[Luận văn 2023] Tội hiếp dâm người dưới 16 tuổi theo quy định của BLHS 2015, thực tiễn tỉnh Tuyên Quang – ThS. Nguyễn Thủy Ngọc
Định dạng | Link tải |

Mục lục
| MỤC LỤC | Trang |
|---|---|
| LỜI CAM ĐOAN | |
| LỜI CẢM ƠN | |
| CÁC TỪ VIẾT TẮT | |
| MỞ ĐẦU | 1 |
| 1. Tính cấp thiết của đề tài | 1 |
| 2. Tình hình nghiên cứu của đề tài | 2 |
| 3. Mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu của luận văn | 4 |
| 4. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu của luận văn | 4 |
| 5. Phương pháp nghiên cứu | 5 |
| 6. Ý nghĩa khoa học và thực tiễn của luận văn | 5 |
| 7. Bố cục của luận văn | 6 |
| CHƯƠNG 1: MỘT SỐ VẤN ĐỀ LÝ LUẬN VÀ QUY ĐỊNH VỀ TỘI HIẾP DÂM NGƯỜI DƯỚI 16 TUỔI THEO BỘ LUẬT HÌNH SỰ NĂM 2015 | 7 |
| 1.1. Một số vấn đề lý luận về tội Hiếp dâm người dưới 16 tuổi | 7 |
| 1.1.1. Khái niệm tội Hiếp dâm người dưới 16 tuổi | 7 |
| 1.1.2. Đặc điểm tội Hiếp dâm người dưới 16 tuổi. | 9 |
| 1.2. Quy định về tội Hiếp dâm người dưới 16 tuổi theo Bộ luật hình sự năm 2015 (sửa đổi, bổ sung năm 2017) | 11 |
| 1.2.1. Các dấu hiệu định tội | 11 |
| 1.2.2. Các dấu hiệu định khung hình phạt | 19 |
| 1.3. So sánh tội Hiếp dâm người dưới 16 tuổi với một số tội phạm xâm phạm tình dục khác | 25 |
| 1.3.1. Tội Hiếp dâm người dưới 16 tuổi với tội giao cấu hoặc thực hiện hành vi quan hệ tình dục khác với người từ đủ 13 tuổi đến dưới 16 tuổi | 25 |
| 1.3.2. Tội Hiếp dâm người dưới 16 tuổi với tội Cưỡng dâm người từ đủ 13 tuổi đến dưới 16 tuổi | 26 |
| 1.3.3. Tội Hiếp dâm người dưới 16 tuổi với tội Dâm ô đối với người dưới 16 tuổi | 27 |
| KẾT LUẬN CHƯƠNG 1 | 29 |
| CHƯƠNG 2: THỰC TIỄN ÁP DỤNG QUY ĐỊNH CỦA BỘ LUẬT HÌNH SỰ NĂM 2015 VỀ TỘI HIẾP DÂM NGƯỜI DƯỚI 16 TUỔI TẠI TỈNH TUYÊN QUANG | 30 |
| 2.1. Kết quả đạt được | 30 |
| 2.2. Một số tồn tại, vướng mắc và nguyên nhân | 35 |
| 2.2.1. Một số tồn tại, vướng mắc trong việc định tội danh và quyết định hình phạt đối với tội Hiếp dâm người dưới 16 tuổi | 35 |
| 2.2.2 Nguyên nhân hạn chế vướng mắc | 44 |
| KẾT LUẬN CHƯƠNG 2 | 50 |
| CHƯƠNG 3: NHỮNG YÊU CẦU VÀ GIẢI PHÁP NÂNG CAO HIỆU QUẢ ÁP DỤNG QUY ĐỊNH VỀ TỘI HIẾP DÂM NGƯỜI DƯỚI 16 TUỔI TỪ THỰC TIỄN TỈNH TUYÊN QUANG | 51 |
| 3.1. Những yêu cầu đặt ra đối với việc nâng cao hiệu quả áp dụng quy định của tội Hiếp dâm người dưới 16 tuổi | 51 |
| 3.1.1. Nâng cao hiệu quả áp dụng quy định về tội Hiếp dâm người dưới 16 tuổi phải đáp ứng được yêu cầu cải cách tư pháp | 51 |
| 3.1.2. Nâng cao hiệu quả áp dụng quy định về tội Hiếp dâm người dưới 16 tuổi thông qua việc xây dựng, hoàn thiện pháp luật về tội Hiếp dâm người dưới 16 tuổi đáp ứng yêu cầu về tính phù hợp, đồng bộ, khả thi | 52 |
| 3.1.3. Nâng cao hiệu quả áp dụng quy định về tội Hiếp dâm người dưới 16 tuổi phải đáp ứng được yêu cầu đấu tranh phòng, chống loại tội phạm này | 54 |
| 3.1.4. Nâng cao hiệu quả áp dụng quy định về tội Hiếp dâm người dưới 16 tuổi phải gắn với bảo đảm quyền con người trong tố tụng hình sự | 54 |
| 3.2. Giải pháp nâng cao hiệu quả áp dụng quy định về tội Hiếp dâm người dưới 16 tuổi | 55 |
| 3.2.1. Hoàn thiện quy định của pháp luật hình sự, tăng cường hướng dẫn áp dụng về tội Hiếp dâm người dưới 16 tuổi | 55 |
| 3.2.2. Tăng cường mối quan hệ phối hợp giữa các cơ quan tiến hành tố tụng trong việc giải quyết vụ án hiếp dâm người dưới 16 tuổi | 60 |
| 3.2.3. Thường xuyên giáo dục ý thức trách nhiệm, trình độ chính trị, chuyên môn nghiệp vụ và phẩm chất đạo đức cho đội ngũ Thẩm phán, hội thẩm nhân dân tòa án nhân dân | 61 |
| 3.2.4. Tiếp tục đẩy mạnh công tác, tuyên truyền giáo dục quần chúng tham gia phòng ngừa, đấu tranh chống tội phạm hiếp dâm người dưới 16 tuổi | 64 |
| 3.2.5. Các giải pháp khác | 65 |
| KẾT LUẬN CHƯƠNG 3 | 67 |
| KẾT LUẬN | 68 |
| MỤC LỤC THAM KHẢO | 70 |
Định dạng | Link tải |
Tình hình nghiên cứu đề tài
*Về giáo trình, sách chuyên khảo, sách tham khảo: TS. Phạm Mạnh Hùng (chủ biên), Giáo trình Luật hình sự – Phần các tội phạm, NXB Chính trị quốc gia sự thật, 2015; GS.TS Nguyễn Ngọc Hòa(Chủ biên), Giáo trình Luật hình sự – Phần các tội phạm (Quyển 1), NXB Tư pháp, Hà Nội; GS.TS Võ Khánh Vinh (chủ biên), Giáo trình luật hình sự Việt Nam – Phần các tội phạm, NXB Khoa học xã hội, Hà Nội; GS.TS Đinh Văn Quế (2018), Bình luận Bộ luật hình sự năm 2015, NXB. Thông tin và truyền thông….
* Nhóm luận văn tiến sĩ, thạc sĩ: Nguyễn Thị Ngọc Linh (2018), Các tội xâm phạm tình dục trong luật hình sự Việt Nam, Luận án tiến sĩ luật học, Đại học quốc gia Hà Nội; Hoàng Hiệp (2021), Tội hiếp dâm người dưới 16 tuổi theo Bộ luật hình sự năm 2015, Luận văn thạc sĩ Luật học, Đại học Luật Hà Nội; Nguyễn Ngọc Hoàng Quyên (2022), Tội hiếp dâm người dưới 16 tuổi theo Luật hình sự Việt Nam, Luận văn thạc sĩ Luật học, Trường đại học Luật Thành phố Hồ Chí Minh; Phạm Trọng Hải (2022), Tội hiếp dâm người dưới 16 tuổi tại địa bàn tỉnh Hà Giang, Luận văn thạc sĩ Luật học, Đại học Kiểm sát Hà Nội,…và rất nhiều các công trình nghiên cứu khác đề cập đến những vấn đề khác nhau về tội Hiếp dâm người dưới 16 tuổi.
* Các bài báo và tạp chí chuyên ngành: Đỗ Việt Cường (2008), “Một vài ý kiến trao đổi về tội hiếp dâm theo quy định tại Điều 111 Bộ luật hình sự”, Tạp chí Kiểm sát, số 23/2008, Hà Nội; Trần Thủy Quỳnh rang (2014), “Nâng cao hiệu quả áp dụng Điều 112 Bộ luật hình sự về tội hiếp dâm trẻ em”, Tạp chí Kiểm sát Số 16/2014; Vũ Hải Anh (2015), “Một số vướng mắc trong xét xử trường hợp phạm tội hiếp dâm trẻ em chưa đủ 13 tuổi có tính chất loạn luân”; Phạm Minh Tuyên (2019), “Một số vấn đề về hành vi quấy rối tình dục và xâm hại tình dục trẻ em ở Việt Nam Thực trạng và giải pháp”, Tạp chí khoa học Kiểm sát số 1 (30)/2019; Phạm Minh Tuyên (2020), “Các tội xâm phạm tình dục người dưới 18 tuổi – những vướng mắc và kiến nghị”, Tạp chí khoa học Kiểm sát, số 02/2020;… và rất nhiều các bài báo và tạp chí khác đề cập đến về quy định về tội Hiếp dâm người dưới 16 tuổi dưới nhiều góc độ khác nhau.
Các công trình nghiên cứu trên đã cho thấy sự nghiên cứu về tội Hiếp dâm người dưới 16 tuổi dưới nhiều hình thức nghiên cứu, phương pháp nghiên cứu khác nhau với nhiều góc độ. Mặc dù các công trình đã làm rõ được lý luận và thực tiễn về tội Hiếp dâm người dưới 16 tuổi tuy nhiên chưa có công trình nghiên cứu nào với quy mô luận văn thạc sĩ nghiên cứu vấn đề về tội Hiếp dâm người dưới 16 tuổi từ thực tiễn xét xử tại tỉnh Tuyên Quang. Vì vậy, trên tinh thần tiếp thu có chọn lọc những tinh hoa của các công trình nghiên cứu đã công bố, luận văn tiếp tục nghiên cứu và làm rõ hơn về những vấn đề lý luận và thực tiễn áp dụng các quy định về tội Hiếp dâm người dưới 16 tuổi trong giai đoạn xét xử sơ thẩm tại tỉnh Tuyên Quang, từ đó đề xuất các giải pháp nhằm nâng cao hiệu quả áp dụng tội Hiếp dâm người dưới 16 tuổi tại Tòa án nhân dân hai cấp tỉnh Tuyên Quang trong thời gian sắp tới.
Mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu của luận văn
Mục đích nghiên cứu
Trên cơ sở làm rõ những vấn đề lý luận và thực tiễn về tội Hiếp dâm người dưới 16 tuổi từ hoạt động xét xử của Tòa án nhân dân hai cấp tỉnh Tuyên Quang để đưa ra các giải pháp nhằm hoàn thiện quy định của điều luật và nâng cao hiệu quả áp dụng pháp luật hình sự về tội phạm này trên thực tiễn.
Nhiệm vụ nghiên cứu
– Góp phần làm rõ một số vấn đề lý luận về tội Hiếp dâm người dưới 16 tuổi và khái quát lịch sử lập pháp về tội Hiếp dâm người dưới 16 tuổi;
– Phân tích các quy định của pháp luật hình sự Việt Nam hiện hành về tội Hiếp dâm người dưới 16 tuổi đồng thời có sự phân biệt tội này với một số một tội phạm tình dục khác;
– Đánh giá việc áp dụng các quy định về tội Hiếp dâm người dưới 16 tuổi từ thực tiễn xét xử tại tỉnh Tuyên Quang làm rõ những kết quả đạt được và những hạn chế, nguyên nhân của hạn chế đó.
Đối tượng và phạm vi nghiên cứu của luận văn
Đối tượng nghiên cứu
Luận văn nghiên cứu dưới góc độ luật hình sự những vấn đề lý luận và tập trung vào thực tiễn hoạt động xét xử sơ thẩm các vụ án về tội Hiếp dâm người dưới 16 tuổi tại Tòa án nhân dân hai cấp tỉnh Tuyên Quang.
Phạm vi nghiên cứu
Về nội dung: Đề tài nghiên cứu quy định về tội Hiếp dâm người dưới 16 tuổi theo Bộ luật hình sự năm 2015 (sửa đổi, bổ sung năm 2017) và các văn bản hướng dẫn áp dụng thực hiện.
Về không gian, thời gian: Luận văn tập trung nghiên cứu về tội Hiếp dâm người dưới 16 tuổi trong công tác xét xử sơ thẩm tại Tòa án nhân dân hai cấp tỉnh Tuyên Quang trong phạm vi 05 năm (từ năm 2018 – 2022).
Phương pháp nghiên cứu
Phương pháp luận của luận văn dựa trên cơ sở học thuyết Mác – Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh; các quan điểm, đường lối chính sách của Đảng, Nhà nước về xây dựng, hoàn thiện hệ thống pháp luật Việt Nam, về cải cách tư pháp, những tri thức khoa học của triết học, xã hội học, luật học, các học thuyết chính trị pháp lý…
Trên cơ sở phương pháp luận của chủ nghĩa duy vật biện chứng và chủ nghĩa duy vật lịch sử, luận văn sử dụng trong một tổng thể các phương pháp nghiên cứu cụ thể như:
Phương pháp phân tích, tổng hợp: Phương pháp này được sử dụng nhằm phân tích, tổng hợp các kết quả đạt được và hạn chế còn tồn tại từ thực tiễn xét xử áp dụng quy định về tội Hiếp dâm người dưới 16 tuổi tại Tòa án nhân dân hai cấp tỉnh Tuyên Quang.
Phương pháp so sánh: Trên cơ sở Phân biệt giữa quy định của Bộ luật hình sự trước đây so với Bộ luật hình sự năm 2015 hiện hành để chỉ ra những hạn chế của quy định trong Bộ luật hình sự trước đây so với Bộ luật hình sự hiện hành về tội Hiếp dâm người dưới 16 tuổi.
Phương pháp thống kê: Thống kê các số liệu và một số bản án liên quan để thấy được tổng quan về thực tiễn giai đoạn xét xử sơ thẩm áp dụng quy định về tội Hiếp dâm người dưới 16 tuổi tại Tòa án nhân dân hai cấp tỉnh Tuyên Quang trong giai đoạn 2018-2022.
Ý nghĩa khoa học và thực tiễn của luận văn
Về mặt lý luận: Luận văn đóng góp và làm phong phú thêm về hệ thống lý luận pháp luật hình sự đối với tội Hiếp dâm người dưới 16 tuổi.
Về mặt thực tiễn: Luận văn góp phần đóng góp phương án xây dựng pháp luật, là tài liệu tham khảo trong hoạt động tố tụng, giảng dạy và nghiên cứu khoa học nhằm áp dụng có hiệu quả trong quá trình giải quyết vụ án hình sự Hiếp dâm người dưới 16 tuổi nói riêng và nâng cao chất lượng áp dụng pháp luật hình sự về tội xâm phạm tình dục trẻ em nói chung.
Tải về tại đây để xem đầy đủ tài liệu
Định dạng | Link tải |