[Khóa luận 2023] Tội buôn lậu trong BLHS năm 2015 – Thực tiễn tỉnh Lạng Sơn – CN. Triệu Việt Anh

[Khóa luận 2023] Tội buôn lậu trong BLHS năm 2015 – Thực tiễn tỉnh Lạng Sơn – CN. Triệu Việt Anh

Mục lục

Tình hình nghiên cứu đề tài

Qua từng giai đoạn lịch sử kinh tế thế giới, tội buôn lậu vẫn luôn là đề tài nghiên cứu thu hút được sự quan tâm của nhiều nhà nghiên cứu lý luận. Đến nay, đã có nhiều công trình nghiên cứu khoa học ở những mức độ khác nhau, những khía cạnh, phương diện khác nhau về tội buôn lậu được công bố, thể hiện ở một số công trình nghiên cứu sau đây:

Trước hết, là các giáo trình viết về các khái niệm cơ bản cũng như các lý luận về định tội danh và quyết định hình phạt như: Giáo trình Luật hình sự Việt Nam của Trường Đại học Luật Hà Nội (GS.TS. Nguyễn Ngọc Hoà chủ biên), Phần chung Nxb. Công an nhân dân, Hà Nội, năm 2019; Giáo trình Luật hình sự Việt Nam (Phần chung) của Khoa Luật Đại học Quốc gia Hà Nội (Lê Cảm chủ biên), Nxb. Đại học quốc gia Hà Nội, năm 2003; Giáo trình Luật hình sự Việt Nam của Trường Đại học Luật Hà Nội (GS.TS. Nguyễn Ngọc Hoà chủ biên), Phần các tội phạm, Quyển 1, Nxb. Công an nhân dân, Hà Nội, năm 2021; Giáo trình lý luận chung về định tội danh (GS.TS. Võ Khánh Linh chủ biên), Nxb. Công an nhân dân, Hà Nội, năm 2011… Đây là các tài liệu cung cấp kiến thức lý luận nền tảng về các định tội danh và quyết định hình phạt cũng như các khái niệm cơ bản trong PLHS, từ đó làm cơ sở cho việc áp dụng pháp luật hình sự trong thực tiễn xét xử các vụ án hình sự về tội buôn lậu, tuy nhiên chỉ dừng lại ở mức độ khái quát chứ chưa đi sâu vào những vấn đề cụ thể của Tội buôn lậu.

Tiếp theo, nhận thức về quy định của pháp luật hình sự và áp dụng pháp luật hình sự trong việc quyết định hình phạt và định tội danh đối với tội buôn lậu được đề cập ở mức độ nhất định tại các bài viết đăng trên các tạp chí khoa học pháp lý, có những công trình nghiên cứu như sau: Một số điểm mới của tội buôn lậu trong Bộ luật hình sự năm 2015 và những vấn đề đặt ra khi triển khai thực hiện ở thành phố Hải Phòng của tác giả Lê Nguyên Trường đăng trên Tạp chí Khoa học Đại học Quốc gia Hà Nội Luật học, Tập 34, Số 4 (2018) 96-102; Những điểm mới trong quy định về tội buôn lậu của BLHS năm 2015 so sánh với BLHS năm 1999 của tác giả Phạm Tài Tuệ đăng trên Tạp chí điện tử Toà án nhân dân (2018); Hoàn thiện các tội xâm phạm trật tự quản lý kinh tế trước yêu cầu cải cách tư pháp của tác giả Nguyễn Ngọc Chí, Tạp chí Khoa học Đại học Quốc gia Hà Nội, Tạp chí Kinh tế – Luật 24 (2008), tr.77,… Nhìn chung, những bài viết này đều tiếp cận quy định của tội buôn lậu trong BLHS năm 2015 từ những khía cạnh pháp lý khác nhau, chỉ ra được những điểm tiến bộ cũng như những mặt hạn chế trong quy định về tội buôn lậu trong BLHS năm 2015. Tuy nhiên, đánh giá khách quan, việc nghiên cứu về tội buôn lậu trong BLHS, mặc dù đã nhận được nhiều sự quan tâm, nhưng chưa có sự toàn diện và bao quát trên phương diện cấu thành tội phạm và trên thực tiễn áp dụng quy định.

Các nội dung liên quan đến đề tài cũng được thể hiện ở các mức độ khác nhau trong một số luận văn, luận án như: “Đấu tranh phòng, chống tội buôn lậu hoặc vận chuyển trái phép hàng hóa tiền tệ qua biên giới” Luận án Tiến sĩ luật học của tác giả Nguyễn Đức Bình (2000), “Tội buôn lậu trong Luật hình sự Việt Nam (trên cơ sở nghiên cứu thực tiễn địa bàn tỉnh Bắc Giang giai đoạn 2009-2013)” Luận văn Thạc sĩ luật học của tác giả Nguyễn Thị Vui (2014); Luận văn thạc sĩ “Tội buôn lậu trong pháp luật hình sự Việt Nam từ thực tiễn tỉnh Quảng Ninh” của tác giả Lê Quỳnh Trang (2016); “Tội buôn lậu từ thực tiễn địa bàn thành phố Hà Nội” Luận văn Thạc sĩ Luật học của tác giả Nguyễn Anh Hoàng (2022)… Nghiên cứu các tài liệu trên, tác giả nhận thấy đây là những tài liệu có ý nghĩa đối với hoạt động áp dụng pháp luật hình sự trong thực tiễn xét xử tội buôn lậu. Tuy nhiên, các công trình nói trên chủ yếu là những công trình cung cấp kiến thức lý luận chung, từ đó có một số nội dung nghiên cứu liên quan đến thực tiễn xét xử tội buôn lậu. Trong tất cả các công trình đó, chưa có công trình nào tập trung nghiên cứu về thực tiễn áp dụng quy định của BLHS năm 2015 trong việc định tội danh và quyết định hình phạt trên địa bàn tỉnh Lạng Sơn trong thời gian gần đây, để từ đó đánh giá đúng thực trạng, chỉ ra hạn chế, vướng mắc và xác định đúng nguyên nhân trong hoạt động này với mục tiêu tìm ra các giải pháp nâng cao hiệu quả áp dụng pháp luật trong hoạt động xét xử đối với Tội buôn lậu.

Bên cạnh đó, dưới góc độ sách chuyên khảo, có những công trình như sau: Phạm Mạnh Hùng, Bình luận khoa học BLHS năm 2015 (Phần các tội phạm) Sách chuyên khảo, Nxb. Lao động trang 269; Dương Tuyết Miên (2007), “Kỹ năng định tội danh và quyết định hình phạt”, Sách chuyên khảo, Nhà xuất bản Tư pháp, Nguyễn Ngọc Hòa, Nguyễn Ngọc Hòa, Lê Thị Sơn, Từ điển pháp luật hình sự, Nxb. Tư pháp, Hoàng Phê (chủ biên) (2003), Từ điển Tiếng Việt, Nxb. Đà Nẵng, Nguyễn Thị Phương Hoa – Phan Anh Tuấn, Bình luận khoa học – Những điểm mới của BLHS năm 2015 (sđbs 2017). Đây là các tài liệu các cung cấp các định nghĩa cơ bản về tội buôn lậu, phân tích các cấu thành cơ bản của tội này đồng thời chứa đựng các khái niệm lý luận nền tảng về hoạt động định tội danh và quyết định hình phạt, có giá trị tham khảo cao, tuy nhiên các tài liệu này chỉ dừng lại ở việc khái quát khung cơ bản về tội buôn lậu, chưa đi sâu và khai thác kỹ các khía cạnh thực tiễn xét xử cụ thể.

Nhìn chung, các công trình nghiên cứu, các bài viết, nói trên đều là những công trình có giá trị và mặt lý luận khoa học và thực tiễn. Trong đó, có những công trình đã đi sâu vào việc nghiên cứu những vấn đề lý luận chung về định tội danh và thực tiễn định tội danh buôn lậu. Tuy nhiên, trong những công trình này, có công trình nghiên cứu cách đây khá lâu nên giá trị lý luận và thực tiễn không còn phù hợp với tình hình tội phạm nước ta hiện nay. Hơn nữa, theo tác giả, cho tới thời điểm hiện tại, có khá ít công trình, đề tài nghiên cứu xem xét vấn đề định tội danh buôn lậu và quyết định hình phạt ở góc độ hoàn chỉnh, toàn diện trên địa bàn tỉnh Lạng Sơn và việc nghiên cứu để hoàn thiện các quy định của pháp luật hình sự Việt Nam về tội buôn lậu cũng như đề xuất các giải pháp nâng cao hiệu quả áp dụng các quy định này về mặt lý luận và thực tiễn.

Tải về tại đây để xem đầy đủ tài liệu