[Khóa luận 2021] Pháp luật về chi trả dịch vụ môi trường rừng – CN. Lương Thị Thùy Trang

[Khóa luận 2021] Pháp luật về chi trả dịch vụ môi trường rừng – CN. Lương Thị Thùy Trang

Mục lục

Tình hình nghiên cứu đề tài

Chi trả dịch vụ môi trường rừng không phải là vấn đề pháp lý mới ở Việt Nam. Tuy nhiên, hiện nay vẫn chưa có nhiều bài viết nghiên cứu cụ thể về lĩnh vực này. Các báo cáo, đề tài, công trình nghiên cứu khoa học chủ yếu vẫn có phạm vi nghiên cứu rất rộng liên quan đến phát triển ngành dịch vụ môi trường nói chung mà chưa đi sâu vào loại hình dịch vụ môi trường rừng cũng như trực tiếp đề cập đến vấn đề chi trả dịch vụ môi trường rừng. Một số công trình nghiên cứu về vấn đề này nhưng lại có phạm vi nghiên cứu trực tiếp rất nhỏ trong một địa phương nhất định, chưa đủ căn cứ để đánh giá hiệu quả của chế định này trên phạm vi cả nước.

Ở cấp độ Luận văn Thạc sĩ, có Luận văn “Thực hiện chính sách chi trả dịch vụ môi trường rừng trên địa bàn Thành phố Đà Nẵng hiện nay” của tác giả Lê Mạnh Hùng (2019). Trong Luận văn này, tác giả đã đưa ra được cơ sở lý luận và thực tiễn đối với chính sách chi trả dịch vụ môi trường rừng trong pháp luật Việt Nam; làm rõ được thực trạng thực hiện chính sách này trong phạm vi Thành phố Đà Nẵng. Vì thế, tuy vẫn cung cấp cho người đọc những thông tin lý luận về chi trả dịch vụ môi trường rừng nhưng vì phạm vi nghiên cứu tương đối nhỏ nên vẫn chưa có giá trị khái quát đến hoạt động pháp lý này trên toàn Việt Nam. Tương tự, Luận văn Thạc sĩ của tác giả Đinh Thị Ngọc Thúy (2018) “Nghiên cứu hiệu quả của việc áp dụng chính sách chi trả dịch vụ môi trường rừng trên địa bàn huyện Quế Phong, tỉnh Nghệ An” đề cập đến khung chính sách chung về chi trả dịch vụ môi trường và thực trạng thực hiện chi trả dịch vụ môi trường rừng tại địa bàn huyện Quế Phong nhưng vẫn không đưa ra giải pháp giúp nâng cao hiệu quả hoạt động này.

Ở cấp độ Khóa luận tốt nghiệp hiện nay vẫn chưa có bất kỳ khóa luận tốt nghiệp nào có nghiên cứu về lĩnh vực chi trả dịch vụ môi trường rừng mà chỉ có một số đề tài liên quan đến dịch vụ môi trường nói chung. Ngoài ra, phần lớn các công trình nghiên cứu khoa học đều sử dụng Luật Bảo vệ và phát triển rừng 2004, Luật Bảo vệ môi trường 2014 làm căn cứ pháp lý để nghiên cứu đề tài của mình mà chưa có sự cập nhật, thay đổi theo quy định mới của Luật Bảo vệ môi trường 2020 và Luật Luật Lâm nghiệp 2017.

Tuy vậy, số lượng báo cáo chuyên đề và bài viết trên các tạp chí chuyên ngành đề cập đến hoạt động chi trả dịch vụ môi trường rừng khá phong phú, nghiên cứu cả về vấn đề pháp lý và đề xuất những giải pháp nhằm phát triển dịch vụ môi trường rừng cũng như nâng cao hiệu quả hoạt động chi trả dịch vụ môi trường rừng như:

– Nhóm tác giả Phạm Thu Thủy, Karen Bennett, Vũ Tấn Phương, Jake Brunner, Lê Ngọc Dũng, Nguyễn Đình Tiến (2013) với công trình “Chi trả dịch vụ môi trường rừng tại Việt Nam: Từ chính sách đến thực tiễn” đã cho thấy cái nhìn tổng quát về quá trình triển khai hoạt động chi trả dịch vụ môi trường rừng tại Việt Nam từ năm 2008 đến năm 2013. Nghiên cứu này cung cấp cho các nhà hoạch định chính sách những đánh giá và phân tích cụ thể về tính hiệu quả, hiệu ích và công bằng của chi trả dịch vụ môi trường rừng trong quá trình triển khai từ năm 2008 đến thời điểm báo cáo. Từ đó, nhóm tác giả đã thiết lập một khung chính sách với các khuyến nghị cụ thể có tính thực tiễn, hợp lý và có thể thực thi trên nền tảng khung pháp lý và các chính sách môi trường hiện có ở Việt Nam.

– Tác giả Phạm Hồng Lượng (2018) với bài viết “Chi trả dịch vụ môi trường rừng ở Việt Nam – Thực trạng và giải pháp”, Tạp chí khoa học và công nghệ Lâm nghiệp (số 1/2018) cung cấp cho người đọc những thành tựu đạt được từ việc triển khai hoạt động chi trả dịch vụ môi trường rừng từ năm 2011 đến thời điểm năm 2017. Từ đó, tác giả đưa ra nhận định về những bất cập còn tồn tại trong thực hiện chính sách chi trả dịch vụ môi trường rừng, trong năng lực quản lý, giám sát của cơ quan Nhà nước, khiến cho việc phát triển hoạt động chi trả dịch vụ môi trường rừng vẫn chưa phát huy hết giá trị kinh tế đầy tiềm năng của nó.

– Tác giả Phạm Thu Thủy, Lê Ngọc Dũng và Đào Thị Linh Chi với bài viết “Chi trả dịch vụ môi trường rừng: Kinh nghiệm quốc tế” đã cho thấy cái nhìn tổng quát về tình hình phát triển dịch vụ môi trường rừng ở một số quốc gia trên thế giới. Tuy nhiên, công trình này chỉ cung cấp thông tin về tình hình phát triển dịch vụ môi trường rừng và mức chi trả, tác giả vẫn chưa đúc kết kinh nghiệm, giải pháp từ các quốc gia thực hiện tốt chi trả dịch vụ môi trường rừng làm cơ sở kiến nghị cho Việt Nam.

– Tác giả Vũ Quang và Nguyễn Thanh Huyền cùng bài viết “Một số vấn đề pháp lý về chi trả dịch vụ môi trường rừng ở Việt Nam”, Tạp chí Nhà nước và Pháp luật (số 5/2019) đã đề cập đến vấn đề định nghĩa về dịch vụ môi trường rừng và chi trả dịch vụ môi trường rừng. Bài viết chỉ ra được thực trạng chi trả dịch vụ môi trường rừng ở Việt Nam, đưa ra những đánh giá khách quan về hiện trạng, chính sách đẩy mạnh hoạt động này cũng như đề ra một số kiến nghị mang tính định hướng hoàn thiện khung pháp lý về chi trả dịch vụ môi trường rừng.

Tất cả những công trình nghiên cứu, những bài viết, bài báo cáo trên đã giúp tác giả có cái nhìn toàn diện hơn về pháp luật trong hoạt động chi trả dịch vụ môi trường rừng, đồng thời, đây cũng là tiền đề nghiên cứu cho công trình của tác giả. Tuy nhiên, như đã đề cập, những công trình nghiên cứu trên hoặc chưa nghiên cứu trực tiếp hoạt động chi trả dịch vụ môi trường rừng, hoặc có nghiên cứu, nhưng nội dung chưa chuyên sâu, chưa dựa trên cơ sở cập nhật mới Luật Lâm nghiệp 2017 và Luật Bảo vệ môi trường 2020. Vì vậy, việc tác giả lựa chọn nghiên cứu đề tài này là hoàn toàn phù hợp và xuất phát từ tình hình nghiên cứu trên thực tiễn.

Tải về tại đây để xem đầy đủ tài liệu