[Khóa luận 2021] Điều kiện trong hợp đồng tặng cho tài sản có điều kiện

[Khóa luận 2021] Điều kiện trong hợp đồng tặng cho tài sản có điều kiện

Mục lục

Tình hình nghiên cứu đề tài

Điều kiện trong hợp đồng tặng cho có điều kiện là một nội dung rất quan trọng trong chế định hợp đồng của Việt Nam và các nước trên thế giới. Vấn đề này đã và đang nhận được sự quan tâm, nghiên cứu từ nhiều nhà khoa học pháp lý trong và ngoài nước dưới nhiều góc độ, khía cạnh khác nhau. Trong đó có thể kể đến một số công trình tiêu biểu sau:

– Trường Đại học Luật Thành phố Hồ Chí Minh (2017), Giáo trình hợp đồng – và bồi thường thiệt hại ngoài hợp đồng (tái bản lần thứ 1, có sửa đổi và bổ sung), Nxb. Hồng Đức – Hội Luật gia Việt Nam; nguồn tài liệu này cung cấp cho tác giả kiến thức lý luận về pháp luật hợp đồng và các đặc điểm cơ bản của một hợp đồng như tính đơn vụ hay song vụ; tính thực tế hay ưng thuận, tính đền bù hay không có đền bù; hậu quả pháp lý của hợp đồng vô hiệu và hủy bỏ hợp đồng. Đây là nền tảng để đi sâu vào nghiên cứu các vấn đề lý luận về điều kiện và hệ quả pháp lý của huy bỏ hợp đồng tặng cho tài sản có điều kiện.

– Đỗ Văn Đại (2018), Luật Hợp đồng Việt Nam – Bản án và bình luận bản án, tập 1 và tập 2, Nxb. Hồng Đức – Hội Luật gia Việt Nam; tài liệu này cung cấp cho tác giả kiến thức lý luận và thực tiễn về điều kiện trong hợp đồng có điều kiện, bao gồm điều kiện phát sinh, điều kiện thực hiện và điều kiện chấm dứt hợp đồng. Tài liệu là cơ sở để đưa ra các lập luận khi nghiên cứu khái niệm điều kiện trong hợp đồng tặng cho tài sản có điều kiện và hệ quả pháp lý trong trường hợp điều kiện bị vi phạm; đồng thời tài liệu cung cấp cho tác giả kiến thức về tính hợp pháp của điều kiện trong hợp đồng có điều kiện, tạo cơ sở để xây dựng các yêu cầu pháp lý đối với điều kiện trong hợp đồng tặng cho tài sản có điều kiện.

– Nguyễn Hải An (2012), Cơ sở lý luận và thực tiễn về tặng cho quyền sử dụng đất, Luận án tiến sĩ, Khoa Luật – Đại học Quốc gia Hà Nội; công trình này phân tích, lý giải và làm rõ một số khái niệm khoa học về tặng cho quyền sử dụng đất, đặc điểm, bản chất pháp lý, vai trò, ý nghĩa của tặng cho quyền sử dụng đất; lược sử quá trình hình thành tặng cho tài sản ở Việt Nam, so sánh với pháp luật một số nước trên thế giới. Tài liệu phân tích các quy định về tặng cho quyền sử dụng đất, tìm hiểu cơ sở của việc quy định các điều luật, phân tích tính kế thừa và phát triển, cũng như những điểm mới quy định về tặng cho quyền sử dụng đất kết hợp với thực tiễn hoạt động xét xử của Tòa án để đưa ra các giải pháp hoàn thiện pháp luật. Từ tài liệu này, tác giả được cung cấp các góc nhìn khác nhau về khái niệm hợp đồng tặng cho tài sản và quan điểm về các đặc điểm cơ bản của hợp đồng này, đồng thời tiếp nhận thực tiễn xét xử của Tòa án đối với tặng cho quyền sử dụng đất có điều kiện, góp phần củng cố lập luận khi nghiên cứu về vi phạm điều kiện tặng cho.

– Lê Thị Giang (2020), Hợp đồng tặng cho tài sản theo pháp luật Việt Nam – Một số vấn đề lý luận và thực tiễn, Luận án tiến sĩ, Trường Đại học Luật Hà Nội; công trình này xây dựng các khái niệm về hợp đồng tặng cho tài sản, tặng cho tài sản có điều kiện, đồng thời chỉ ra những đặc điểm đặc trưng làm cơ sở cho việc phân biệt hợp đồng tặng cho tài sản với các giao dịch khác như hứa thường, di tặng; phân tích các lý thuyết chính ảnh hưởng hay có tác động tới việc xây dựng các quy định về hợp đồng tặng cho tài sản. Tài liệu đánh giá thực trạng áp dụng pháp luật về tặng cho tài sản và tặng cho có điều kiện kết hợp với nghiên cứu, so sánh quy định có liên quan của một số nước trên thế giới để đưa ra các kiến nghị sửa đổi, bổ sung. Nguồn tài liệu này giúp tác giả có được các góc nhìn khác nhau về tặng cho tài sản, có được các luận điểm, luận cứ khi xây dựng các yêu cầu pháp lý đối với điều kiện tặng cho và hệ quả pháp lý trong trường hợp hủy bỏ hợp đồng do không thực hiện điều kiện.

– Trần Thị Như Trang (2014), Hợp đồng tặng cho tài sản có điều kiện theo quy định của pháp luật Việt Nam, Luận văn thạc sĩ, Trường Đại học Luật Thành phố Hồ Chí Minh; tài liệu này nghiên cứu khái niệm, đặc điểm của điều kiện trong giao dịch có điều kiện, hợp đồng có điều kiện và hợp đồng tặng cho tài sản; thời điểm phát sinh hiệu lực của hợp đồng tặng cho tài sản có điều kiện trong mối liên hệ với việc thực hiện điều kiện; đồng thời nghiên cứu bản chất pháp lý của điều kiện trong hợp đồng tặng cho tài sản và thực tiễn áp dụng pháp luật để đánh giá sự phù hợp của quy định hiện hành, đề xuất kiến nghị. Công trình này góp phần củng cố lập luận của tác giả về khái niệm điều kiện trong hợp đồng tặng cho tài sản cũng như phân tích, bình luận các bất cập trong việc xử lý vấn đề về thực hiện điều kiện tặng cho.

– Hồ Thị Thu Hà (2013), Hợp đồng tặng cho quyền sử dụng đất giữa cha mẹ và con theo quy định của pháp luật Việt Nam hiện hành – Những vấn đề lý luận và thực tiễn, Khóa luận tốt nghiệp, Trường Đại học Luật Thành phố Hồ Chí Minh; tài liệu này nghiên cứu lý luận và thực tiễn về khái niệm, đặc điểm, chủ thể, hình thức, thời điểm có hiệu lực, quyền và nghĩa vụ của các bên trong hợp đồng tặng cho quyền sử dụng đất giữa cha mẹ và con. Tài liệu cung cấp cho tác giả các quan điểm khác nhau của thực tiễn xét xử đối với vấn đề vi phạm một phần điều kiện tặng cho và vấn đề thanh toán phần nghĩa vụ mà bên được tặng cho đã thực hiện trong hợp đồng tặng cho tài sản có điều kiện theo quy định của Bộ luật Dân sự năm 2005, qua đó góp phần củng cố lập luận khi xây dựng cơ chế hoàn thiện quy định về hệ quả pháp lý do vi phạm điều kiện tặng cho.

– Lê Thị Hoài Ân (2015), “Quy định của pháp luật về tặng cho tài sản ở một số quốc gia trên thế giới và ở Việt Nam”, Tạp chí Dân chủ và Pháp luật, số 12; tài liệu này nghiên cứu, so sánh các quy định có liên quan về hợp đồng tặng cho tài sản ở các quốc gia như Pháp, Nhật Bản, Thái Lan; trong đó nghiên cứu về khái niệm tặng cho tài sản, tặng cho tài sản có điều kiện, hiệu lực của hợp đồng tặng cho tài sản, hủy bỏ hợp đồng tặng cho tài sản và so sánh với pháp luật Việt Nam. Qua đó giúp tác giả có góc nhìn khái quát về tặng cho tài sản nói chung và tặng cho tài sản có điều kiện nói riêng ở các quốc gia, từ đó có sự so sánh, đối chiếu khi nghiên cứu về các quy định liên quan đến hợp đồng tặng cho tài sản có điều kiện theo pháp luật Việt Nam.

– Dương Anh Sơn (2008), “Một số vấn đề về hợp đồng tặng cho”, Tạp chí Khoa học pháp lý, số 4; tài liệu này phân tích, so sánh bản chất của hợp đồng tặng cho, những giới hạn của hợp đồng và vấn đề hủy bỏ hợp đồng sau khi hợp đồng đã có hiệu lực. Qua đó tác giả được cung cấp góc nhìn về thời điểm có hiệu lực của hợp đồng tặng cho tài sản, nền tảng cho việc khái quát tính thực tế hay tính ưng thuận của hợp đồng này; lập luận để lý giải tính không có đền bù của hợp đồng tặng cho tài sản và cơ chế hủy bỏ hợp đồng này trong nghiên cứu, so sánh với pháp luật Nga, Thái Lan, Pháp.

– Vũ Thị Hồng Yến (2018), “Bình luận quy định của Bộ luật dân sự năm 2015 về hợp đồng tặng cho tài sản”, Tạp chí Nhà nước và Pháp luật, số 09; trên cơ sở nhận diện bản chất pháp lý của hợp đồng tặng cho tài sản, tài liệu phát hiện và bình luận những bất cập, thiếu sót trong các quy định về thời điểm phát sinh hiệu lực của hợp đồng; hậu quả pháp lý của việc tặng cho tài sản không thuộc quyền sở hữu của bên tặng cho; tặng cho có điều kiện; từ đó đề xuất các giải pháp nhằm hoàn thiện pháp luật về nội dung này. Đây là cơ sở để tác giả nhìn nhận và đánh giá các quy định của Bộ luật Dân sự năm 2015 về thực hiện điều kiện tặng cho và hệ quả của việc vi phạm điều kiện trong hợp đồng tặng cho tài sản có điều kiện liên quan đến thanh toán phần nghĩa vụ đã được thực hiện đối với trường hợp điều kiện phải được thực hiện trước khi tặng cho.

– Phạm Quang Huy (2016), “Consideration” theo pháp luật hợp đồng Hoa Kỳ”, Tạp chí Luật học, số 1; tài liệu phân tích khái niệm “consideration” theo pháp luật hợp đồng Hoa Kỳ, bình luận một số nội dung liên quan của pháp luật hợp đồng Việt Nam hiện hành, đồng thời đưa ra một số lưu ý về “consideration” trong giao kết hợp đồng với đối tác Hoa Kỳ. Nguồn tài liệu này cung cấp cho tác giả góc nhìn mới về khái niệm “consideration” để từ đó có định hướng áp dụng đối với hợp đồng tặng cho tài sản có điều kiện trong việc xác định quyền và nghĩa vụ của các bên trong trường hợp điều kiện được thực hiện trước khi tặng cho, qua đó góp phần chứng minh cho những bất cập trong quy định này và tạo sự thuyết phục trong các kiến nghị hoàn thiện pháp luật có liên quan.

– Ngoài ra còn một số công trình khoa học, bài viết là nguồn tham khảo có giá trị giúp tác giả định hướng và kế thừa những giá trị nhất định trong quá trình nghiên cứu đề tài như: Lê Minh Hùng (2010), Hiệu lực của hợp đồng theo quy định của pháp luật Việt Nam, Luận án tiến sĩ, Trường Đại học Luật Thành phố Hồ Chí Minh; Phạm Văn Cheo (2009), Chuyên đề: “Thời điểm có hiệu lực của hợp đồng tặng cho có điều kiện theo Điều 470 Bộ luật dân sự 2005”, Kỷ yếu hội thảo khoa học Thời điểm giao kết và thời điểm có hiệu lực của hợp đồng theo quy định của Bộ luật dân sự 2005, Trường Đại học Luật Thành phố Hồ Chí Minh; Lê Thị Giang (2018), “Tặng cho tài sản trong Bộ luật dân sự Pháp”, Tạp chí Nhà nước và Pháp luật, số 03; Phùng Trung Tập (2020), “Bàn về hợp đồng tặng cho có điều kiện”, Tạp chí Kiểm sát, số 04; Nguyễn Xuân Quang, Lê Nết, Nguyễn Hồ Bích Hằng (2007), Luật Dân sự Việt Nam, Nxb. Đại học Quốc gia TPHCM…

Tải về tại đây để xem đầy đủ tài liệu