[Luận văn 2024] Quấy rối tình dục tại nơi làm việc theo Bộ luật Lao động 2019 – ThS. Trần Thị Khánh Linh

[Luận văn 2024] Quấy rối tình dục tại nơi làm việc theo Bộ luật Lao động 2019 – ThS. Trần Thị Khánh Linh

Mục lục

Tình hình nghiên cứu đề tài

Quấy rối tình dục ảnh hưởng tiêu cực đến tâm lý, công việc và các mối quan hệ của nạn nhân. Hậu quả của quấy rối tình dục dưới góc độ tâm lý cá nhân được đề cập đến chưa nhiều, dưới góc độ xã hội và cộng đồng còn ít được xem xét.

Chính vì vậy, trên thế giới, quấy rối tình dục tại nơi làm việc là một chủ đề không mới, có thể kể đến một số công trình nghiên cứu tiêu biểu như:

Sexual harassment in the workplace: Despite being illegal, costly, and an affront to dignity, sexual harassment is pervasive and challenging to eliminate, Joni Hersch, Vanderbilt University, 2015 (Quấy rối tình dục tại nơi làm việc: Mặc dù là hành vi vi phạm pháp luật, gây tổn thất kinh tế và là một sự xâm phạm đến phẩm giá của con người, tuy nhiên quấy rối tình dục vẫn diễn ra rất phổ biến và rất khó để loại bỏ, theo nghiên cứu của Joni Hersch tại Đại học Vanderbilt vào năm 2015.). Bài viết đã đưa ra những con số khảo sát từ 16 quốc gia trên thế giới, từ đó đề xuất ban hành các chính sách mạnh mẽ chống quấy rối tình dục và thiết lập quy trình khiếu nại để bảo vệ người lao động khỏi bị trả thù.

Combat Workplace Sexual Harassment by Third Parties? Reframing Institutional Measures and Cultural Transformation in South Korea, Jusung Leel and Mihyun Oh, 2020 (Đối phó với tình trạng quấy rối tình dục từ các bên thứ ba trong môi trường làm việc: Sửa đổi chính sách và thay đổi văn hoá tại Hàn Quốc, theo nghiên cứu của Jusung Leel và Mihyun Oh năm 2020.Nghiên cứu này điều tra các yếu tố rủi ro dẫn đến quấy rối tình dục tại nơi làm việc ở Hàn Quốc bằng cách sử dụng dữ liệu của Khảo sát điều kiện làm việc tại Hàn Quốc (KWCS) năm 2014 và 2017. Nữ giới, thanh niên, công việc trong lĩnh vực dịch vụ hoặc bán hàng, các nhiệm vụ liên quan đến việc đến thăm những nơi khách hàng cư trú có liên quan đến việc gia tăng quấy rối giới và sự chú ý tình dục không mong muốn. Bằng chứng cho thấy rằng các bên thứ ba và văn hóa hướng đến nam giới có thể gây ra mối đe dọa nghiêm trọng đối với các điều kiện làm việc lành mạnh.

Sexual Harassment Experience, Psychological Climate, and Sex Effect on Perception of Safety, Kenneth C. Barker, Walden University, 2017 (Kinh nghiệm bị quấy rối tình dục, tác động tâm lý của môi trường làm việc và sự ảnh hưởng của giới tính đến cách đánh giá về an toàn trong công việc, theo nghiên cứu của Kenneth C. Barker tại Đại học Walden năm 2017). Nghiên cứu này đã xem xét tác động của trải nghiệm quấy rối tình dục tại nơi làm việc (WSH) và nhận thức về môi trường tâm lý quấy rối tình dục tại nơi làm việc (PSHC) đối với nhận thức của nhân viên về sự an toàn khỏi quấy rối tình dục (PSSH) được kiểm duyệt bởi giới tính của 414 nhân viên ở Hoa Kỳ. Kết quả phân tích cho thấy mối quan hệ đáng kể giữa WSH-PSSH (R = 0,05, p <0,001) và PSHC- PSSH (R = 0,38, p <0,001), cho thấy WSH và PSHC đều là những yếu tố dự báo quan trọng của PSSH. Tuy nhiên, giới tính của nhân viên không làm giảm mối quan hệ WSHPSSH cũng như không làm giảm mối quan hệ PSHC-PSSH.

Sexual Harassment in a University workplace, Colleen E. O’Connell, 1997 (Quấy rối tình dục tại môi trường làm việc Đại học, của Colleen E. O’Connell, năm 1997) Bài luận này là một cuộc điều tra về quấy rối tình dục của phụ nữ tại nơi làm việc. Thông qua một cuộc khảo sát với 214 nhân viên nữ của trường đại học, một mô hình quấy rối tình dục tập trung vào nhiều đối tượng và kết quả liên quan đến các loại quấy rối khác nhau đã được điều tra. Quấy rối giới bởi nam giới cấp cao hơn có liên quan đến phụ nữ trẻ hơn, có trình độ học vấn cao hơn, làm việc trong các bộ phận do nam giới quản lý, những người có nhận thức tiêu cực về các biện pháp trừng phạt của tổ chức đối với quấy rối tình dục. Những điều kiện như vậy có liên quan đến sự gia tăng căng thẳng, ý định nghỉ việc, tâm trạng tiêu cực và giảm sự hài lòng với người giám sát. Những người có trình độ học vấn và thu nhập thấp hơn trong các bộ phận do phụ nữ quản lý cũng có liên quan đến quấy rối giới dẫn đến giảm sự hài lòng trong công việc.

Ở Việt Nam cũng ghi nhận một số nghiên cứu chuyên sâu về quấy rối tình dục nói chung và quấy rối tình dục tại nơi làm việc nói riêng, có thể kể đến như:

Tài liệu chuyên đề: Quấy rối tình dục tại nơi làm việc ở Việt Nam: Bức tranh khái quát và Khung pháp lý để giải quyết, Vụ Bình đẳng giới thuộc Bộ Lao động – Thương binh và Xã hội (MOLISA) và Văn phòng Tổ chức Lao động Quốc tế tại Việt Nam (ILO)Việt Nam, 2014.. Nghiên cứu bao gồm rà soát đánh giá tài liệu về quấy rối tình dục tại nơi làm việc và các công ước, pháp luật, chính sách của quốc tế và của Việt Nam liên quan đến quấy rối tình dục tại nơi làm việc và thu thập dữ liệu sơ cấp thông qua phương pháp định tính bao gồm thảo luận nhóm trọng tâm tại Hà Nội (3 cuộc) và thành phố Hồ Chí Minh (2 cuộc). Đối tượng tham gia thảo luận nhóm trọng tâm là cán bộ của các cơ quan quản lý Nhà nước, người lao động và đại diện của các tổ chức công đoàn; người sử dụng lao động và đại diện của các tổ chức của người sử dụng lao động, nghiên cứu viên thuộc các cơ quan nghiên cứu và đại diện của một số tổ chức đoàn thể khác; và sinh viên của bốn trường đại học, tổng cộng là 102 người (72 nữ và 30 nam). Các cuộc thảo luận nhóm được tổ chức nhằm tìm hiểu sâu hơn những vấn đề rút ra từ kết quả rà soát phân tích tài liệu hiện có về thực trạng quấy rối tình dục tại nơi làm việc ở Việt Nam, khẳng định lại một số vấn đề nổi lên qua rà soát phân tích này.

– Research Report on Sexual Harassment at the Workplace in Vietnam: an overview of the legal framework, ILO Vietnam & Molisa, 2013 (Báo cáo nghiên cứu về Quấy rối tình dục tại nơi làm việc tại Việt Nam: Tổng quan về khung pháp lý, do Tổ chức Lao động Quốc tế Việt Nam và Bộ Lao động – Thương binh và Xã hội Việt Nam thực hiện vào năm 2013.) Nghiên cứu này cung cấp một bản tóm tắt về vấn đề quấy rối tình dục tại nơi làm việc ở Việt Nam, tổng quan về luật pháp quốc tế và quốc gia, chính sách và các biện pháp thực tế tại nơi làm việc cũng như các khuyến nghị liên quan đến quấy rối tình dục tại nơi làm việc.

– Quấy rối tình dục tại nơi làm việc theo pháp luật Việt Nam, Luận văn Thạc sỹ luật học, Nguyễn Thị Phượng. Khoa Luật Đại học Quốc Gia Hà Nội, 2017. Luận văn đã làm sáng tỏ các vấn đề lý luận và thực tiễn pháp lý liên quan đến hành vi quấy rối tình dục tại nơi làm việc. Từ đó đưa ra các giải pháp nhằm xây dựng, hoàn thiện hành lang pháp lý để tạo một môi trường làm việc lành mạnh, bình đẳng cho người lao động tại thời điểm đề cập năm 2017.

– Báo cáo về quấy rối tình dục trong ngành bảo tồn lại Việt Nam, WildAct, 2018. Báo cáo này nằm trong khuôn khổ chương trình Nâng cao quyền phụ nữ trong ngành bảo tồn của tổ chức WildAct. Chương trình này nhằm giải quyết các vấn đề quấy rối tình dục, một hình thức bạo lực trên cơ sở giới phổ biến nhất, tại nơi làm việc trong ngành bảo tồn thiên nhiên và bảo vệ môi trường. Mục tiêu của chương trình là để nâng cao nhận thức cũng như đưa ra các giải pháp cùng với phụ nữ, các nhà lãnh đạo, các tổ chức và xã hội để giải quyết các vấn đề bất cập như bất bình đẳng giới, quấy rối và môi trường làm việc không an toàn mà phụ nữ đang phải đối mặt trong bảo tồn động vật hoang dã và các lĩnh vực tương tự.

– Dự án “Tăng cường tiếng nói của phụ nữ để chấm dứt quấy rối tình dục” (STOP) của CARE có mục đích giảm quấy rối tình dục đối với phụ nữ tại các nhà máy dệt may ở Lào, Myanmar và Việt Nam, thông qua việc thiết kế và triển khai các mô hình và cơ chế tại nơi làm việc phù hợp với bối cảnh riêng. Dự án này dựa trên mô hình CARE đã xây dựng ở Cam-pu-chia, Gói Phòng chống quấy rối tình dục cho các nhà máy dệt may – gồm một chính sách tại nơi làm việc, một hướng dẫn triển khai, tập huấn đa phương tiện để thu hút sự tham gia của các nữ công nhân nhà máy.

Trong hệ thống pháp luật Việt Nam hiện nay, các quy định của pháp luật về hành vi quấy rối tình dục tại nơi làm việc còn chưa có định nghĩa rõ ràng và cụ thể về quấy rối tình dục, dẫn đến khó khăn trong việc xác định và xử lý các hành vi quấy rối tình dục tại nơi làm việc; Chưa có sự thống nhất trong quan điểm và định hướng giải quyết vấn đề quấy rối tình dục tại nơi làm việc giữa các cơ quan, tổ chức và các bộ, ngành có liên quan; Các quy định hiện tại chưa đầy đủ và cụ thể, không đáp ứng được các yêu cầu giải quyết vấn đề quấy rối tình dục tại nơi làm việc như Báo cáo nghiên cứu: Quấy rối tình dục tại nơi làm việc ở Việt Nam: Bức tranh khái quát và khung pháp lý để giải quyết, ILO MOLISA, tháng 12 năm 2012; Quấy rối tình dục: Quy định nửa vời, An ninh thủ đô ngày 10/01/2013 của Ngọc Bảo – Huệ Linh…

Các văn bản trên đã chỉ ra một số vấn đề về phòng, chống quấy rối tình dục đối với người lao động; tuy nhiên thực tế chưa có một công trình nghiên cứu khoa học cụ thể, hoàn chỉnh nghiên cứu chi tiết về vấn đề quấy rối tình dục đối với người lao động theo pháp luật Việt Nam dựa trên kinh nghiệm pháp luật của một số quốc gia như Anh, Pháp, Mỹ, Đức và Singapore. Hơn nữa, hiện ngoài đề tài: “Bảo đảm quyền được bảo vệ khỏi bị quấy rối tình dục tại nơi làm việc: Từ thực tiễn các doanh nghiệp trên địa bàn tỉnh Thái Nguyên, Luận văn Thạc sỹ luật học, Lê Tùng Bách. Khoa Luật Đại học Quốc Gia Hà Nội, 2021” thì chưa có công trình nghiên cứu nào được công bố trên trang mạng xã hội đề cập một cách tập trung đến các quy định về phòng, chống quấy rối tình dục tại nơi làm việc trong các vấn kiện pháp lý quốc tế và pháp luật Việt Nam sau thời điểm Bộ luật Lao động 2019 có hiệu lực cũng như Công ước số 190 của ILO được ban hành năm 2019. Mặc dù đề tài của Thạc sĩ Lê Tùng Bách đã làm rõ các vấn đề lý luận, pháp lý về đảm bảo quyền không bị quấy rối tình dục tại nơi làm việc ở.

Việt Nam thông qua thực tiễn tại các doanh nghiệp trên địa bàn tỉnh Thái Nguyên, từ đó đề xuất các giải pháp hoàn thiện các quy định pháp luật về bảo đảm quyền không bị quấy rối tình dục tại nơi làm việc ở Việt Nam trong những năm tới, nhưng đề tài hướng đến phạm vi nghiên cứu là các doanh nghiệp trên địa bàn tỉnh Thái Nguyên và vấn đề lý luận, pháp lý về bảo đảm quyền không bị quấy rối tình dục.

Do đó đề tài “Quấy rối tình dục tại nơi làm việc theo Bộ luật lao động 2019” mà tác giả thực hiện sẽ kế thừa được những kết quả nghiên cứu lý luận, pháp lý về quấy rối tình dục tại nơi làm việc và sự điều chỉnh của pháp luật giai đoạn trước Bộ luật lao động 2019 ban hành, đồng thời kế thừa những quan điểm, giải pháp tăng cường bảo đảm quyền được bảo vệ khỏi bị quấy rối tình dục tại nơi làm việc trong các doanh nghiệp trong địa bàn tỉnh Thái Nguyên, từ đó mở rộng ra áp dụng cho Việt Nam. Đồng thời, đề tài này sẽ nghiên cứu sâu về những dấu hiệu cụ thể xác định hành vi thế nào là quấy rối tình dục, hành vi có tính chất tình dục, những hình phạt bổ sung đây, quy trình pháp lý về khiếu nại, tố cáo, giải quyết vụ việc quấy rối tình dục trong phạm vi doanh nghiệp. Trên cơ sở nghiên cứu, phân tích, so sánh, đánh giá về các quy định của pháp luật hiện hành về quấy rối tình dục tại nơi làm việc tại một số quốc gia trên thế giới và ở Việt Nam, đặc biệt là cuộc khảo sát với trên 100 khách thể là cá nhân, đề tài đã chỉ ra những khó khăn, vướng mắc, còn tồn tại và đưa ra một số kiến nghị nhằm sửa đổi, bổ sung những điểm chưa hợp lý, góp phần hoàn thiện hơn nữa các quy định về quấy rối tình dục tại nơi làm việc, nâng cao hiệu quả áp dụng trong đời sống xã hội hiện nay nhằm đảm bảo quyền cho người lao động. Do vậy có thể nói đây là một đề tài mới và có nội dung không trùng lặp với các công trình đã công bố.

Tải về tại đây để xem đầy đủ tài liệu