAND trong những năm gần đây liên quan đến lĩnh vực HN&GĐ. Cuốn sách này không chỉ tập trung vào việc phân tích các quy định pháp luật hiện hành mà còn điểm qua các quy định pháp luật trước đó, nhằm hiểu rõ sự thay đổi của pháp luật theo từng giai đoạn lập pháp và giúp làm sáng tỏ các vấn đề pháp lý mà vẫn còn nhiều quan điểm khác nhau khi áp dụng pháp luật HN&GĐ.

Cuốn sách “Bình Luận Khoa Học Luật Hôn Nhân và Gia Đình Việt Nam” của tác giả Nguyễn Ngọc Điện, được xuất bản năm 2002 bởi Nxb.Trẻ [12]. Cuốn sách được chia thành 4 phần, trình bày các vấn đề quan trọng về HN&GĐ như sau: quan hệ chung sống như vợ chồng; thiết lập mối liên hệ giữa cha mẹ và con; chấm dứt các mối liên hệ gia đình; nghĩa vụ cấp dưỡng… Đây là cuốn sách chuyên khảo rất công phu trong lĩnh vực HN&GĐ, tác giả đã bình luận rất kỹ càng, có góc nhìn sâu sắc về hầu hết các vấn đề liên quan đến ly hôn.

Ngoài ra còn các công trình nghiên cứu khác như: Phan Đăng Thanh Trương Thị Hòa (2000), Pháp luật Hôn nhân và gia đình Việt Nam xưa và nay, Nxb. Trẻ [36]; Ngô Văn Thâu (2005), Pháp luật về Hôn nhân và gia đình trước và sau Cách mạng tháng tám, Nxb. Tư pháp [38];… Những công trình này cung cấp thông tin quý báu về sự phát triển của pháp luật về HN&GĐ ở Việt Nam trong bối cảnh lịch sử và giúp hiểu rõ hơn về cách trách nhiệm liên đới của vợ chồng đã phát triển qua các giai đoạn khác nhau trong lịch sử của đất nước.

* Luận án, luận văn:

Nguyễn Thị Vân (2019), Giải quyết ly hôn theo yêu cầu của một bên qua thực tiễn xét xử tại Tòa án, Luận văn thạc sĩ, Đại học luật Hà Nội [54]. Luận văn đã trình bày những vấn đề lý luận về giải quyết ly hôn theo yêu cầu của một bên. Nghiên cứu pháp luật hiện hành và thực tiễn giải quyết ly hôn theo yêu cầu của một bên tại Tòa án; từ đó đưa ra kiến nghị nhằm nâng cao hiệu quả của hoạt động này.

Nguyễn Phương Thảo (2021), Căn cứ ly hôn theo yêu cầu của một bên vợchồng và thực tiễn áp dụng, Luận văn thạc sĩ luật học, Đại học Luật Hà Nội [37]. Luận văn đã trình bày một số vấn đề lý luận về căn cứ ly hôn theo yêu cầu của một bên vợ hoặc chồngPhân tích, đánh giá thực trạng pháp luật và thực tiễn áp dụng pháp luật hiện hành về căn cứ ly hôn theo yêu cầu của một bên vợ, chồng; từ đó đưa ra kiến nghị nhằm nâng cao hiệu quả điều chỉnh pháp luật về vấn đề này.

Nguyễn Thu Hương (2021), Thuận tình ly hôn – thực tiễn giải quyết tại Tòa án nhân dân quận Ngô Quyền, thành phố Hải Phòng, Luận văn thạc sĩĐại học Luật – Đại học Quốc gia Hà Nội [19]. Luận văn đã nghiên cứulàm rõ một số vấn đề lý luận về thuận tình ly hôn: đưa ra khái niệm, đặc điểmcơ sở khoa học của việc xây dựng pháp luật, các yếu tố ảnh hưởng, ý nghĩa của thuận tình ly hôn và phân tích khả năng ứng dụng pháp luật dựa thực tiễn thực hiện tại Tòa án nhân dân quận Ngô Quyền, thành phố Hải PhòngQua đó đưa ra các kiến nghị để hoàn thiện pháp luật về thuận tình ly hôn.

Đỗ Trường Hải (2022), Ly hôn theo yêu cầu của một bên trong pháp luật Việt Nam, Luận văn thạc sĩ, Đại học Luật Thành phố Hồ Chí Minh [13]. Luận văn đã nghiên cứu một cách toàn diện về quy định của pháp luật Việt Nam về ly hôn theo yêu cầu của một bên và đưa ra một số kết luận và kiến nghị nhằm góp phần hoàn thiện quy định của pháp luật Việt Nam về ly hôn theo yêu cầu của một bên. Luận văn là một công trình nghiên cứu có giá trị, cung cấp những thông tin quan trọng về quy định của pháp luật Việt Nam về ly hôn theo yêu cầu của một bên. Luận văn đã góp phần làm sáng tỏ những vấn đề lý luận và thực tiễn liên quan đến ly hôn theo yêu cầu của một bêntừ đó đề xuất một số kiến nghị nhằm hoàn thiện quy định của pháp luật.

Ngoài ra, còn một số công trình nghiên cứu khác như: Lê Thị Huyền Trang (2017), Quyền yêu cầu ly hôn theo Luật Hôn nhân gia đình năm 2014, Luận văn thạc sĩ luật học, Đại học Luật Hà Nội [51]; Nông Hồng Nhung (2020), Ly hôn do một bên yêu cầu theo Luật Hôn nhân và gia đình năm 2014 và thực tiễn giải quyết, Luận văn thạc sĩ luật học, Đại học Luật Hà Nội [28]; Phan Thị Linh Chi (2022), Căn cứ ly hôn theo pháp luật Việt Nam và thực tiễn áp dụng tại các Tòa án nhân dân trên địa bàn tỉnh Đắk Lắk, Luận văn thạc sĩ, Đại học Luật – Đại học Quốc gia Hà Nội [5];…

* Bài nghiên cứu đăng tạp chí:

Nguyễn Hải An (2014)Áp dụng tập quán trong công tác xét xử án dân sựhôn nhân và gia đình của Tòa án nhân dân (Kỳ I), Tạp chí Tòa án nhân dânSố 4tr.8-15 [1]. Bài viết này của tác giả tập trung vào thực tiễn áp dụng tập quán trong việc xử lý các vụ án liên quan đến HN&GĐ.

Trần Thị Lịch (2019), Bàn về quyền yêu cầu ly hôn quy định tại khoản 3 Điều 51 Luật Hôn nhân và gia đình năm 2014, Tạp chí Tòa án nhân dân, số 21, tr.1-4. Bài viết đã chỉ ra những vướng mắc trong việc áp dụng khoản 3 Điều 51 quy định quyền yêu cầu giải quyết ly hôn trong Luật HN&GĐ năm 2014 và kiến nghị hoàn thiện.

Phan Thành Nhân, Đỗ Thị Nhung (2019), Bàn về quyền ly hôn của vợ hoặc chồng trong trường hợp một bên đang bị truy nã, Tạp chí Nghề Luật, số 3, tr. 21-26 [26]. Bài viết nêu thực trạng hiện nay về việc giải quyết yêu cầu ly hôn của vợ hoặc chồng đối với người đang bị truy nã; đồng thời phân tích các quy định của pháp luật nhằm xác định các căn cứ tuyên bố mất tích, sau đó tuyên bố chết đối với người bị truy nã và giải quyết ly hôn cho vợ hoặc chồng của người bị truy nã.

Bài viết của tác giả Nguyễn Văn Cừ (2020) “Căn cứ ly hôn trong pháp luật Việt Nam” trong số 11 của Tạp chí Nghiên cứu lập pháp [6]. Trong bài viết này, tác giả đã đề cập đến tình hình áp dụng Luật HN&GĐ năm 2014 sau hơn 5 năm ban hành, cùng với các nghị định quy định chi tiết thi hành và thông tư liên tịch hướng dẫn áp dụng một số điều của Luật này. Trong bài viết, tác giả đã nghiên cứu về các quan điểm liên quan đến việc ly hôn và căn cứ ly hôn từ thời kỳ phong kiến của Việt Nam đến ngày nay, với mục tiêu đề xuất các giải pháp kiến nghị để hoàn thiện pháp luật.

Các công trình nêu trên đã nghiên cứu những vấn đề lý luận cũng như làm rõ một số nội dung của pháp luật về giải quyết ly hôn theo yêu cầu của một bên, đồng thời chỉ ra những bất cập, tồn tại của pháp luật và những khó khăn, vướng mắc khi giải quyết ly hôn theo yêu cầu của một bên. Các tác giả cũng đưa ra các phương hướng, giải pháp hoàn thiện pháp luật điều chỉnh việc giải quyết ly hôn theo yêu cầu của một bên. Tuy nhiên, số lượng các công trình nghiên cứu về pháp luật giải quyết ly hôn theo yêu cầu của một bên còn hạn chế. Do đó, để đánh giá được các quy định của pháp luật hiện hành đã thực sự phù hợp cũng như xem xét những khó khăn, vướng mắc trên thực tế áp dụng pháp luật giải quyết ly hôn theo yêu cầu của một bên để có những kiến nghị hoàn thiện pháp luật và nâng cao hiệu quả áp dụng pháp luật trong giải quyết ly hôn theo yêu cầu của một bên là cần thiết và có ý nghĩa. Trên cơ sở kế thừa những thành tựu nghiên cứu của các công trình nêu trên, luận văn “Pháp luật về giải quyết ly hôn theo yêu cầu một bên” thực trạng quy định pháp luật và thực tiễn áp dụng pháp luật về giải quyết ly hôn theo yêu cầu của một bên trong giai đoạn hiện nay.

Tải về tại đây để xem đầy đủ tài liệu