[Luận văn 2022] Pháp luật về quản lý thuế đối với hoạt động kinh doanh trên mạng xã hội – ThS. Đồng Nữ Hoàng Hương

[Luận văn 2022] Pháp luật về quản lý thuế đối với hoạt động kinh doanh trên mạng xã hội – ThS. Đồng Nữ Hoàng Hương

Mục lục

Tình hình nghiên cứu đề tài

Dưới góc độ pháp lý, đến nay, theo thông tin mà tác giả thu thập được, nước ta đã tồn tại một số công trình nghiên cứu khoa học được công bố, nghiên cứu các vấn đề pháp lý về thu thuế đối với kinh doanh trên mạng xã hội và đã có các nghiên cứu về pháp luật thuế kinh doanh trên nền tảng thương mại điện tử, kinh tế số nói chung, đặc biệt là các ấn phẩm điện tử. Các bài nghiên cứu này là nguồn tài liệu tham khảo rất hữu ích đối với tác giả trong quá trình thực hiện đề tài. Ngoài ra còn có các tài liệu nước ngoài. Dưới đây, tác giả xin nêu một số tài liệu có đề cập trực tiếp đến các vấn đề liên quan đến đề tài:

Phạm Nữ Mai Anh (2019), “Quản lý thuế đối với hoạt động thương mại điện tử”, Luận án tiến sĩ, Học viện Tài chính. Trong Luận án này, tác giả đã nghiên cứu: (1) Dựa trên số liệu thu nhập được từ các hoạt động kinh doanh trên thương mại điện tử từ năm 2012 – 2018, các số liệu khảo sát các cán bộ thuế công tác ở cơ quan thuế thu được với các hoạt động trên thương mại điện tử, tác giả đã phân tích thực trạng quản lý thuế đối với hoạt động thương mại điện tử; (2) Đưa ra các giải pháp hoàn thiện, trong đó đề xuất hai giải pháp có tính mới nhất: xây dựng nguồn dữ liệu lớn trong quản lý thông tin người nộp thuế nhằm hạn chế thấp nhất rủi ro gian lận trong quá trình hoạt động quản lý thuế và xây dựng một quy trình quản lý nội bộ ngành thuế đối với doanh nghiệp hoạt động thương mại điện tử.

Nguyễn Thị Huệ (2017), “Quản lý thuế đối với hoạt động thương mại điện tử – Kinh nghiệm của một số nước và đề xuất giải pháp áp dụng tại Việt Nam”, luận văn Thạc sĩ, Trường Đại học Ngoại Thương. Tác giả trên (1) Phân tích những chính sách quản lý thuế hiện nay, đánh giá những điểm tiến bộ và hạn chế; (2) Trình bày quản lý thuế của một số nước trên thế giới; (3) Kiến nghị áp dụng các biện pháp quản lý thuế của nước ngoài. Tuy nhiên, luận văn này vẫn chưa khái quát hết các vấn đề liên quan đến quản lý thuế về thương mại điện tử chung mà phần lớn tập trung vào việc phân tích mô hình quản lý thuế của nước ngoài mà chưa có nhiều nhận xét, đề xuất giải pháp giải quyết vấn đề đối với pháp luật Việt Nam.

Lê Phan Hiếu, Lê Quốc Trình (2018), “Pháp luật về thu thuế đối với kinh doanh trên mạng xã hội”, Công trình dự thi nghiên cứu khoa học sinh viên cấp trường Đại học Luật Tp.HCM: Công trình nghiên cứu các vấn đề sau: (1) Các khái niệm, đặc điểm, đặc trưng mạng xã hội; (2) Tìm hiểu quy định pháp luật trong nước và thế giới, cụ thể là Hoa Kỳ và EU về thuế giá trị gia tăng đối với thương mại điện tử; (3) Đánh giá các thực trạng về nghĩa vụ thuế trong nước đối với hành vi kinh doanh trên mạng xã hội. Đồng thời, bài viết còn đưa ra những đánh giá tác động khi Việt Nam áp dụng việc quản lý thuế như Hoa Kỳ và EU. Cuối cùng, nhóm tác giả trên chọn lọc, đề xuất những giải pháp mà Việt Nam có thể tham khảo. Nghiên cứu thể hiện những kiến thức lý luận chung nhất về quản lý thuế đối với thương mại điện tử, từ đó, liên hệ đến việc quản lý thuế đối với hành vi kinh doanh trên mạng xã hội. Trong đó, nhóm tác giả nhấn mạnh sự khác biệt đối với kinh doanh trên mạng xã hội là “tính ảo” và cách thức để xác định chủ thể thực hiện hành vi kinh doanh này – Người nộp thuế… Với kết quả đạt được, nghiên cứu được xem là công trình nghiên cứu bước đầu khái quát về vấn đề quản lý thuế đối với kinh doanh trên nền tảng mạng xã hội ở góc độ pháp lý.

Phạm Kim Chi (2021), “Quản lý thuế thu nhập cá nhân từ hoạt động kinh doanh qua mạng xã hội”, khoá luận tốt nghiệp, Trường Đại học Luật TP. Hồ Chí Minh. Nội dung đề tài hướng đến tìm hiểu khung lý luận chung về quy định pháp luật điều chỉnh quản lý thuế thu nhập cá nhân đối với hoạt động kinh doanh trên mạng xã hội, trình bày những thiếu sót về mặt pháp lý trong pháp luật thực định còn tồn đọng và kiến nghị một số giải pháp giải quyết. Do đó, khoá luận này đã tập trung nghiên cứu các vấn đề (1) Tổng quan chung về kinh doanh qua mạng xã hội, thể hiện góc nhìn kinh tế đối với việc quản lý thuế đối với hành vi này; (2) Quy định về pháp luật quản lý thuế thu nhập cá nhân trong nước từ hoạt động kinh doanh này; (3) Đưa ra những hướng hoàn thiện pháp luật quản lý thuế. Tuy nhiên, do đặc thù về hoạt động kinh doanh này khó trong xác định doanh thu và hình thức kinh doanh tương đối khác biệt với hoạt động kinh doanh trên sàn giao dịch thương mại điện tử mà pháp luật về quản lý thuế hiện nay vẫn chưa quy định rõ ràng rõ ràng nên những hướng hoàn thiện pháp luật mà tác giả trên đề cập vẫn chưa có nhiều đột phá.

Đỗ Thị Bích Phượng (2018), “Pháp luật về quản lý thuế đối với cá nhân kinh doanh online trên mạng xã hội Facebook”, khoá luận tốt nghiệp, Trường Đại học Kinh tế – Luật, Đại học Quốc gia. Khoá luận này nhấn mạnh “quyền tự do kinh doanh của chủ thể kinh doanh và để quản lý thuế đối với hành vi này thì bắt buộc các chủ thể kinh doanh theo hình thức này phải đăng ký với cơ quan có thẩm quyền”. Tuy nhiên, khoá luận nêu trên chỉ dừng lại ở quyền tự do kinh doanh mà chưa đi sâu vào việc phân tích những vấn đề pháp lý liên quan đến hoạt động thu thuế.

Vũ Ngọc Minh (2020), “Thách thức về thuế trong nền kinh tế số”, khoá luận tốt nghiệp Trường Đại học Luật TP.HCM: Khoá luận tập trung giải quyết các vấn đề (1) Tác giả trên đưa ra những mô hình kinh doanh mới xuất hiện dựa trên nền tảng số; (2) Phân tích sự ảnh hưởng của những mô hình kinh doanh này đối với hoạt động quản lý chung và thu thuế; (3) Phân tích quy định pháp luật về quản lý thuế để xem xét pháp luật Việt Nam đã có cơ sở pháp lý đầy đủ để điều chỉnh các hoạt động phát sinh từ hoạt động kinh doanh dựa trên nền tảng số; (4) Đưa ra các biện pháp nhằm hoàn thiện việc quản lý thuế. Nhìn chung, khoá luận tốt nghiệp chưa đưa biện pháp cụ thể nào để giải quyết về thách thức trong nền kinh tế số.

Ngoài ra, một số bài viết về chủ đề này được đăng trên tạp chí, ấn phẩm địện tử, cụ thể:

Nguyễn Quang Bình (2018), “Biện pháp quản lý hoạt động thu thuế kinh doanh trên mạng xã hội ở Việt Nam hiện nay”, Tạp chí Kinh tế & Quản trị kinh doanh số 05/2018: Trong bài báo này, tác giả đã nêu những khó khăn, vướng mắc và đề xuất một số biện pháp trong quản lý hoạt động thu thuế kinh doanh trên mạng xã hội tại Việt Nam.

Phạm Thị Thu Huyền (2021), “Ảnh hưởng của kinh doanh qua mạng đối với công tác quản lý thuế tại Việt Nam”, Tạp chí Tài chính kỳ 1 – tháng 3/2021. Trong bài viết này, tác giả phân tích đặc điểm mô hình kinh doanh qua mạng và thực trạng công tác quản lý thuế đối với mô hình này.

Phạm Văn Tuấn (2020), “Một số vấn đề kinh tế – xã hội phát sinh từ hoạt động kinh doanh hàng hoá dịch vụ trên mạng xã hội trong bối cảnh cuộc Cách mạng công nghiệp 4.0”, Tạp chí Công thương, kỳ 2.

Nhìn chung, những công trình nghiên cứu đã có nhiều tiếp cận về vấn đề thu thuế đối với hoạt động kinh doanh trên mạng xã hội ở các khía cạnh khác nhau, mức độ nghiên cứu chuyên sâu khác nhau và đạt được nhiều kết quả có giá trị. Tuy nhiên, cho đến hiện nay, pháp luật quản lý thuế giải quyết vấn đề thu đủ và đúng đối với các chủ thể kinh doanh tại Việt Nam vẫn là một bài toán chưa có lời giải mang tính thống nhất và toàn diện. Trước tình hình đó, với mong muốn đóng góp một phần giá trị nhằm hình thành thêm một nghiên cứu chuyên sâu, tiếp nối và phát huy các nghiên cứu trước, trên nền tảng kiến thức từ những nghiên cứu đã có, luận văn đã kế thừa và phát triển thêm (1) Cơ cở lý luận khái quát về kinh doanh qua mạng xã hội; (2) Trình bày thực trạng và kiến nghị, (3) Đề xuất hoàn thiện một số quy định pháp luật về quản lý thuế thu nhập cá nhân, thuế giá trị gia tăng qua mạng xã hội.

Tải về tại đây để xem đầy đủ tài liệu