[Luận văn 2019] Tội gây rối trật tự công cộng trong Bộ luật hình sự năm 2015 – ThS. Nguyễn Thu Hương
Định dạng | Link tải |
Định dạng | Link tải |
1. Tính cấp thiết của đề tài
Trong xã hội hiện nay, an toàn công cộng, trật tự công cộng được coi là điều kiện đảm bảo cho mọi công dân có cơ hội phát triển, sử dụng tốt năng lực của mình, xây dựng cuộc sống ấm no, bình đẳng tiến bộ và hạnh phúc. Vì vậy, việc đảm bảo trật tự công cộng là một trong những nhiệm vụ quan trọng trong xây dựng và bảo vệ trật tự xã hội. Những hành vi xâm phạm an toàn công cộng trật tự công cộng đều gây nên những thiệt hại nhất định cho cuộc sống bình thường của người dân cần thiết bị xử lý, tùy theo tính chất, mức độ nguy hiểm của hành vi vi phạm mà áp dụng hình thức xử lý khác nhau.
Dựa trên số liệu thống kê của Vụ tổng hợp của Tòa án nhân dân tối cao, trong 05 năm gần đây từ tháng 01/2014 đến hết tháng 12/2018, số lượng các vụ án gây rối trật tự công cộng đã xét xử trên cả nước lần lượt cụ thể là năm 2014 là 345 vụ và 1199 bị cáo, năm 2015 là 197 vụ và 621 bị cáo; năm 2016 là 178 vụ và 677 bị cáo, năm 2017 là 170 vụ và 787 bị cáo, năm 2013 là 197 vụ và 1225 bị cáo. Theo thống kể từ sau khi ban hành BLHS năm 2015, sửa đổi, bổ sung năm 2017, số lượng vụ án đã thụ lý và giải quyết về tội gây rối trật tự công cộng theo điều 318 BLHS năm 2015 là 197 vụ xét xử vào năm 2018. Qua số liệu thống kê trên trước hết, tác giả nhận thấy rằng tội gây rối trật tự công cộng là một tội phạm ít nghiêm trọng số lượng vụ án gây rối trật tự công cộng đã xét xử giảm dần từ năm 2014 đến năm 2018. Tuy nhiên, tội gây rối trật tự công cộng gây ảnh hưởng lớn đến tình hình đảm bảo an ninh, trật tự trên cả nước, và hiện nay, Bộ luật hình sự năm 2015 (sửa đổi, bổ sung năm 2017) quy định tội gây rối trật tự công cộng tại điều 318 rất cần được nghiên cứu đầy đủ.
Mặt khác, việc tìm hiểu nội dung những dấu hiệu pháp lý đặc trưng trong cấu thành tội gây rối trật tự công cộng nhất là những nội dung mới được sửa đổi, bổ sung trong Bộ luật hình sự và phân biệt sự khác nhau giữa tội gây rối trật tự công cộng với các tội phạm khác như đua xe trái phép, chồng người thi hành công vụ… là yếu tố rất cần thiết đối với các cơ quan tiến hành tố tụng Việc nghiên cứu để tìm hiểu các quy định về tội gây rối trật tự công cộng của Bộ luật hình sự năm 2015, cũng như đề xuất các giải pháp nâng cao hiệu quả áp dụng các quy định về tội phạm này rất có ý nghĩa về lý luận và thực tiễn.
Với những lý do trên em chọn “Tội gây rối trật tự công cộng trong Bộ luật hình sự năm 2015” để làm luận văn thạc sỹ của mình.
2. Tình hình nghiên cứu
Nghiên cứu về các tội xâm phạm an toàn công cộng trật tự công cộng nói chung tội gây rối trật tự công cộng nói riêng đã có một số công trình nghiên cứu ở các mức độ khác nhau, cụ thể là:
– Nhóm thứ nhất gồm các giáo trình, sách giáo khoa, sách chuyên khảo như:
* GS.TS. Đỗ Ngọc Quang (2001), Chương XIX. Các tội xâm phạm an toàn công cộng trật tự công cộng. Trong sách Giáo trình Luật hình sự Việt Nam phần các tội phạm) do GS TSKH Lê Căm chủ biên, Nxb. Đại học Quốc gia Hà Nội.
* GS.TS. Võ Khánh Vinh (2001), chương X- Các tội xâm phạm an toàn công cộng trật tự công cộng. Trong sách: Giáo trình Luật Hình sự Việt Nam (phần các tội phạm) do GS TS Võ Khánh Vĩnh chủ biên, Nxb. Công an nhân dân.
* TS. Nguyễn Đức Mai (2001), chương XIX-Các tội xâm phạm an toàn công cộng trật tự công cộng. Trong sách Bình luận khoa học Bộ luật hình sự năm 1999, Tập thể tác giả, Nxb. Công an nhân dân.
*ThS. Đinh Văn Quế (2005), Bình Luận khoa học chuyên sâu Bộ luật hình sự Phần các tội phạm. Tập VI-Các tội xâm phạm an toàn công cộng trật tự công cộng, Nxb. TP Hồ Chí Minh.
* TS. Trần Minh Hưởng (chủ biên), TS. Đỗ Đức Hồng Hà, TS. Trịnh Tiến Việt và tập thể tác giả (2010), chương XIX – Các tội xâm phạm an toàn công cộng trật tự công cộng. Tìm hiểu Bộ luật hình sự nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam và những văn bản hướng dẫn thi hành, Nxb. Lao động.
* GS.TS. Nguyễn Ngọc Hòa (2015), chương XXV- Các tội xâm phạm an toàn công cộng trật tự công cộng trong sách Giáo trình luật hình sự Việt Nam (Tập II) do GS.TS Nguyễn Ngọc Hòa chủ biên, Nxb. Công an nhân dân Hà Nội.
* TS. Lê Văn Thư (2017), chương XXI-Các tội xâm phạm an toàn công cộng trật tự công cộng. Trong sách: Bình luận khoa học Bộ luật hình sự 2015, sửa đổi bổ sung năm 2017, phần các tội phạm, Tập thể tác giả, Nxb. Công an nhân dân.
– Nhóm thứ hai gồm các luận văn, luận án, bài viết và để tại khoa học như:
* Nguyễn Thanh Hải (2010), Tội gây rối trật tự công cộng trong luật hình sự Việt Nam, Luận văn Thạc sỹ luật học.
* Nguyễn Thị Bích (2011), Phòng ngừa tội gây rối trật tự công cộng trên địa bàn các tỉnh miền Bắc, Luận văn Thạc sỹ luật học.
* Lê Văn Sua (2011), Không đồng phạm tội giết người, tội gây rối trật tự công cộng, Tạp chí Tòa án nhân dân, (số 16), Tr. 24-27.
* Nhiều tác giả (2011), Đồng phạm tội giết người hay là tội gây rối trật tự công cộng, Tạp chí Tòa án nhân dân (số 17), Tr. 27,35.
* LS. Dương Hữu Đức (2011), Đồng phạm tội giết người hay là tội gây rối trật tự công cộng, Tạp chí Tòa án nhân dân, (số 11), Tr.24,33.
*Trần Long Nhi (2015), Pháp luật hình sự Việt Nam về tội gây rối trật tự công cộng và thực tiễn xét xử trên địa bàn tỉnh Đồng Tháp, Luận văn Thạc sỹ luật học.
* Lê Hùng Tráng (2018), Định tội danh với tội gây rối trật tự công cộng trong Luật hình sự Việt Nam (trên cơ sở thực tiễn trên địa bàn tỉnh Nghệ An), Luận văn Thạc sỹ luật học.
* Nguyễn Thị Hà Phương (2019), Tội phá rối an ninh, tội gây rối trật tự công cộng trong Luật hình sự Việt Nam, Luận văn Thạc sỹ luật học.
Qua các nghiên cứu trên cho thấy một số công trình có phạm vi nghiên cứu rộng trong đó vấn đề về tội gây rối trật tự công cộng chỉ là một phần nhỏ trong nội dung nghiên cứu của các tác giả nên chưa được phân tích sâu về mặt lý luận và thực tiễn. Và đa số các công trình nghiên cứu trên nghiên cứu về tội gây rối trật tự công cộng theo quy định của Bộ luật hình sự năm 1999. Hiện nay, tội gây rối trật tự công cộng theo quy định tại điều 318 BLHS năm 2015, sửa đổi, bổ sung năm 2017 vẫn chưa có nhiều công trình nghiên cứu một cách đầy đủ và toàn diện.
3. Phạm vi nghiên cứu
Tội gây rối trật tự công cộng được quy định tại điều 318 chương XXI Bộ luật hình sự năm 2015 (sửa đổi, bổ sung năm 2017). Các dấu hiệu pháp lý của tội gây rối trật tự công cộng và những vướng mắc trong thực tiễn áp dụng các quy định về tội gây rối trật tự công cộng theo BLHS năm 2015, từ đó đưa ra các giải pháp nâng cao hiệu quả áp dụng quy định về tội gây rối trật tự công cộng trong thực tiễn.
4. Cơ sở phương pháp luận và các phương pháp nghiên cứu
Luận văn được thực hiện trên cơ sở phương pháp luận của chủ nghĩa Mác-Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh và những chủ trương đường lối của Đảng, Nhà nước ta về đấu tranh, phòng chống tội phạm.
Tác giả sử dụng các phương pháp nghiên cứu chuyên ngành như phân tích, tổng hợp, phương pháp so sánh đối chiếu, phân tích quy phạm pháp luật, khảo sát thực tiễn nghiên cứu án thực tiễn để phân tích và luận chứng các vấn đề khoa học cần nghiên cứu trong luận văn này.
5. Ý nghĩa lý luận và ý nghĩa thực tiễn
Kết quả nghiên cứu của luận văn góp phần làm rõ các dấu hiệu pháp lý của tội gây rối trật tự công cộng trong Luật hình sự Việt Nam, làm cơ sở để phân biệt tội này với một số tội phạm khác, làm sáng tỏ các quy định của BLHS năm 2015 về tội gây rối trật tự công cộng.
Luận văn có thể được nghiên cứu sử dụng làm tài liệu tham khảo cho công tác nghiên cứu về khoa học pháp lý nói chung khoa học luật hình sự và áp dụng thực tiễn công tác nghiên cứu tại cơ quan bảo vệ pháp luật. Luận văn cũng có thể dùng làm tài liệu tham khảo tại các trường Đại học Luật, các cơ sở đào tạo nghề luật.
6. Kết cấu luận văn
Ngoài phần mở đầu kết luận và phụ lục, nội dung của đề tài được cấu trúc thành 03 chương:
Chương 1: Một số vấn đề lý luận chung về tội gây rối trật tự công cộng trong luật hình sự Việt Nam;
Chương 2: Quy định về tội gây rối trật tự công cộng trong Bộ luật hình sự năm 2015;
Chương 3: Thực tiễn áp dụng tội gây rối trật tự công cộng và giải pháp nâng cao hiệu quả áp dụng tội phạm này.
Định dạng | Link tải |