[Luận văn 2016] Pháp luật về xử lý rác thải điện tử ở Việt Nam – ThS. Phùng Phương Thảo
Định dạng | Link tải |

Mục lục
| MỤC LỤC | Trang |
|---|---|
| LỜI CAM ĐOAN | |
| LỜI CẢM ƠN | |
| LỜI NÓI ĐẦU | 1 |
| 1. Tính cấp thiết của đề tài | 1 |
| 2. Tình hình nghiên cứu đề tài | 2 |
| 3. Đối tượng nghiên cứu, phạm vi nghiên cứu của luận văn | 3 |
| 4. Mục tiêu nghiên cứu của luận văn | 4 |
| 5. Các câu hỏi nghiên cứu của luận văn | 4 |
| 6. Các phương pháp nghiên cứu áp dụng để thực hiện luận văn | 5 |
| 7. Ý nghĩa khoa học và ý nghĩa thực tiễn | 6 |
| 8. Bố cục của luận văn | 7 |
| CHƯƠNG 1: NHỮNG VẤN ĐỀ CHUNG VỀ RÁC THẢI ĐIỆN TỬ VÀ PHÁP LUẬT VỀ XỬ LÝ RÁC THẢI ĐIỆN TỬ | 8 |
| 1.1. Những vấn đề chung về rác thải điện tử | 8 |
| 1.1.1. Khái niệm, phân loại rác thải điện tử | 8 |
| 1.1.1.1. Khái niệm | 8 |
| 1.1.1.2. Phân loại | 11 |
| 1.1.2. Nguồn phát sinh rác thải điện tử | 14 |
| 1.1.2.1. Rác thải điện tử phát sinh từ các doanh nghiệp sản xuất thiết bị điện tử trong nước | 14 |
| 1.1.2.2. Rác thải điện tử phát sinh từ việc nhập khẩu | 15 |
| 1.1.2.3. Rác thải điện tử phát sinh từ người tiêu dùng | 16 |
| 1.1.3. Hiện trạng rác thải điện tử | 16 |
| 1.1.3.1. Hiện trạng rác thải điện tử trên thế giới | 16 |
| 1.1.3.2. Hiện trạng rác thải điện tử ở Việt Nam | 17 |
| 1.1.4. Tác động của rác thải điện tử | 19 |
| 1.1.4.1. Tác động của rác thải điện tử tới môi trường | 19 |
| 1.1.4.2. Tác động của rác thải điện tử tới sức khỏe con người | 23 |
| 1.1.5. Vai trò của việc xử lý rác thải điện tử | 25 |
| 1.1.5.1. Lợi ích về kinh tế | 26 |
| 1.1.5.2. Lợi ích về môi trường | 26 |
| 1.1.5.3. Lợi ích về sức khỏe con người và xã hội | 28 |
| 1.2. Những vấn đề chung của pháp luật về xử lý rác thải điện tử | 29 |
| 1.2.1. Khái niệm pháp luật về xử lý rác thải điện tử | 29 |
| 1.2.2. Vai trò của pháp luật đối với việc xử lý rác thải điện tử | 33 |
| 1.2.3. Nội dung của pháp luật về xử lý rác thải điện tử | 35 |
| Thứ nhất, những tổ chức, cá nhân có nghĩa vụ trong việc xử lý rác thải điện tử | 35 |
| Thứ hai, điều kiện đối với cơ sở xử lý rác thải điện tử | 37 |
| Thứ ba, nghĩa vụ cụ thể của tổ chức, cá nhân xử lý rác thải điện tử | 37 |
| Thứ tư, ưu đãi, hỗ trợ đối với tổ chức, cá nhân xử lý rác thải điện tử | 38 |
| Thứ năm, trách nhiệm của các cơ quan có thẩm quyền trong việc xử lý rác thải điện tử | 38 |
| Thứ sáu, trách nhiệm pháp lý đối với những chủ thể thực hiện hành vi vi phạm pháp luật về xử lý rác thải điện tử | 39 |
| 1.3. Kinh nghiệm xây dựng pháp luật về xử lý rác thải điện tử của một số nước trên thế giới | 39 |
| 1.3.1. Kinh nghiệm của Mỹ | 39 |
| 1.3.2. Kinh nghiệm của Nhật Bản | 42 |
| 1.3.3. Kinh nghiệm của Hàn quốc | 44 |
| TIỂU KẾT CHƯƠNG 1 | 45 |
| CHƯƠNG 2: THỰC TRẠNG PHÁP LUẬT VỀ XỬ LÝ RÁC THẢI ĐIỆN TỬ Ở VIỆT NAM HIỆN NAY | 46 |
| 2.1. Thực trạng pháp luật về quyền và nghĩa vụ của các tổ chức, cá nhân trong việc xử lý rác thải điện tử | 46 |
| 2.1.1. Những tổ chức, cá nhân có nghĩa vụ xử lý rác thải điện tử | 46 |
| 2.1.1.1. Nghĩa vụ xử lý rác thải điện tử của người tiêu dùng | 46 |
| 2.1.1.2. Nghĩa vụ xử lý rác thải điện tử của nhà sản xuất | 47 |
| 2.1.1.3. Nghĩa vụ xử lý rác thải điện tử của cơ sở xử lý chất thải | 51 |
| 2.1.2. Điều kiện đối với cơ sở xử lý rác thải điện tử | 51 |
| 2.1.2.1. Điều kiện đối với cơ sở xử lý rác thải điện tử nguy hại | 51 |
| 2.1.2.2. Điều kiện đối với cơ sở xử lý rác thải điện tử thông thường | 63 |
| 2.1.3. Nghĩa vụ cụ thể của các tổ chức, cá nhân xử lý rác thải điện tử | 66 |
| Thứ nhất, lập báo cáo đánh giá tác động môi trường | 66 |
| Thứ hai, đảm bảo xử lý rác thải điện tử đạt quy chuẩn kỹ thuật môi trường | 68 |
| 2.1.4. Ưu đãi, hỗ trợ đối với tổ chức, cá nhân xử lý rác thải điện tử | 72 |
| 2.2. Thực trạng pháp luật về trách nhiệm của các cơ quan nhà nước có thẩm quyền trong việc xử lý rác thải điện tử | 75 |
| 2.2.1. Trách nhiệm của các cơ quan có thẩm quyền chung | 75 |
| 2.2.1.1. Trách nhiệm của Chính phủ | 75 |
| 2.2.1.2. Trách nhiệm của Ủy ban nhân dân các cấp | 76 |
| 2.2.2. Trách nhiệm của các cơ quan có thẩm quyền chuyên môn | 78 |
| 2.2.2.1. Trách nhiệm của Bộ tài nguyên và môi trường | 78 |
| 2.2.2.2. Trách nhiệm của Sở tài nguyên và môi trường | 80 |
| 2.3. Thực trạng pháp luật về trách nhiệm pháp lý đối với chủ thể thực hiện hành vi vi phạm pháp luật về xử lý rác thải điện tử | 81 |
| 2.3.1. Trách nhiệm hành chính | 81 |
| Thứ nhất, các hình thức phạt chính | 81 |
| Thứ hai, các hình thức phạt bổ sung | 82 |
| 2.3.2. Trách nhiệm dân sự | 83 |
| Thứ nhất, có thiệt hại xảy ra | 84 |
| Thứ hai, hành vi gây thiệt hại là hành vi trái pháp luật về xử lý rác thải điện tử | 84 |
| Thứ ba, có mối quan hệ nhân quả giữa hành vi gây thiệt hại và thiệt hại xảy ra | 85 |
| Thứ tư, về lỗi của chủ thể | 85 |
| 2.3.3. Trách nhiệm hình sự | 85 |
| 2.4. Những điểm hạn chế của pháp luật về xử lý rác thải điện tử ở Việt Nam hiện nay | 87 |
| Thứ nhất, khung pháp lý về xử lý rác thải điện tử vẫn chưa được kiện toàn | 88 |
| Thứ hai, chưa xây dựng được định nghĩa rác thải điện tử | 90 |
| Thứ ba, chưa xây dựng được quy chuẩn kỹ thuật môi trường áp dụng đối với việc xử lý rác thải điện tử | 90 |
| Thứ tư, quy định về điều kiện đối với cơ sở xử lý rác thải điện tử nguy hại còn trùng lặp | 91 |
| Thứ năm, các điều kiện đối với cơ sở xử lý rác thải điện tử thông thường vẫn chưa được xây dựng | 91 |
| Thứ sáu, quy định về một số trường hợp thu hồi giấy phép xử lý chất thải nguy hại còn thiếu tính cụ thể | 92 |
| Thứ bảy, quy định về chính sách ưu đãi, hỗ trợ đối với chủ xử lý rác thải điện tử cần được bổ sung thêm | 92 |
| Thứ tám, các quy định về trách nhiệm pháp lý đối với những chủ thể có hành vi vi phạm pháp luật về xử lý rác thải điện tử còn thiếu thống nhất và chưa phù hợp với thực tiễn | 93 |
| TIỂU KẾT CHƯƠNG 2 | 96 |
| CHƯƠNG 3: GIẢI PHÁP HOÀN THIỆN PHÁP LUẬT VỀ XỬ LÝ RÁC THẢI ĐIỆN TỬ Ở VIỆT NAM HIỆN NAY | 97 |
| 3.1. Những thách thức đối với việc hoàn thiện pháp luật về xử lý rác thải điện tử ở Việt Nam hiện nay | 97 |
| Thứ nhất, chính sách về rác thải điện tử ở nước ta chưa được coi trọng đúng mức do đó định hướng cho việc xây dựng, hoàn thiện pháp luật về xử lý rác thải điện tử còn thiếu | 97 |
| Thứ hai, pháp luật về xử lý rác thải điện tử ở Việt Nam hiện nay còn nhiều hạn chế | 98 |
| Thứ ba, thách thức từ sự phát triển của ngành công nghiệp điện tử ở nước ta | 99 |
| Thứ tư, công nghệ xử lý rác thải điện tử ở nước ta còn kém phát triển, chưa tương xứng với tốc độ gia tăng của rác thải điện tử | 100 |
| Thứ năm, năng lực quản lý từ phía các cơ quan Nhà nước có thẩm quyền trong việc xử lý rác thải điện tử còn nhiều yếu kém | 101 |
| Thứ sáu, ý thức, nhận thức của các chủ thể tham gia vào việc xử lý rác thải điện tử còn hạn chế | 101 |
| 3.2. Những yêu cầu đặt ra đối với việc hoàn thiện pháp luật về xử lý rác thải điện tử ở Việt Nam hiện nay | 103 |
| Một là, việc hoàn thiện pháp luật về xử lý rác thải điện tử phải bảo đảm sự phát triển bền vững | 103 |
| Hai là, hoàn thiện pháp luật về xử lý rác thải điện tử phải đảm bảo sự đồng bộ với hệ thống pháp luật môi trường | 104 |
| Ba là, hoàn thiện pháp luật về xử lý rác thải điện tử phải đảm bảo tính cụ thể, khả thi | 105 |
| Bốn là, hoàn thiện pháp luật xử lý rác thải điện tử cần đảm bảo tính công khai, minh bạch | 106 |
| 3.3. Một số giải pháp nhằm hoàn thiện pháp luật về xử lý rác thải điện tử ở Việt Nam hiện nay | 109 |
| 3.3.1. Giải pháp pháp lý | 109 |
| 3.3.1.1. Cần ban hành văn bản quy phạm pháp luật riêng điều chỉnh vấn đề quản lý rác thải điện tử nói chung, xử lý rác thải điện tử nói riêng | 109 |
| 3.3.1.2. Xây dựng định nghĩa cụ thể về rác thải điện tử | 110 |
| 3.3.1.3. Xây dựng các quy chuẩn kỹ thuật môi trường áp dụng cho quá trình thu hồi, xử lý rác thải điện tử | 111 |
| 3.3.1.4. Bổ sung hình thức tái chế rác thải điện tử | 112 |
| 3.3.1.5. Cần bổ sung, bãi bỏ một số quy định liên quan đến điều kiện đối với cơ sở xử lý rác thải điện tử | 113 |
| 3.3.1.6. Quy định chi tiết một số trường hợp thu hồi Giấy phép xử lý chất thải nguy hại | 114 |
| 3.3.1.7. Bổ sung quy định về chính sách ưu đãi, hỗ trợ đối với chủ xử lý rác thải điện tử | 115 |
| 3.3.1.8. Bổ sung quy định về trách nhiệm của nhà sản xuất trong việc xử lý rác thải điện tử | 116 |
| 3.3.1.9. Sửa đổi, bổ sung quy định về trách nhiệm pháp lý đối với các chủ thể thực hiện hành vi vi phạm pháp luật về xử lý rác thải điện tử | 118 |
| 3.3.2. Giải pháp nâng cao hiệu quả thi hành pháp luật về xử lý rác thải điện tử ở Việt Nam | 120 |
| 3.3.2.1. Giải pháp nâng cao hiệu quả quản lý của các cơ quan nhà nước có thẩm quyền trong việc xử lý rác thải điện tử | 120 |
| Thứ nhất, cần nâng cao năng lực đội ngũ cán bộ có trách nhiệm quản lý trong việc xử lý rác thải điện tử | 120 |
| Thứ hai, tăng cường sự phối hợp giữa các cơ quan quản lý nhà nước về xử lý rác thải điện tử | 121 |
| Thứ ba, tăng cường công tác thanh tra, kiểm tra, giám sát việc xử lý rác thải điện tử trên thực tiễn | 122 |
| 3.3.2.2. Giải pháp về khoa học công nghệ | 122 |
| Thứ nhất, tăng cường hợp tác quốc tế để phát triển, hoàn thiện công nghệ xử lý rác thải điện tử trong nước | 123 |
| Thứ hai, thúc đẩy việc nghiên cứu công nghệ xử lý rác thải điện tử trong nước | 123 |
| 3.3.2.3. Giải pháp về giáo dục, tuyên truyền | 125 |
| 3.3.2.4. Giải pháp về hợp tác quốc tế | 127 |
| TIỂU KẾT CHƯƠNG 3 | 130 |
| KẾT LUẬN | 131 |
| DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO | 133 |
| DANH MỤC CÁC VĂN BẢN QUY PHẠM PHÁP LUẬT | 139 |
| PHỤ LỤC | 141 |
Định dạng | Link tải |
Tình hình nghiên cứu đề tài
Trên Thế giới, rác thải điện tử là vấn đề đã được chú trọng từ khá lâu, đặc biệt là ở những quốc gia, khu vực phát triển như Nhật Bản, Mỹ, Pháp, EU… Do đó, nhiều nghiên cứu về rác thải điện tử cũng đã ra đời, điển hình như: Nghiên cứu của các tác giả Gaidajis.G, Angelakoglou.K and Aktsoglou.D (2010) với tên gọi “E- waste: Environmental Problems and Current Management”; Báo cáo “The Global E- Waste Monitor 2014 Quantitities, flows and resource” của các tác giả Baldé C.P., Wang F., Kueher R., Huisman J; hay Solving the e-waste problem (Step) intiative white paper (2014); One global definition of e-waste, United Nations University… Trong các nghiên cứu này, tác giả đã chỉ ra được thực trạng rác thải điện tử trên thế giới, những lợi ích cũng như tác hại của rác thải điện tử, phương thức quản lý rác thải điện tử hiện nay và đề xuất những giải pháp để giải quyết tốt vấn đề này trên thế giới.
Tại Việt Nam vấn đề rác thải điện tử mới được quan tâm trong vài năm trở lại đây. Các công trình nghiên cứu về đề tài này còn khá hạn chế. Có thể kể đến một số công trình nghiên cứu tiêu biểu như: Current status of e-waste in VietNam and future goals của tác giả Trương Mạnh Tuấn (2014), Cục kiểm soát ô nhiễm, Bộ tài nguyên và môi trường hay nghiên cứu của tác giả Huỳnh Trung Hải (2014) với tên gọi “Electric and Electronic Waste recycling in Viet Nam”, Trường Đại học Bách khoa…
Vấn đề rác thải điện tử cũng đã được nghiên cứu trong một số đề tài luận án, luận văn như: Luận văn thạc sĩ khoa học của tác giả Đặng Thị Hường (2013), Nghiên cứu đánh giá tiềm năng tái chế chất thải điện tử và thu hồi kim loại có giá trị từ bản mạch điện tử thải bỏ, Đại học quốc gia Hà Nội- Trường Đại học khoa học tự nhiên, Hà Nội hay tác giả Đặng Trung Quý (2013) với Luận văn thạc sĩ khoa học về Nghiên cứu sử dụng thủy tinh từ chất thải điện- điện tử để sản xuất vật liệu nhẹ không nung ứng dụng trong xây dựng, Đại học quốc gia Hà Nội- Trường Đại học khoa học tự nhiên, Hà Nội…
Ngoài ra, cũng đã có khá nhiều bài báo, tạp chí viết về vấn đề rác thải điện tử, có thể kể đến như: Trương Việt Trường (2011), “Rác thải điện tử – xung đột môi trường giữa các nước công nghiệp và các nước đang phát triển”, Tạp chí môi trường số 8/2011; Nhật Anh (2012), “Hiểm họa và cơ may từ chất thải điện tử”, Tạp chí STINFO số 10/2012, tr. 10-13; Huỳnh Trung Hải, Nguyễn Đức Quảng (2014), “Những cơ hội và thách thức đối với chất thải điện tử”, Tạp chí môi trường, số 4/2014; Anh Tùng (2015), “Tài nguyên” chờ khai thác: rác thải điện tử, Tạp chí STINFO số 7/2015, tr. 8-13….
Tuy nhiên, đa số các công trình ở nước ta hiện nay đều tập trung vào việc nghiên cứu phát triển công nghệ để xử lý rác thải điện tử, đặc biệt là chú trọng đến thu hồi các kim loại quý trong rác thải điện tử. Trong các nghiên cứu đã công bố về rác thải điện tử thì pháp luật chỉ đóng vai trò thứ yếu, không phải là đối tượng nghiên cứu chính.
Như vậy, đề tài “Pháp luật về xử lý rác thải điện tử ở Việt Nam” là một đề tài luận văn mới ở nước ta. Do đó, việc nghiên cứu đề tài này hoàn toàn đáp ứng được các yêu cầu về giá trị thực tiễn, ý nghĩa khoa học và tính cấp thiết.
Tải về tại đây để xem đầy đủ tài liệu
Định dạng | Link tải |